#54 5ನೇ ಆವರ್ತ
Xe
ಜೆನಾನ್
Xenon
131.29 u
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅನಿಲ (Noble Gas)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 54 ಅನಿಲ (Gas)

ಜೆನಾನ್

Xenon (Xe) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 131.29 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
-272–-71 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
-269–-62 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
0.18–9.7 g/L
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Kr] 4d¹⁰ 5s² 5p⁶
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
0

ಅಂತರಿಕ್ಷ ನೌಕೆಗಳ ಐಯಾನ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅನಿಲ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಜೆನಾನ್ (Xenon) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 54ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Xe' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 131.29 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 5ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ gas ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು -272–-71 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು -269–-62 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 0.18–9.7 g/L ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ — ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Kr] 4d¹⁰ 5s² 5p⁶ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು 0 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ವಿಲಿಯಂ ರಾಮ್ಸೆ & ಮಾರಿಸ್ ಟ್ರಾವರ್ಸ್ ಅವರು 1898ರಲ್ಲಿ ಯುಕೆ / ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅಂತರಿಕ್ಷ ನೌಕೆಗಳ ಐಯಾನ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅನಿಲ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಜೆನಾನ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) Xe
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಜೆನಾನ್
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Xenon
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 54
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 131.29 u
ಆವರ್ತ (Period) 5ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 18ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅನಿಲ (Noble Gas)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Kr] 4d¹⁰ 5s² 5p⁶
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale)
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) 0

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಅನಿಲ (Gas)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) -272–-71 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) -269–-62 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 0.18–9.7 g/L
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಮುಖ-ಕೇಂದ್ರ ಘನ (FCC)
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ವಿಲಿಯಂ ರಾಮ್ಸೆ & ಮಾರಿಸ್ ಟ್ರಾವರ್ಸ್
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) 1898
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಯುಕೆ / ವಿಶ್ವ
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ಕಾರಿನ ಜೆನಾನ್ ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ಗಳು
2 ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಐಯಾನ್ ಥ್ರಸ್ಟರ್‌ಗಳು
3 ಅರಿವಳಿಕೆ (Anesthesia) ಅನಿಲ
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಜೆನಾನ್ ಭಾರವಾದ ಅನಿಲವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬಲ್ಲ ಮೊದಲ ನೋಬಲ್ ಅನಿಲವಾಗಿದೆ!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

Xe-131