#26 4ನೇ ಆವರ್ತ
Fe
ಕಬ್ಬಿಣ
Iron
55.845 u
ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 26 ಘನ (Solid)

ಕಬ್ಬಿಣ

Iron (Fe) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 55.845 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
1538 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
2862 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
7.874 g/cm³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Ar] 3d⁶ 4s²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
1.83
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
+2, +3

ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಲೋಹ, ರಕ್ತದ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಕಬ್ಬಿಣ (Iron) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 26ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Fe' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 55.845 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 4ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 1538 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 2862 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 7.874 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.83 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Ar] 3d⁶ 4s² ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +2, +3 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಲೋಹ, ರಕ್ತದ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) Fe
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಕಬ್ಬಿಣ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Iron
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 26
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 55.845 u
ಆವರ್ತ (Period) 4ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 8ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Ar] 3d⁶ 4s²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 1.83
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) +2, +3

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಘನ (Solid)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) 1538 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) 2862 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 7.874 g/cm³
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಕೇಂದ್ರ-ಘನ (BCC)
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು
2 ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸಾಗಣೆ (ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್)
3 ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಕಬ್ಬಿಣವು ಮಾನವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ ದೇಹದ ಕಿಣ್ವಗಳು (Enzymes), ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಭೂಮಿಯ ತಿರುಳು (Core) ಬಹುಪಾಲು ಕರಗಿದ ಮತ್ತು ಘನ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

Fe-55