ಜ್ಞಾನಕೋಶ | ಕನ್ನಡ ನುಡಿ (Jnanakosha - Kannada Nudi)

ಬಸವಣ್ಣ (ಬಸವೇಶ್ವರ): ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಹಾನ್ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು ಮತ್ತು ವಚನ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Sun, 09 Nov 2025 15:17:40 GMT

ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನವು ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಕಾಲಘಟ್ಟ. ಈ ಜಾಗೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದವರು "ವಿಶ್ವಗುರು" ಬಸವಣ್ಣನವರು. ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಸಮಾಜದ ಅಂಕುಡೊಂಕುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದ, ಜಾತಿ-ಲಿಂಗ-ವರ್ಗ ತಾರತಮ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಮರವನ್ನೇ ಸಾರಿದ ಮಹಾನ್ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಅವರು. ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ (ಕಲ್ಯಾಣದ ಬಿಜ್ಜಳನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ) ಸಮಾಜದ ತಳಮಟ್ಟದ ಜನರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಬಸವಣ್ಣನವರು, "ವಚನ ಚಳವಳಿ" ಎಂಬ ಜ್ಞಾನದ ಮಹಾಪೂರಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು.

ಬಸವಣ್ಣನವರ ತತ್ವಗಳು: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೀಜಗಳು

ಬಸವಣ್ಣನವರ ತತ್ವಗಳು ಕೇವಲ ಬೋಧನೆಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇಕಾದ ಜೀವನ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿದ್ದವು.

೧. ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ (Work is Worship): ಇದು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ತತ್ವ. "ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ" ಎಂದರೆ, ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವೂ ಪೂಜೆಗೆ ಸಮಾನ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಎಂಬುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಚಮ್ಮಾರನ ಕೆಲಸವೂ, ಒಬ್ಬ ಪುರೋಹಿತನ ಪೂಜೆಯಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು. ಈ ಒಂದು ತತ್ವದ ಮೂಲಕ ಅವರು:

ಶ್ರಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಗೌರವ: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಶ್ರಮ ಪಡಬೇಕು, ಸೋಮಾರಿತನವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು.
ವೃತ್ತಿ ತಾರತಮ್ಯದ ನಿರಾಕರಣೆ: ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ "ಕೀಳು" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ವೃತ್ತಿಗಳಿಗೂ (ಚಮ್ಮಾರ, ದೋಬಿ, ಕ್ಷೌರಿಕ ಇತ್ಯಾದಿ) ದೈವಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿದರು. ಇದು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.

೨. ದಾಸೋಹ (Giving back to Society): ಕಾಯಕದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ತನಗಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. "ದಾಸೋಹ" ಎಂದರೆ, ತನ್ನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಉಳಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ, ಬಡವರಿಗೆ, ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವುದು. ಇದು ಕೇವಲ ದಾನವಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. "ಸಂಪಾದಿಸು, ಹಂಚಿ ತಿನ್ನು" ಎಂಬ ಸಮತಾವಾದದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇದಾಗಿತ್ತು.

೩. ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಾಕರಣೆ: ಬಸವಣ್ಣನವರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬರುವ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. "ಇವನಾರವ ಇವನಾರವ ಎಂದೆನಿಸದಿರಯ್ಯ, ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವ ಎಂದೆನಿಸಯ್ಯ" ಎಂಬ ಅವರ ವಚನವು, ಮಾನವ ಕುಲವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಅವರು "ಹೊಲೆಯನಾದರೆನು? ಕುಲವೇನೋ ಅವಂದಿರು?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವನ ಗುಣ ಮತ್ತು ಕಾಯಕದಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

೪. ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ: ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಬಸವಣ್ಣನವರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಪುರುಷರನ್ನು 'ಶರಣರು' ಎಂದಂತೆ, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು 'ಶರಣೆಯರು' ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿದರು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕ, ಲಕ್ಕಮ್ಮನಂತಹ ಅನೇಕ ಶರಣೆಯರು, ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ವಚನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

೫. ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಕಾಂಡಗಳ ಖಂಡನೆ: ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಯಜ್ಞ, ಪ್ರಾಣಿಬಲಿ, ಅರ್ಥಹೀನ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಂತಹ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕಟುವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. "ಕಲ್ಲ ನಾಗರ ಕಂಡರೆ ಹಾಲನೆರೆ ಎಂಬರು, ದಿಟದ ನಾಗರ ಕಂಡರೆ ಕೊಲ್ಲೆಂಬರಯ್ಯ" ಎಂದು ಸಮಾಜದ ಡಾಂಭಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಅವರು ಸರಳವಾದ, ಆಂತರಿಕ ಭಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು (ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ) ಬೋಧಿಸಿದರು.

ಅನುಭವ ಮಂಟಪ: ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸತ್ತು

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ "ಅನುಭವ ಮಂಟಪ"ದ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ "ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸತ್ತು" (Spiritual Parliament) ಎನ್ನಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ, ವರ್ಗ, ಲಿಂಗ, ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯ ಶರಣ-ಶರಣೆಯರು (ಕಾಯಕಜೀವಿಗಳು) ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮಡಿವಾಳ ಮಾಚಯ್ಯ (ದೋಬಿ), ಹರಳಯ್ಯ (ಚಮ್ಮಾರ), ನುಲಿಯ ಚಂದಯ್ಯ (ಹಗ್ಗ ಹೊಸೆಯುವವ), ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ (ದೋಣಿ ನಡೆಸುವವ) ರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯಂತಹ ಮಹಾನ್ ಅನುಭಾವಿಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.
ಅವರು ಧರ್ಮ, ಸಮಾಜ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಜ್ಞಾನದ ವಿಕेंद್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಚಿಂತನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.

ವಚನ ಚಳವಳಿ: ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆ

ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಶರಣರು ತಮ್ಮ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಹರಡಲು ಬಳಸಿದ ಮಾಧ್ಯಮವೇ "ವಚನಗಳು".

ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇವಲ ಗಣ್ಯರ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಬಸವಣ್ಣನವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, ಸರಳವಾದ, ನೇರವಾದ, ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನುಳ್ಳ "ವಚನ"ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
"ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ" ಎಂಬ ಅಂಕಿತನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಬರೆದ ಅವರ ವಚನಗಳು, ಸಮಾಜದ ಟೊಳ್ಳುತನವನ್ನು, ಮೌಢ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಜೀವನದ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ವಚನ ಚಳವಳಿಯು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಅದನ್ನು "ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ" ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿ: ಬದಲಾವಣೆಯ ಬೆಲೆ

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನೇರ ದಾಳಿ, ಅಂದಿನ ಸನಾತನವಾದಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥರಿಗೆ ಸಹಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬಸವಣ್ಣನವರು ಮತ್ತು ಶರಣರು ಒಂದು ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹವನ್ನು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಧು ಮತ್ತು ದಲಿತ ವರ) ನಡೆಸಿದಾಗ, ಅದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರಾಜ ಬಿಜ್ಜಳನು ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು, ಆ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದನು.

ಇದು "ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿ"ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶರಣರು ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ತೊರೆದು, ಕೂಡಲಸಂಗಮದತ್ತ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು.

ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಬಸವತತ್ವ

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜೀವನ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರ ವಿಚಾರಗಳು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ. ಜಾತಿಭೇದ, ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬಸವಣ್ಣನವರ "ಕಾಯಕ", "ದಾಸೋಹ" ಮತ್ತು "ಸಮಾನತೆ"ಯ ತತ್ವಗಳು ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತರಾದವರಲ್ಲ, ಅವರು ಇಡೀ ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದ "ವಿಶ್ವಗುರು".

ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದ ಕನಸು ಕಂಡ "ಕನ್ನಡ ಕುಲಪುರೋಹಿತ"

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Sun, 09 Nov 2025 14:47:10 GMT

ನಾವು ಇಂದು "ಕರ್ನಾಟಕ" ಎಂಬ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನವೆಂಬರ್ ೧ ಬಂತೆಂದರೆ "ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ" ಎಂದು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಸುಮಾರು ೭೦-೮೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ "ಕರ್ನಾಟಕ" ಎಂಬ ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

ಹೌದು, ಆಗ ಕನ್ನಡ ಮಾತಾಡುವ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಕೆಲವರು ಮುಂಬೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ (ಮರಾಠಿಗರ ಜೊತೆ), ಕೆಲವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ (ತಮಿಳರು-ತೆಲುಗರ ಜೊತೆ), ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಜನ ಮಾತ್ರ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೆವು. ನಮ್ಮದೇ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಎರಡನೇ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಈ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು, "ಕರ್ನಾಟಕ" ಎಂಬ ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದರು. ಅವರೇ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು.

