ಜ್ಞಾನಕೋಶ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಇತಿಹಾಸ, ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರ — ಅನ್ವೇಷಿಸಿ, ಕಲಿಯಿರಿ, ತಿಳಿಯಿರಿ.

ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ

ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ (ಕೆಎಸ್‌ನ) (೨೬ ಜನವರಿ ೧೯೧೫ - ೨೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೩) - ಕನ್ನಡದ ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರೇಮ ಕವಿ, "ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ"ಯ ಅಮರ ಗೀತಕಾರರು.

೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಕವನ ಸಂಕಲನ "ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ" ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿ ದಾಖಲೆ ಬರೆಯಿತು.

ಗೃಹಜೀವನದ ಸೌಂದರ್ಯ, ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮದ ಮಧುರತೆ ಹಾಗೂ ಸರಳ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಕಂಪಿನಂತೆ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಉಣಬಡಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
ಪ್ರೊ. ಯು.ಆರ್. ರಾವ್
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ಪ್ರೊ. ಯು.ಆರ್. ರಾವ್

ಪ್ರೊ. ಉಡುಪಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ (ಯು.ಆರ್. ರಾವ್) (೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೩೨ - ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೧೭) - ಭಾರತದ "ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪಿತಾಮಹ", ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಇಸ್ರೋ (ISRO) ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.

೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಉಪಗ್ರಹ 'ಆರ್ಯಭಟ' ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್‌ಸ್ಯಾಟ್ (INSAT) ಹಾಗೂ ಪಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ (PSLV) ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಕನ್ನಡಿಗ.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪುರಸ್ಕೃತರು.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
"

ಮಿತವ್ಯಯ

ಯಾವ ಬಗೆಯ ಆನಂದವನ್ನೂ ಅಪೇಕ್ಷಿಸದೆ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು.

ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರು
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರು

ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರು (೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೮೪ - ಜುಲೈ ೧೯೭೧) - ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಮರ ಏಕೀಕರಣ ಗೀತೆ "ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡ ನಾಡು" ಕೃತಿಕಾರರು, ಕವಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರರು.

೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಇಡೀ ಭಾರತದ ನಾಯಕರೆದುರು ಕನ್ನಡಿಗರ ನಾಡಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಕವಿ.

ಗದಗ-ಬೆಟಗೇರಿಯ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ

ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ (ಜನನ: ೨ ಜನವರಿ ೧೯೩೭) - ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಟಕಕಾರ, ಕವಿ, ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗೂ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಥಮ ಕುಲಪತಿಗಳು.

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೊಗಡಿನ ಜಾನಪದ ಭಾಷೆ, ಪುರಾಣ-ಪ್ರತೀಕಗಳನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ತಂದು "ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ", "ಸಿರಿಸಂಪಿಗೆ", "ಕಾಡುಕುದುರೆ" ಮುಂತಾದ ಮೇರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

೨೦೧೦ ರ ಸಾಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್

ಡಾ. ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ್ (ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್) (೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೦೯ - ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೨) - ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಮೇರು ಸಾಹಿತಿ, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ 'ಗೋಕಾಕ್ ಚಳವಳಿ'ಯ ಪ್ರಧಾನ ರೂವಾರಿ.

ಅವರ ಬೃಹತ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯ "ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮಿ" ಋಗ್ವೇದ ಕಾಲದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಗೋಕಾಕ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ ಇವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ (ಜಿಎಸ್‌ಎಸ್) (೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೬ - ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩) - ಕನ್ನಡದ ಮೂರನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ, ಸಮನ್ವಯ ಕವಿ, ವಿಮರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು.

ಕುವೆಂಪು ಅವರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ನವೋದಯ ಮತ್ತು ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರದು. "ಎದೆತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು", "ಹಾಡು ಹಳತು ಭಾವ ನವತು" ಮುಂತಾದ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಮನೆಮಾತಾಗಿವೆ.

೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರಿಗೆ 'ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ' ಬಿರುದು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
ಕೆ.ಪಿ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ಕೆ.ಪಿ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ

ಕೆ.ಪಿ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ (೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೩೮ - ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೭) - ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕ, ಪರಿಸರವಾದಿ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿ.

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನವ್ಯೋತ್ತರ ನವ್ಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು "ಕರ್ವಾಲೊ", "ಜುಗಾರಿ ಕ್ರಾಸ್", "ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ" ಮುಂತಾದ ಅಪ್ರತಿಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಯುವ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌತುಕವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರು.

ಮೂಡಿಗೆರೆಯ ಕಾಫಿ ತೋಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಪಕ್ಷಿವೀಕ್ಷಣೆ, ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೇಧಾವಿ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
ಡಾ. ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್. ರಾವ್
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ಡಾ. ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್. ರಾವ್

ಡಾ. ಚಿಂತಾಮಣಿ ನಾಗೇಶ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ (ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್. ರಾವ್) (ಜನನ: ೩೦ ಜೂನ್ ೧೯೩೪) - ಜಾಗತಿಕ ಖ್ಯಾತಿಯ ಮಹಾನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ 'ಭಾರತ ರತ್ನ' ಪುರಸ್ಕೃತರು.

ಘನಸ್ಥಿತಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ (Solid State Chemistry), ವಸ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾನೊತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಭಾರತದ ಮುಂಚೂಣಿ ವಿಜ್ಞಾನ ರಾಯಭಾರಿ.

೧೮೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಹಾಗೂ ೫೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್

ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ (೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೧೩ - ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೦೯) - ಭಾರತದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿ ಹಾಗೂ ಕಿರಾಣಾ ಘರಾನಾದ ಮೇರು ಧ್ವನಿ.

ಅದ್ಭುತ ಕಂಚಿನ ಕಂಠದಿಂದ, ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ಧಾರವಾಡ-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದರು.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ

ಡಾ. ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ (೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೩೨ - ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪) - ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತಿ, ಪ್ರಖರ ಸಮಾಜ ಚಿಂತಕರು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ವಕ್ತಾರರು.

ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಕಾದಂಬರಿ "ಸಂಸ್ಕಾರ" ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಸಂಚಲನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಸಮಾಜದ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಮಡಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು.

ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ದನಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
ಡಾ. ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್
ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರ

ಡಾ. ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್

ಡಾ. ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ (ಅಪ್ಪು) (೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೭೫ - ೨೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧) - ಕನ್ನಡದ ಅಪ್ರತಿಮ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್, ನಾಯಕ ನಟ, ಗಾಯಕ ಹಾಗೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರೀತಿಯ 'ಅಪ್ಪು'.

ಬಾಲನಟನಾಗಿ 'ಬೆಟ್ಟದ ಹೂವು' ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದು, ನಾಯಕನಾಗಿ ಅಪ್ಪು, ಅಭಿ, ಅರಸು, ಮಿಲನ, ಜಾಕಿ, ರಾಜಕುಮಾರ, ಯುವರತ್ನ ಮುಂತಾದ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ ತಮ್ಮ ನೇತ್ರದಾನ, ಶಕ್ತಿಧಾಮದ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಅನಾಥಾಶ್ರಮಗಳ ಪೋಷಣೆಯಂತಹ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸಮಾಜಸೇವೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಮರರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರ 'ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