#70 6ನೇ ಆವರ್ತ
Yb
ಇಟ್ಟರ್ಬಿಯಂ
Ytterbium
173.05 u
ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ (Lanthanide)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 70 ಘನ (Solid)

ಇಟ್ಟರ್ಬಿಯಂ

Ytterbium (Yb) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 173.05 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
800–1650 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
1200–3500 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
6.1–9.8 g/cm³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Xe] 4f¹⁴ 6s²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
1.1–1.3
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
+3

ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಲೋಹ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಇಟ್ಟರ್ಬಿಯಂ (Ytterbium) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 70ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Yb' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 173.05 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 6ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 800–1650 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 1200–3500 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 6.1–9.8 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.1–1.3 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Xe] 4f¹⁴ 6s² ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +3 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಜೀನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲಿಸಾರ್ಡ್ ಅವರು 1878ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ / ಯುರೋಪ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಲೋಹ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರ್ಬಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) Yb
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಇಟ್ಟರ್ಬಿಯಂ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Ytterbium
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 70
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 173.05 u
ಆವರ್ತ (Period) 6ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) f-ಬ್ಲಾಕ್
ವರ್ಗ (Category) ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ (Lanthanide)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Xe] 4f¹⁴ 6s²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 1.1–1.3
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) +3

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಘನ (Solid)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) 800–1650 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) 1200–3500 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 6.1–9.8 g/cm³
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಷಡ್ಭುಜೀಯ
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ಜೀನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲಿಸಾರ್ಡ್
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) 1878
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಸ್ವೀಡನ್ / ಯುರೋಪ್
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು
2 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಫೈಬರ್ ಲೇಸರ್‌ಗಳು
3 ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಬಲವರ್ಧನೆ
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಇಟ್ಟರ್ಬಿಯಂ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡ್ ಮಾತ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತವೆ!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

Yb-173