#7 2ನೇ ಆವರ್ತ
N
ಸಾರಜನಕ
Nitrogen
14.007 u
ಅಲೋಹ (Nonmetal)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 7 ಅನಿಲ (Gas)

ಸಾರಜನಕ

Nitrogen (N) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 14.007 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
-210.00 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
-195.79 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
1.251 g/L
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[He] 2s² 2p³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
3.04
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
-3, +3, +5

ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಶೇಕಡಾ ೭೮ ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸಾರಜನಕ ಅನಿಲವೇ ಆವರಿಸಿದೆ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಸಾರಜನಕ (Nitrogen) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 7ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'N' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 14.007 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 2ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ gas ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು -210.00 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು -195.79 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 1.251 g/L ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 3.04 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [He] 2s² 2p³ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು -3, +3, +5 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಡೇನಿಯಲ್ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಅವರು 1772ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಶೇಕಡಾ ೭೮ ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸಾರಜನಕ ಅನಿಲವೇ ಆವರಿಸಿದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) N
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಸಾರಜನಕ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Nitrogen
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 7
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 14.007 u
ಆವರ್ತ (Period) 2ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 15ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ಅಲೋಹ (Nonmetal)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [He] 2s² 2p³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 3.04
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) -3, +3, +5

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಅನಿಲ (Gas)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) -210.00 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) -195.79 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 1.251 g/L
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಷಡ್ಭುಜೀಯ
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ಡೇನಿಯಲ್ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) 1772
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ಕೃಷಿ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು (ಯೂರಿಯಾ)
2 ಆಹಾರ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಜಾತನ ಕಾಪಾಡಲು
3 ದ್ರವ ಸಾರಜನಕ — ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಗಳ ಶೀತಲೀಕರಣ
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಸಾರಜನಕವು ಜೈವಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಯಾನುಗಳ ಸಮತೋಲನ, ಜೀವಕೋಶ ಪೊರೆಗಳ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ರಸಾಯನಿಕ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಚಿಪ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿರಲು ಕಾರಣ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುವ ಸಾರಜನಕ ಅನಿಲ — ಇದು ಚಿಪ್ಸ್ ಮೆತ್ತಗಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

¹⁴N¹⁵N