#82 6ನೇ ಆವರ್ತ
Pb
ಸೀಸ
Lead
207.2 u
ಉತ್ತರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Post-Transition)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 82 ಘನ (Solid)

ಸೀಸ

Lead (Pb) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 207.2 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
327.46 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
1749 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
11.34 g/cm³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
2.33
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
+2, +4

ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಂದ್ರವಾದ ಮೃದು ಲೋಹ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಸೀಸ (Lead) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 82ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Pb' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 207.2 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 6ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 327.46 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 1749 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 11.34 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 2.33 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p² ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +2, +4 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಂದ್ರವಾದ ಮೃದು ಲೋಹ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೀಸ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) Pb
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಸೀಸ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Lead
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 82
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 207.2 u
ಆವರ್ತ (Period) 6ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 14ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ಉತ್ತರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Post-Transition)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p²
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 2.33
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) +2, +4

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಘನ (Solid)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) 327.46 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) 1749 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 11.34 g/cm³
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಮುಖ-ಕೇಂದ್ರ ಘನ (FCC)
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ಕಾರಿನ ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು
2 ಎಕ್ಸ್-ರೇ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚಗಳು (Aprons)
3 ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸೌಂಡ್ ಪ್ರೂಫಿಂಗ್
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ವಿಷಕಾರಿ ಭಾರ ಲೋಹ — ಧೂಳು ಅಥವಾ ಆವಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ನರಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ನರು ತಮ್ಮ ನೀರಿನ ಪೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಸೀಸದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

Pb-207