ಲಿಥಿಯಂ
Lithium (Li) · ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 6.94 u
ಲಿಥಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಹಗುರವಾದ ಲೋಹವಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುವಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಲಿಥಿಯಂ (Lithium) ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 3ನೇ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ 'Li' ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 6.94 u ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 2ನೇ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ solid ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 180.54 °C ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 1342 °C ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ 0.534 g/cm³ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನೆಗೆಟಿವಿಟಿ 0.98 ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ [He] 2s¹ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು +1 ಆಗಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ: ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಜೋಹಾನ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಆರ್ಫ್ವೆಡ್ಸನ್ ಅವರು 1817ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಲಿಥಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಹಗುರವಾದ ಲೋಹವಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುವಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಥಿಯಂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.
⚛️ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
🌡️ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ತೊಗಟೆ, ಖನಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ/ಮುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಲಿಥಿಯಂವು ಜೈವಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಯಾನುಗಳ ಸಮತೋಲನ, ಜೀವಕೋಶ ಪೊರೆಗಳ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ರಸಾಯನಿಕ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ನೀರು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಾರ ಲೋಹ — ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅನಿಲದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ (Fun Fact)
ಲಿಥಿಯಂ ಎಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬಹುದು!