ಮಾಲಿಬ್ಡೆನಂ
Molybdenum (Mo) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 95.95 u
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲೂ ಕರಗದ ಬಲವಾದ ಉಕ್ಕು ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಲೋಹ.
ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಮಾಲಿಬ್ಡೆನಂ (Molybdenum) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 42ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Mo' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 95.95 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 5ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 1200–3400 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 2000–5500 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 4.5–22.6 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.3–2.5 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Kr] 4d⁵ 5s¹ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +2, +3, +4 ಆಗಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಶೀಲೆ ಅವರು 1778ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲೂ ಕರಗದ ಬಲವಾದ ಉಕ್ಕು ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಲೋಹ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಲಿಬ್ಡೆನಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.
⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಮಾಲಿಬ್ಡೆನಂವು ಮಾನವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ ದೇಹದ ಕಿಣ್ವಗಳು (Enzymes), ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)
ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ರಕ್ಷಾಕವಚ ಬಲಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು!