ಆಮ್ಲಜನಕ
Oxygen (O) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 15.999 u
ಆಮ್ಲಜನಕವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ಪ್ರಾಣವಾಯು.
ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಆಮ್ಲಜನಕ (Oxygen) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 8ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'O' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 15.999 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 2ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ gas ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು -218.79 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು -182.96 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 1.429 g/L ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 3.44 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [He] 2s² 2p⁴ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು -2, -1 ಆಗಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಲಿ & ಕಾರ್ಲ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಶೀಲೆ ಅವರು 1774ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ / ಸ್ವೀಡನ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಆಮ್ಲಜನಕವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ಪ್ರಾಣವಾಯು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.
⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಆಮ್ಲಜನಕವು ಜೈವಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಯಾನುಗಳ ಸಮತೋಲನ, ಜೀವಕೋಶ ಪೊರೆಗಳ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ರಸಾಯನಿಕ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)
ದ್ರವ ಆಮ್ಲಜನಕವು ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಕಾಂತೀಯ ಗುಣವನ್ನು (paramagnetic) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ!