ಪ್ರೊಮೆಥಿಯಂ
Promethium (Pm) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (145) u
ಪರಮಾಣು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್.
ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಪ್ರೊಮೆಥಿಯಂ (Promethium) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 61ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Pm' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (145) u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 6ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 800–1650 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 1200–3500 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 6.1–9.8 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.1–1.3 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Xe] 4f⁵ 6s² ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +3 ಆಗಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಜೇಕಬ್ ಮಾರಿನ್ಸ್ಕಿ ಅವರು 1945ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ / ಯುರೋಪ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಪರಮಾಣು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಮೆಥಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.
⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಧಾತು (Radioactive) — ಪರಮಾಣು ವಿಕಿರಣ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)
ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಮಾನವರಿಗೆ ತಂದ 'ಪ್ರೊಮೆಥಿಯಸ್' ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.