ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಅನ್ವೇಷಿಸಿ.
ಕೋಲಾರ - ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
ಕೋಲಾರ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು 'ಚಿನ್ನದ ನಾಡು' (ಹಿಂದೆ ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ) ಮತ್ತು 'ಹಾಲು ಹಾಗೂ ರೇಷ್ಮೆಯ ನಾಡು' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಕೋಟೆಗಳು, ಕೃಷಿ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪಾಲಾರ್, ಪೆನ್ನಾರ್ (ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಪಿನಾಕಿನಿ) ಮತ್ತು ಪಾಪಾಗ್ನಿ ನದಿಗಳು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
3969
ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು
- ಪಾಲಾರ್
- ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ
- ದಕ್ಷಿಣ ಪಿನಾಕಿನಿ
- ಪಾಪಾಗ್ನಿ
- ಕುಮುದ್ವತಿ (ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ)
ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅಲೆಯಲೆಯಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅಂತರಗಂಗೆ ಬೆಟ್ಟ, ಕೋಲಾರಮ್ಮ ಬೆಟ್ಟ, ತೇರಹಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಭೂಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಒಣ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯಾದ ವಾತಾವರಣ. ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ (ಮಾರ್ಚ್-ಮೇ) ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲ (ಜೂನ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್) ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆ ತರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲ (ನವೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರವರಿ) ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ಸುಮಾರು 700-800 ಮಿ.ಮೀ.
ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ ನೈಸ್ (gneiss), ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸ್ತರಗಳು (ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು) ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು.
ಅಂದಾಜು 12.75° N ನಿಂದ 13.58° N ಅಕ್ಷಾಂಶ, 77.78° E ನಿಂದ 78.58° E ರೇಖಾಂಶ
ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
- ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ (ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ)
- ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ (ಪಶ್ಚಿಮ)
- ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ (ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಲೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು) (ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ)
- ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ (ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆ) (ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ)
ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸರಾಸರಿ 820 ಮೀಟರ್ (2690 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳು
- ಕೋಲಾರ
- ಬಂಗಾರಪೇಟೆ
- ಮಾಲೂರು
- ಮುಳಬಾಗಿಲು
- ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ
- ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ (ಕೋಲಾರ ಗೋಲ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ - ನಗರ ಪ್ರದೇಶ)
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಮುಖ್ಯ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳು
- ಕೃಷಿ (ಮಾವು, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ರಾಗಿ, ತರಕಾರಿಗಳು)
- ಹೈನುಗಾರಿಕೆ (ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ)
- ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ
- ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು
- ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ (ಗ್ರಾನೈಟ್)
- ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಕೃಷಿ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈಗ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು
- ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾವು ಮತ್ತು ಟೊಮ್ಯಾಟೊ)
- ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು
- ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ತಯಾರಿಕೆ (ಮಾಲೂರು, ನರಸಾಪುರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ)
- ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು (ಉದಾ: ವಿಸ್ಟ್ರಾನ್ - ಐಫೋನ್ ತಯಾರಿಕೆ, ನರಸಾಪುರ)
- ಇಟ್ಟಿಗೆ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು
- ರೇಷ್ಮೆ ನೂಲು ತೆಗೆಯುವ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆ ಘಟಕಗಳು
ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್ಗಳು
- ಕೋಲಾರದಲ್ಲಿ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಮೀಪವಿರುವುದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ತಂತ್ರಾಂಶ ಕಂಪನಿಗಳು ಇರಬಹುದು.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು
- ರೇಷ್ಮೆ ನೇಯ್ಗೆ
- ಕೈಮಗ್ಗ
- ಕುಂಬಾರಿಕೆ
- ಕಂಬಳಿ ನೇಯ್ಗೆ
- ಬೀಡಿ ಕಟ್ಟುವುದು (ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ)
ಕೃಷಿ
ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
- ಮಾವು (ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, 'ಮಾವು ಸೀಮೆ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ)
- ಟೊಮ್ಯಾಟೊ (ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)
- ರಾಗಿ (ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಬೆಳೆ)
- ಭತ್ತ (ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ಆಶ್ರಿತ)
- ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ (ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಗಾಗಿ)
- ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು (ತೊಗರಿ, ಹುರುಳಿ, ಅಲಸಂದೆ)
- ಶೇಂಗಾ
- ತರಕಾರಿಗಳು (ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಬೀನ್ಸ್, ಎಲೆಕೋಸು)
ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ), ಜೇಡಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು.
ಜಿಲ್ಲೆಯು ನದಿ ಮೂಲಗಳಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ನೀರಾವರಿ ಆಧಾರ. ಕೆ.ಸಿ. ವ್ಯಾಲಿ ಯೋಜನೆ (ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ತುಂಬಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ಎತ್ತಿನಹೊಳೆ ಯೋಜನೆಗಳು (ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ/ಕಾರ್ಯಗತ) ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿವೆ.
ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಗಳು
- ಮಾವು (ವಿವಿಧ ತಳಿಗಳು)
- ಟೊಮ್ಯಾಟೊ
- ಆಲೂಗಡ್ಡೆ
- ಈರುಳ್ಳಿ
- ಹೂವುಗಳು (ಗುಲಾಬಿ, ಸೇವಂತಿಗೆ, ಚೆಂಡು ಹೂ, ಮಲ್ಲಿಗೆ)
- ಬಾಳೆಹಣ್ಣು
- ಸಪೋಟ
- ಪಪ್ಪಾಯಿ
ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ಬೆಳೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಗೂಡು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ, ಮುಳಬಾಗಿಲು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ
- ಹೈನುಗಾರಿಕೆ (ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲೆ, 'ಹಾಲಿನ ನಾಡು' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ)
- ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆ
- ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅದಿರುಗಳು
- ಚಿನ್ನ (ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಈಗ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ)
- ಗ್ರಾನೈಟ್ (ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ)
- ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್
- ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್
- ಕಟ್ಟಡ ಕಲ್ಲುಗಳು
- ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸೈಟ್
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 5-8% ಇರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಅರಣ್ಯ ತೇಪೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅಂತರಗಂಗೆ, ಕೋಲಾರಮ್ಮ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯಗಳಿವೆ.
ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗ. ನರಿ, ಮೊಲ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅಂತರಗಂಗೆ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವು ಕೋತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಕೆಲವು ಕೆರೆಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಚಿನ್ನದ ನಾಡು, ಹಾಲಿನ ಬೀಡು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇಗುಲಗಳ ತವರೂರು
ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಅಂತರಗಂಗೆ
ಕೋಲಾರ ನಗರದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಶ್ರೇಣಿ. ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳು, ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಬಸವನ ಬಾಯಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀರು ಹರಿಯುವುದು ವಿಶೇಷ. ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಗುಹಾ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ.
ಕೋಟಿಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಮ್ಮಸಂದ್ರ
ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿವಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು (108 ಅಡಿ) ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಣ್ಣ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರ.
ಮುಳಬಾಗಿಲು
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಟ್ಟಣ. ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ), ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ವಿಠ್ಠಲ-ನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಾಬಾ ಹೈದರ್ ಆಲಿ ದರ್ಗಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಪಾದರಾಜ ಮಠಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. 'ಪೂರ್ವದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೋಲಾರಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕೋಲಾರ
ಕೋಲಾರ ನಗರದ ಅಧಿದೇವತೆ ಕೋಲಾರಮ್ಮನಿಗೆ (ದುರ್ಗಾ) ಸಮರ್ಪಿತವಾದ, ಗಂಗರ ಕಾಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯ. ಚೋಳರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕೋಲಾರ
ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯ. ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ.
ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ (ಕೋಲಾರ ಗೋಲ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್)
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪಟ್ಟಣ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. (ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಈಗ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ).
ಇತರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಆವನಿ
ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. 'ದಕ್ಷಿಣ ಗಯಾ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೀತಾ ದೇವಿಯು ಲವ-ಕುಶರಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ತೇರಹಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕೋಟೆ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಬೆಟ್ಟ.
ಮಾರ್ಕಂಡೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ, ವಕ್ಕಲೇರಿ
ಮಾರ್ಕಂಡೇಶ್ವರ ಋಷಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ.
ಬೂದಿಕೋಟೆ
ಹೈದರ್ ಅಲಿಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಾಮ.
ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳು
ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳಿವೆ (ಉದಾ: ಕುರುಡುಮಲೆ, ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ).
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ವರೆಗೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣವು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಲಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗಗಳು
- ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪ್ರವಾಸ (ಕೋಲಾರಮ್ಮ, ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಕೋಟಿಲಿಂಗೇಶ್ವರ, ಮುಳಬಾಗಿಲು, ಆವನಿ)
- ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರವಾಸ (ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್, ಕೋಟೆಗಳು)
- ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಚಾರಣ (ಅಂತರಗಂಗೆ, ತೇರಹಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟ)
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ
ಹೆಸರಾಂತವಾದುದು
- ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (ಐತಿಹಾಸಿಕ)
- ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ('ಹಾಲಿನ ನಾಡು')
- ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ('ರೇಷ್ಮೆ ನಾಡು')
- ಮಾವು ಮತ್ತು ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಬೆಳೆ
- ಅಂತರಗಂಗೆ ಬೆಟ್ಟ
- ಕೋಟಿಲಿಂಗೇಶ್ವರ
ಕನ್ನಡವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ. ಜನರು ಕೃಷಿ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರಳ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಜೀವನಶೈಲಿ. ತೆಲುಗು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ಆಹಾರಗಳು
- ರಾಗಿ ಮುದ್ದೆ ಮತ್ತು ಬಸ್ಸಾರು/ಸೊಪ್ಪಿನ ಸಾರು
- ಅಕ್ಕಿ ರೊಟ್ಟಿ
- ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ಪುಳಿಯೊಗರೆ
- ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಖಾದ್ಯಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಸಾರು)
- ಕೋಲಾರ ಶೈಲಿಯ ಚಟ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಲ್ಯಗಳು
ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು
- ಹೋಳಿಗೆ (ಕಾಯಿ, ಕಡಲೆಬೇಳೆ)
- ಕಜ್ಜಾಯ (ಅತ್ರಾಸ)
- ಮೈಸೂರು ಪಾಕ್ (ಲಭ್ಯ)
- ಶೇಂಗಾ ಉಂಡೆ
- ಎಳ್ಳುಂಡೆ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಪಂಚೆ (ಧೋತಿ) ಮತ್ತು ಶರ್ಟ್ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಉಡುಪುಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಹಬ್ಬಗಳು
- ಯುಗಾದಿ
- ದೀಪಾವಳಿ
- ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ
- ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ
- ಕೋಲಾರಮ್ಮ ಜಾತ್ರೆ
- ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆ
- ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳು
- ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಮಾವು ಮೇಳ (ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ)
ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಗಳು
- ಕನ್ನಡ (ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ)
- ತೆಲುಗು (ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ)
- ಉರ್ದು
- ತಮಿಳು (ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ)
ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು
- ಭಜನೆ ಮತ್ತು ತತ್ವಪದಗಳು
- ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ
- ಕೋಲಾಟ
- ಕರಗ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಲಾರ ನಗರದಲ್ಲಿ)
- ನಾಟಕ
ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು
- ಗೀಗಿ ಪದ
- ಚೌಡಿಕೆ ಪದ
- ಸೋಬಾನೆ ಪದ
- ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ
- ವೀರಗಾಸೆ
- ಪೂಜಾ ಕುಣಿತ
- ಕೀಲುಕುದುರೆ
- ತಮಟೆ ವಾದನ
ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಚರಣೆಗಳು, ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆ, ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಭಾವ.
ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು
- ಜಿಲ್ಲಾ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಕೋಲಾರ (ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ). ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್.ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸ್ಮಾರಕಗಳು/ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿರಬಹುದು.
ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
1,536,401 (2011ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ)
74.39% (2011ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ)
ಪ್ರತಿ 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ 979 ಮಹಿಳೆಯರು (2011ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ)
ಕೋಲಾರ, ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್, ಬಂಗಾರಪೇಟೆ, ಮುಳಬಾಗಿಲು, ಮಾಲೂರು, ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಪ್ರಮುಖ ನಗರೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು. 2011ರ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇ. 31.24% ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಂಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ (ಕುವಲಾಲಪುರ) ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಂತರ ಚೋಳರು, ಹೊಯ್ಸಳರು, ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು, ಬಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನರು, ಮೊಘಲರು, ಮರಾಠರು, ಹೈದರ್ ಅಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್) ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಜಾಗತಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. 'ಭಾರತದ ಪುಟ್ಟ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್' ಎಂದೇ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್. ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. 1997ರಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಯಿತು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಗಣನೆ
ಗಂಗರ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಕುವಲಾಲಪುರ (ಕೋಲಾರ) ರಾಜಧಾನಿ.
ಚೋಳರ ಆಳ್ವಿಕೆ.
ಹೊಯ್ಸಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವ.
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆ.
ಬಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನರು, ಮೊಘಲರು, ಮರಾಠರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಳೇಗಾರರ ಆಳ್ವಿಕೆ.
ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆ.
ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಪತನದ ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭಾಗವಾಯಿತು (ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಧಿಪತ್ಯ).
ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭಾಗ.
ವಿಶಾಲ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ (ಕರ್ನಾಟಕ) ಸೇರ್ಪಡೆ.
ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆ. (ನಿಖರತೆ: ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ 2007ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು).
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗಗಳು
ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ
ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೋಲಾರ (ಹಿಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಈಗ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ)
- ಶ್ರೀ ದೇವಾರಾಜ್ ಅರಸ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಡೀಮ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ), ಕೋಲಾರ (ವೈದ್ಯಕೀಯ)
ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
- ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಕೋಲಾರ (ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇದರ ಅಂಗ)
- ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು (ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ)
ಕಾಲೇಜುಗಳು
- ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಕೋಲಾರ
- ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು, ಕೋಲಾರ
- ಶ್ರೀ ದೇವಾರಾಜ್ ಅರಸ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಕೋಲಾರ
- ಸಿ. ಬೈರೇಗೌಡ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಕೋಲಾರ
- ಕೆಜಿಎಫ್ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್
- ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜುಗಳು (ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ)
ಸಾರಿಗೆ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ NH-75 (ಬೆಂಗಳೂರು-ಚೆನ್ನೈ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (KSRTC) ಉತ್ತಮ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು-ಚೆನ್ನೈ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾರ (KQZ), ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ಜಂಕ್ಷನ್ (BWT), ಮಾಲೂರು (MLO) ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು. ಬಂಗಾರಪೇಟೆಯಿಂದ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್.ಗೆ ಶಾಖಾ ಮಾರ್ಗವಿದೆ.
ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (BLR) (ಸುಮಾರು 70-100 ಕಿ.ಮೀ).
ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರಗಳು:
- ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಜಿಲ್ಲಾ ಜಾಲತಾಣ (kolar.nic.in)
- ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಜನಗಣತಿ ವರದಿಗಳು (2011 ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅಂದಾಜುಗಳು)
- ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿ (karnatakatourism.org)
- ಸ್ಥಳೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು
- ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಪುಟಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ನಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆನಂದಿಸಿ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು & ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ
ನದಿಗಳ ಹರಿವು, ಪ್ರಮುಖ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು & ಜಲಪಾತಗಳ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ನಕ್ಷೆ
ಕೃಷ್ಣಾ, ಕಾವೇರಿ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಶರಾವತಿ, ನೇತ್ರಾವತಿ ಹಾಗೂ ಕಾಳಿ ನದಿಗಳ ನಕ್ಷೆ, ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್, ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಹಾಗೂ ಜೋಗ, ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲಪಾತಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ & ಪರಂಪರೆ
ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಗಳು & ಗಿರಿಧಾಮಗಳ ನಕ್ಷೆ
ಹಂಪಿ, ಬೇಲೂರು-ಹಳೇಬೀಡು, ಬಾದಾಮಿ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು, ಗೋಕರ್ಣ, ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ 25+ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿ.ಐ ಟ್ಯಾಗ್ (GI Tags) ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲೇ #1 ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ, ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಗೊಂಬೆಗಳು, ಬಿದ್ರಿ ಕಲೆ, ಧಾರವಾಡ ಪೇಡ, ಇಳಕಲ್ ಸೀರೆ, ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು ಹಾಗೂ ಕೂರ್ಗ್ ಕಾಫಿ ಮುಂತಾದ 45+ ಜಿ.ಐ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ನಕ್ಷೆ.