ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ

6854

ದಕ್ಷಿಣದ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶ (ಬಹುತೇಕ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ). ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭೂಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸವನ್ನಾ ಮಾದರಿಯ ಹವಾಮಾನ. ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ (ಮಾರ್ಚ್-ಮೇ) ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮಳೆಗಾಲ (ಜೂನ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್) ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಮಳೆ ತರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲ (ನವೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರವರಿ) ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಸುಮಾರು 800-900 ಮಿ.ಮೀ.

ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ ನೈಸ್ (gneiss) ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದು ಧಾರವಾಡ ಕ್ರಾಟನ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಮಣ್ಣು ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಅಂದಾಜು 12.2958° N ಅಕ್ಷಾಂಶ, 76.6394° E ರೇಖಾಂಶ

770

ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ (GSDP) ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು, ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜೇಡಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು (Red sandy loam, black cotton soil, lateritic soil in some parts). ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಕಬಿನಿ ನದಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಕಾಲುವೆ ನೀರಾವರಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ. ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ (KRS) ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕಬಿನಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಜಲಾಶಯಗಳು. ಕೆರೆ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ನೀರಾವರಿಯೂ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ಬೆಳೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. 'ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ' ತನ್ನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಅಂದಾಜು 15-20% (ಮೂಲ ಮತ್ತು ವರ್ಷವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು). ಎಚ್.ಡಿ. ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ಬಂಡೀಪುರ ಮತ್ತು ನಾಗರಹೊಳೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ (ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ) ಸಾಮೀಪ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ತೇಗ, ಬೀಟೆ, ಶ್ರೀಗಂಧದಂತಹ ಮರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಅರಮನೆಗಳ ನಗರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ

ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ (ಹಬ್ಬಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಹಿತಕರ ವಾತಾವರಣ). ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಳೆ.

ಮೈಸೂರಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೌಹಾರ್ದಯುತರು, ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿದೆ. ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ) ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಪಂಚೆ (ಧೋತಿ) ಮತ್ತು ಶಲ್ಯವನ್ನು ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಉಡುಪುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ದಸರಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ, ಅರಮನೆಯ ದೀಪಾಲಂಕಾರ, ಆಯುಧ ಪೂಜೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾಗಿವೆ. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗ.

ಅಂದಾಜು 30,01,127 (2011ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ). ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು.

ಅಂದಾಜು 72.79% (2011ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಧಾರಿಸಿರುತ್ತದೆ). ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು.

ಪ್ರತಿ 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ 985 ಮಹಿಳೆಯರು (2011ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ).

ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೈಸೂರು ನಗರವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ನಗರವು 1399ರಲ್ಲಿ ಯದುರಾಯ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು ಆರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ (1956ರವರೆಗೆ) ಮೆರೆದಿದೆ. ಒಡೆಯರ್ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1761-1799) ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಪತನದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಒಡೆಯರರನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮೈಸೂರನ್ನು ಮತ್ತೆ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡು, ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು (NH 275 ಬೆಂಗಳೂರು-ಮಂಗಳೂರು, NH 766 ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ-ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (KSRTC) ಬಸ್ಸುಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ಜಂಕ್ಷನ್ (MYS) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ಮುಂಬೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಮಂಡಕಳ್ಳಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ - MYQ) ದೆಹಲಿ, ಚೆನ್ನೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಗೋವಾ, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಮೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (BLR).