#23 4ನೇ ಆವರ್ತ
V
ವೆನೇಡಿಯಂ
Vanadium
50.942 u
ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 23 ಘನ (Solid)

ವೆನೇಡಿಯಂ

Vanadium (V) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 50.942 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
1910 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
3407 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
6.11 g/cm³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Ar] 3d³ 4s²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
1.63
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
+2, +3, +4, +5

ಉಕ್ಕನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಲೋಹ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ವೆನೇಡಿಯಂ (Vanadium) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 23ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'V' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 50.942 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 4ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 1910 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 3407 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 6.11 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.63 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Ar] 3d³ 4s² ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +2, +3, +4, +5 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಆಂಡ್ರೆಸ್ ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡೆಲ್ ರಿಯೋ ಅವರು 1801ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಉಕ್ಕನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಲೋಹ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವೆನೇಡಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) V
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ವೆನೇಡಿಯಂ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Vanadium
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 23
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 50.942 u
ಆವರ್ತ (Period) 4ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 5ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Ar] 3d³ 4s²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 1.63
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) +2, +3, +4, +5

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಘನ (Solid)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) 1910 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) 3407 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 6.11 g/cm³
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಕೇಂದ್ರ-ಘನ (BCC)
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ಆಂಡ್ರೆಸ್ ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡೆಲ್ ರಿಯೋ
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) 1801
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ವೆನೇಡಿಯಂ ಉಕ್ಕಿನ ಉಪಕರಣಗಳು
2 ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು
3 ವೆನೇಡಿಯಂ ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ತನ್ನ ಮಾಡೆಲ್-ಟಿ ಕಾರಿನ ಚಾಸಿಸ್‌ಗೆ ವೆನೇಡಿಯಂ ಉಕ್ಕನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

V-50