#115 7ನೇ ಆವರ್ತ
Mc
ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ
Moscovium
(290) u
ಉತ್ತರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Post-Transition)
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ: 115 ಘನ (Solid)

ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ

Moscovium (Mc) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (290) u

ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point)
30–660 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point)
600–2600 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)
5.3–11.8 g/cm³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ
[Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² 7p³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ
1.6–2.3
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
+1, +2, +3, +4

ರಷ್ಯಾದ ಮಾಸ್ಕೋ ಪ್ರದೇಶದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಅತಿಭಾರ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಧಾತು.

📖

ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ (Moscovium) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 115ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Mc' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (290) u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 7ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 30–660 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 600–2600 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 5.3–11.8 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 1.6–2.3 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² 7p³ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +1, +2, +3, +4 ಆಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ದುಬ್ನಾ & ಲಾರೆನ್ಸ್ ಲಿವರ್‌ಮೋರ್ ಅವರು 2003ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ರಷ್ಯಾದ ಮಾಸ್ಕೋ ಪ್ರದೇಶದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಅತಿಭಾರ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಧಾತು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.

⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಧಾತು ಸಂಕೇತ (Symbol) Mc
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು Moscovium
ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ (Atomic Number) 115
ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ (Atomic Mass) (290) u
ಆವರ್ತ (Period) 7ನೇ ಆವರ್ತ
ಗುಂಪು (Group) 15ನೇ ಗುಂಪು
ವರ್ಗ (Category) ಉತ್ತರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಲೋಹ (Post-Transition)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ (Electron Config) [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² 7p³
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ (Pauling scale) 1.6–2.3
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು (Oxidation States) +1, +2, +3, +4

🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಕೋಣೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಘನ (Solid)
ಕರಗುವ ಬಿಂದು (Melting Point) 30–660 °C
ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (Boiling Point) 600–2600 °C
ಸಾಂದ್ರತೆ (Density) 5.3–11.8 g/cm³
ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ (Crystal Structure) ಟೆಟ್ರಾಗೋನಲ್ / ಘನಾಕಾರ
ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು (Discoverer) ದುಬ್ನಾ & ಲಾರೆನ್ಸ್ ಲಿವರ್‌ಮೋರ್
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ (Discovery Year) 2003
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಳ / ದೇಶ ಯುರೋಪ್
🛠️

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

1 ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನೆ
🌍 ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯತೆ

ಇದು ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕೃತಕ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಮೂಲಧಾತು. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕಣ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲಿ (Particle Accelerators) ಅಣುಗಳನ್ನು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಸಿ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

🧬 ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರ

ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂವು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೈವಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ವಿಕಿರಣದಿಂದಾಗಿ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕ.

⚠️ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಧಾತು (Radioactive) — ಪರಮಾಣು ವಿಕಿರಣ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.

💡

ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)

ಮಾಸ್ಕೋ ನಗರ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

⚛️

ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು (Isotopes)

Mc-290