ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ

7201

ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ (ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೇಣಿ) ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ (ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ), ಬಾಬಾ ಬುಡನ್‌ಗಿರಿ, ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಕಣಿವೆಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕಡೂರು, ತರೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಅರೆಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹವಾಮಾನ. ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ತಂಪಾದ ಮತ್ತು ಆಹ್ಲಾದಕರ ವಾತಾವರಣ. ಅಧಿಕ ಮಳೆಗಾಲ (ಜೂನ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್), ಸೌಮ್ಯ ಚಳಿಗಾಲ (ನವೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರವರಿ) ಮತ್ತು ಹಿತಕರವಾದ ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ (ಮಾರ್ಚ್-ಮೇ). ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ಸುಮಾರು 1000 ಮಿ.ಮೀ ನಿಂದ 4500+ ಮಿ.ಮೀ ವರೆಗೆ (ಪ್ರದೇಶಾನುಸಾರ, ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ).

ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಮಣ್ಣು, ಗ್ರಾನೈಟ್ ನೈಸ್ (gneiss), ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾ ಸ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಾಬಾ ಬುಡನ್‌ಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶವು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಅಂದಾಜು 12.8855° N ನಿಂದ 13.8975° N ಅಕ್ಷಾಂಶ, 75.0769° E ನಿಂದ 76.3869° E ರೇಖಾಂಶ

ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸರಾಸರಿ 1090 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ ಶಿಖರವು 1930 ಮೀಟರ್ (6330 ಅಡಿ) ಎತ್ತರವಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಕಾಫಿ, ಕೃಷಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮೂಲಕ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ.

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಐಟಿ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿದ್ದು, ಬೃಹತ್ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಿಲ್ಲ.

ಕೆಂಪು ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣು, ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಮಣ್ಣು, ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು (ಕೆಲವು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ). ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣವುಳ್ಳ ಮಣ್ಣು ಇಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

ಭದ್ರಾ, ಹೇಮಾವತಿ, ಯಗಚಿ ನದಿಗಳಿಂದ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರಾವರಿ. ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ, ಯಗಚಿ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಕೆರೆಗಳು ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಕೃಷಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ.

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೇ. 35-40% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ (ಅಂದಾಜು). ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ, ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಶೋಲಾ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕಾಡುಗಳಿವೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತೇಗ, ಬೀಟೆ, ಹೊನ್ನೆ, ನಂದಿ, ಶ್ರೀಗಂಧ, ಸಿಲ್ವರ್ ಓಕ್, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು. ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆ (ಗೌರ್), ಜಿಂಕೆ, ಕಡವೆ, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಕೋತಿಗಳು (ಸಿಂಗಳೀಕ ಸೇರಿದಂತೆ), ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಪಕ್ಷಿಗಳು (ಮಲಬಾರ್ ಟ್ರೋಗಾನ್, ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್), ಚಿಟ್ಟೆಗಳು, ಉಭಯಚರಗಳು ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಭದ್ರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ (ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ) ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ.

ಕಾಫಿಯ ನಾಡು, ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ತವರು

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣವು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಜೂನ್-ಆಗಸ್ಟ್) ಜಲಪಾತಗಳು ಮೈದುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಚಾರಣ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಹುದು.

ಮಲೆನಾಡಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ. ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ತುಳು, ಕೊಂಕಣಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಪಂಚೆ (ಧೋತಿ) ಮತ್ತು ಶರ್ಟ್ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಉಡುಪುಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಕಾಫಿ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ದೈವಾರಾಧನೆ, ನಾಗಾರಾಧನೆ, ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ, ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಪೂಜೆ.

1,137,961 (2011ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ)

79.25% (2011ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ)

ಪ್ರತಿ 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ 1008 ಮಹಿಳೆಯರು (2011ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ)

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕಡೂರು, ತರೀಕೆರೆ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಪ್ರಮುಖ ನಗರೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು 'ಚಿಕ್ಕ ಮಗಳ ಊರು' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ (ಸಖರಾಯಪಟ್ಟಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ). ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಗಮಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸೊಸೆವೂರಿಗೆ (ಈಗಿನ ಅಂಗಡಿ ಗ್ರಾಮ, ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು) ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಕದಂಬರು, ಗಂಗರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಹೊಯ್ಸಳರು, ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು, ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ್ದಾರೆ. 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಎಂಬ ಸೂಫಿ ಸಂತರು ಯೆಮೆನ್‌ನಿಂದ ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಕೃಷಿ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ NH-173 (ಹಿಂದಿನ NH-234: ಮಂಗಳೂರು-ವಿಲ್ಲುಪುರಂ) ಮತ್ತು NH-73 (ಹಿಂದಿನ NH-48: ಮಂಗಳೂರು-ಬೆಂಗಳೂರು) ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (KSRTC) ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು ತಿರುವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ.

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ನೇರ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈಗ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು (CMGR) ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಕಡೂರು-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಡೂರು (DRU) ಮತ್ತು ಬೀರೂರು (RRB) ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಮುಖ ಜಂಕ್ಷನ್‌ಗಳು, ಇವು ಬೆಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (IXE), ಸುಮಾರು 150-160 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೂ (BLR) ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ (ಸುಮಾರು 250 ಕಿ.ಮೀ).