#78 6ನೇ ಆವರ್ತ
Pt
ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಂ
Platinum
195.08 u
ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 78 ಘನ (Solid)

ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಂ

Platinum (Pt) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 195.08 u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
1768.3 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
3825 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
21.45 g/cm³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Xe] 4f¹⁴ 5d⁹ 6s¹
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
2.28
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
+2, +4

ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೋಹ.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಂ (Platinum) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 78ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Pt' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 195.08 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 6ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 1768.3 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 3825 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 21.45 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 2.28 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Xe] 4f¹⁴ 5d⁹ 6s¹ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +2, +4 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಆಂಟೋನಿಯೊ ಡಿ ಉಲ್ಲೋವಾ ಅವರು 1735ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ / ಸ್ಪೇನ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೋಹ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) Pt
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಂ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Platinum
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 78
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) 195.08 u
ಆವರ್ತ (Period) 6ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 10ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Transition Metal)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Xe] 4f¹⁴ 5d⁹ 6s¹
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 2.28
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) +2, +4

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಘನ (Solid)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) 1768.3 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) 3825 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 21.45 g/cm³
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಮುಖ-ಕೇಂದ್ರ ಘನ (FCC)
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ಆಂಟೋನಿಯೊ ಡಿ ಉಲ್ಲೋವಾ
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) 1735
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ / ಸ್ಪೇನ್
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ಐಷಾರಾಮಿ ಆಭರಣಗಳು
2 ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೀಮೋಥೆರಪಿ (ಸಿಸ್‌ಪ್ಲಾಟಿನ್)
3 ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳು
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಪ್ಲಾಟಿನಾ' ಎಂದರೆ 'ಪುಟ್ಟ ಬೆಳ್ಳಿ' ಎಂದರ್ಥ!

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

Pt-195