ಸ್ಟ್ರಾನ್ಷಿಯಂ
Strontium (Sr) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 87.62 u
ಪಟಾಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣ ನೀಡುವ ಕ್ಷಾರೀಯ ಭೂ ಲೋಹ.
ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಸ್ಟ್ರಾನ್ಷಿಯಂ (Strontium) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 38ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Sr' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 87.62 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 5ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 650–1280 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 1100–2500 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 1.5–3.6 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 0.9–1.6 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Kr] 5s² ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +2 ಆಗಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಅಡೇರ್ ಕ್ರಾಫರ್ಡ್ ಅವರು 1790ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಪಟಾಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣ ನೀಡುವ ಕ್ಷಾರೀಯ ಭೂ ಲೋಹ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರಾನ್ಷಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.
⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಟ್ರಾನ್ಷಿಯಂವು ಜೈವಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಯಾನುಗಳ ಸಮತೋಲನ, ಜೀವಕೋಶ ಪೊರೆಗಳ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ರಸಾಯನಿಕ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಯುವ ಕೆಂಪು ಪಟಾಕಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯವೇ ಸ್ಟ್ರಾನ್ಷಿಯಂ!