#25 4ನೇ ಆವರ್ತ
Mn
ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್
Manganese
54.938 u
ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 25 ಘನ (Solid)

ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್

Manganese (Mn) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 54.938 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
1246 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
2061 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
7.21 g/cm³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Ar] 3d⁵ 4s²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
1.55
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
+2, +3, +4, +7

ಉಕ್ಕಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಲೋಹ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ (Manganese) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 25ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Mn' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 54.938 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 4ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 1246 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 2061 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 7.21 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.55 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Ar] 3d⁵ 4s² ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +2, +3, +4, +7 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಜೋಹಾನ್ ಗಾಟ್ಲೀಬ್ ಗಾನ್ ಅವರು 1774ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಉಕ್ಕಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಲೋಹ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) Mn
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Manganese
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 25
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 54.938 u
ಆವರ್ತ (Period) 4ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 7ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Ar] 3d⁵ 4s²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 1.55
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) +2, +3, +4, +7

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಘನ (Solid)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) 1246 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) 2061 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 7.21 g/cm³
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಘನಾಕಾರ
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ಜೋಹಾನ್ ಗಾಟ್ಲೀಬ್ ಗಾನ್
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) 1774
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಸ್ವೀಡನ್
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ಉಕ್ಕು
2 ಡ್ರೈ ಸೆಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು
3 ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಪಾನೀಯ ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳು
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ವು ಮಾನವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ ದೇಹದ ಕಿಣ್ವಗಳು (Enzymes), ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಸಮುದ್ರದ ಆಳದ ತಳದಲ್ಲಿ ಶತಕೋಟಿ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಗಂಟುಗಳು (Nodules) ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

Mn-54