ಟೆಲ್ಯುರಿಯಂ
Tellurium (Te) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 127.60 u
ಸೌರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ದಕ್ಷತೆ ನೀಡುವ ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಂ-ಟೆಲ್ಯುರೈಡ್ ಸಂಯುಕ್ತದ ಧಾತು.
ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಟೆಲ್ಯುರಿಯಂ (Tellurium) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 52ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Te' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 127.60 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 5ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 600–2100 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 1400–3900 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 2.3–6.2 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.9–2.2 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Kr] 4d¹⁰ 5s² 5p⁴ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು -3, +3, +5 ಆಗಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಫ್ರಾಂಜ್-ಜೋಸೆಫ್ ಮುಲ್ಲರ್ ಅವರು 1782ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಸೌರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ದಕ್ಷತೆ ನೀಡುವ ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಂ-ಟೆಲ್ಯುರೈಡ್ ಸಂಯುಕ್ತದ ಧಾತು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಟೆಲ್ಯುರಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.
⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)
ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಭೂಮಿ 'ಟೆಲ್ಲಸ್' ಪದದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಟೆಲ್ಯುರಿಯಂ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.