ಮಹಾ ವಿಭಜನೆ: ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ವಿಭಜನೆ

ಜುಲೈ 16, 1054 ರಂದು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ವಿಭಜನೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಯಿತು. ಅಂದು, ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ (Constantinople) ಹಗಿಯಾ ಸೋಫಿಯಾ (Hagia Sophia) ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪೋಪ್ IXನೇ ಲಿಯೋ (Pope Leo IX) ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಹಂಬರ್ಟ್ (Cardinal Humbert) ಅವರು, ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಪೇಟ್ರಿಯಾರ್ಕ್ (Patriarch) ಆದ ಮೈಕೆಲ್ ಸೆರುಲಾರಿಯಸ್ (Michael Cerularius) ಅವರನ್ನು, ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವ (excommunicate) ಆದೇಶವನ್ನು (papal bull) ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಸೆರುಲಾರಿಯಸ್ ಅವರು, ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಹಂಬರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೋಪ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಈ ಪರಸ್ಪರ ಬಹಿಷ್ಕಾರಗಳು, 'ಮಹಾ ವಿಭಜನೆ' (Great Schism) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್‌ನ, ಪಶ್ಚಿಮ (ಲ್ಯಾಟಿನ್) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ (ಗ್ರೀಕ್) ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ, ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದವು. ಈ ವಿಭಜನೆಯು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ, ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ (Roman Catholic Church) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (Eastern Orthodox Church) ಗಳ ಉದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವಿಭಜನೆಯು ಹಠಾತ್ತನೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ನಡುವೆ, ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ (theological) ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪೋಪ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ (ಪೋಪ್ ಅವರು ಇಡೀ ಚರ್ಚ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೇ ಅಥವಾ ಇತರ ಪೇಟ್ರಿಯಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರೇ ಎಂಬುದು), ಮತ್ತು 'ಫಿಲಿಯೋಕ್' (Filioque) ವಿವಾದವು ಸೇರಿತ್ತು. 'ಫಿಲಿಯೋಕ್' ಎಂಬುದು, 'ಮತ್ತು ಮಗನಿಂದ' (and from the Son) ಎಂಬ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನೈಸೀನ್ ಕ್ರೀಡ್‌ಗೆ (Nicene Creed) ಪಶ್ಚಿಮದ ಚರ್ಚ್ ಸೇರಿಸಿತ್ತು. ಇದು, ಪವಿತ್ರಾತ್ಮವು (Holy Spirit) ತಂದೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಗನಿಂದಲೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದ ಚರ್ಚ್, ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು. 1054ರ ಘಟನೆಗಳು, ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವು. ಈ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು, ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದರೂ, ಅವು ವಿಫಲವಾದವು. 1965 ರಲ್ಲಿ, ಪೋಪ್ VIನೇ ಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಪೇಟ್ರಿಯಾರ್ಕ್ ಅಥೆನಾಗೊರಸ್ ಅವರು, 1054ರ ಪರಸ್ಪರ ಬಹಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಎರಡೂ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಇಂದಿಗೂ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ.