ಬಸವಣ್ಣ (ಬಸವೇಶ್ವರ): ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಹಾನ್ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು ಮತ್ತು ವಚನ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರ
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನವು ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಕಾಲಘಟ್ಟ. ಈ ಜಾಗೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದವರು "ವಿಶ್ವಗುರು" ಬಸವಣ್ಣನವರು. ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಸಮಾಜದ ಅಂಕುಡೊಂಕುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದ, ಜಾತಿ-ಲಿಂಗ-ವರ್ಗ ತಾರತಮ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಮರವನ್ನೇ ಸಾರಿದ ಮಹಾನ್ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಅವರು. ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ (ಕಲ್ಯಾಣದ ಬಿಜ್ಜಳನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ) ಸಮಾಜದ ತಳಮಟ್ಟದ ಜನರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಬಸವಣ್ಣನವರು, "ವಚನ ಚಳವಳಿ" ಎಂಬ ಜ್ಞಾನದ ಮಹಾಪೂರಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು.