#24 4ನೇ ಆವರ್ತ
Cr
ಕ್ರೋಮಿಯಂ
Chromium
51.996 u
ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 24 ಘನ (Solid)

ಕ್ರೋಮಿಯಂ

Chromium (Cr) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 51.996 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
1907 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
2671 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
7.19 g/cm³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Ar] 3d⁵ 4s¹
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
1.66
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
+2, +3, +6

ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್‌ಗೆ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ಹೊಳಪು ನೀಡುವ ಲೋಹ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಕ್ರೋಮಿಯಂ (Chromium) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 24ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Cr' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 51.996 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 4ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 1907 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 2671 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 7.19 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.66 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Ar] 3d⁵ 4s¹ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +2, +3, +6 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಲೂಯಿಸ್ ನಿಕೋಲಸ್ ವಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಅವರು 1797ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್‌ಗೆ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ಹೊಳಪು ನೀಡುವ ಲೋಹ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) Cr
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಕ್ರೋಮಿಯಂ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Chromium
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 24
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 51.996 u
ಆವರ್ತ (Period) 4ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 6ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Ar] 3d⁵ 4s¹
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 1.66
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) +2, +3, +6

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಘನ (Solid)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) 1907 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) 2671 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 7.19 g/cm³
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಕೇಂದ್ರ-ಘನ (BCC)
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ಲೂಯಿಸ್ ನಿಕೋಲಸ್ ವಾಕ್ವೆಲಿನ್
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) 1797
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಫ್ರಾನ್ಸ್
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆ
2 ಕ್ರೋಮ್ ಪ್ಲೇಟಿಂಗ್ ಹೊಳಪು
3 ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಮಾಣಿಕ್ಯಕ್ಕೆ (Ruby) ಆಕರ್ಷಕ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಬರಲು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಕಣಗಳೇ ಕಾರಣ!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

Cr-51