#83 6ನೇ ಆವರ್ತ
Bi
ಬಿಸ್ಮತ್
Bismuth
208.98 u
ಉತ್ತರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Post-Transition)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 83 ಘನ (Solid)

ಬಿಸ್ಮತ್

Bismuth (Bi) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 208.98 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
30–660 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
600–2600 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
5.3–11.8 g/cm³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
1.6–2.3
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
+1, +2, +3, +4

ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನಂತಹ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಹರಳುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿಷರಹಿತ ಭಾರ ಲೋಹ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಬಿಸ್ಮತ್ (Bismuth) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 83ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Bi' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 208.98 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 6ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 30–660 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 600–2600 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 5.3–11.8 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.6–2.3 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p³ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +1, +2, +3, +4 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಕ್ಲಾಡ್ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಜೆಫ್ರಾಯ್ ಅವರು 1753ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನಂತಹ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಹರಳುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿಷರಹಿತ ಭಾರ ಲೋಹ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಮತ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) Bi
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಬಿಸ್ಮತ್
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Bismuth
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 83
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 208.98 u
ಆವರ್ತ (Period) 6ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 15ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ಉತ್ತರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Post-Transition)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 1.6–2.3
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) +1, +2, +3, +4

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಘನ (Solid)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) 30–660 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) 600–2600 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 5.3–11.8 g/cm³
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಟೆಟ್ರಾಗೋನಲ್ / ಘನಾಕಾರ
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ಕ್ಲಾಡ್ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಜೆಫ್ರಾಯ್
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) 1753
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಯುರೋಪ್
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ಪೆಪ್ಟೊ-ಬಿಸ್ಮಾಲ್ ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವಿನ ಔಷಧ
2 ಬೆಂಕಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ಕರಗುವ ಕೊಂಡಿಗಳು
3 ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳು
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಇದು ಭಾರವಾದ ಲೋಹವಾದರೂ ಇತರ ಭಾರ ಲೋಹಗಳಂತೆ ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲ!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

Bi-208