ಅವರು ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗ, ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಇಂದು ನಾವು "ಕರ್ನಾಟಕ" ಎಂಬ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕನ್ನಡಿಗರು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವಗಳಿಂದ "ಕನ್ನಡ ಕುಲಪುರೋಹಿತ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

"ಕರ್ನಾಟಕ" ಎಂಬ ಕನಸು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೮೮೦ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಹಾವೇರಿ). ಆಗ ಆ ಭಾಗ ಮುಂಬೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯದ್ದೇ ದರ್ಬಾರು. ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದವು, ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಲು ಸಂಕೋಚ. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ ಆಲೂರರಿಗೆ ತೀವ್ರ ನೋವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ, "ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರು" ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಅವರು ನೋಡಿದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಯೋಚನೆ ಬಂತು. "ಮರಾಠಿಗರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇಷ್ಟು ಹೆಮ್ಮೆ ಇರಬೇಕಾದರೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಯಾಕೆ ಅಭಿಮಾನಬಾರದು?"

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ "ಹರಿದುಹೋದ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಒಂದು ಮಾಡಲೇಬೇಕು" ಎಂಬ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಅವರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತು.

"ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ": ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕ

ಆಲೂರರು ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದು ಬಂದೂಕಿನಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ "ಲೇಖನಿ"ಯಿಂದ (Pen).

ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು, ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಮೂಡಿಸಬೇಕು. "ನಾವು ಯಾರು? ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಏನು?" ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಆಗಲೇ ಅವರಲ್ಲಿ "ನಾವು ಒಂದು" ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು.

ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರು ಹಗಲಿರುಳೂ ಶ್ರಮಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹಾನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಹೊಯ್ಸಳರು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ "ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ"ದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರೇ "ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ".

ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕೇವಲ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿದ ಒಂದು "ಮಂತ್ರ"ವಾಗಿತ್ತು. "ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನೇ ಆಳಿದವರು, ನಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿ ಹಂಪಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಹ ನಾವು ಇಂದು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅನಾಥರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಿ!" ಎಂಬ ಕರೆಯನ್ನು ಆ ಪುಸ್ತಕ ನೀಡಿತು.

ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದ ಸಾವಿರಾರು ಕನ್ನಡಿಗರು ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಕಿಚ್ಚು ಹತ್ತಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವೇ "ಭಗವದ್ಗೀತೆ"ಯಾಯಿತು.

ಕೇವಲ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲ, ಮಹಾನ್ ಸಂಘಟಕ

ಆಲೂರರು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದು ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಲು ಅವರು ಇಡೀ ನಾಡನ್ನು ಸುತ್ತಾಡಿದರು.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ: ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು "ವಾಗ್ಭೂಷಣ", "ಕರ್ನಾಟಕ ವೃತ್ತ" ದಂತಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
ಸಂಘಟಕ: ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ "ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ"ದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಏಕೀಕರಣದ ನಾಯಕ: "ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಪರಿಷತ್" ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದರ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲೇ "ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಸಮ್ಮೇಳನ"ವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ: ಅವರು ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಹೋರಾಡಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಜೈಲಿಗೂ ಹೋದರು.

ಕನಸು ನನಸಾದ ದಿನ

ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು (ಸುಮಾರು ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ) ಒಂದೇ ಒಂದು ಕನಸಿಗಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಆ ಹೋರಾಟ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನೇಕರು ಅವರನ್ನು "ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕನಸು" ಎಂದು ಗೇಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

ಅವರ ತ್ಯಾಗ, ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ, ಕೊನೆಗೂ ಆ ದಿನ ಬಂದೇ ಬಿಟ್ಟಿತು.

ನವೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೫೬.

ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಒಂದುಗೂಡಿ, "ವಿಶಾಲ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ" (ನಂತರ "ಕರ್ನಾಟಕ" ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು) ಉದಯವಾಯಿತು. ಆಲೂರರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕನಸು ನನಸಾಗಿದ್ದನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ೭೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಿದ ತೃಪ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ನಾವು ಆಲೂರರನ್ನು ಏಕೆ ನೆನೆಯಬೇಕು?

ಇಂದು ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು (Map) ನೋಡುವಾಗ, ನಮಗೆ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ನೆನಪಾಗಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ, ಆ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಂಡವರೇ ಅವರು.

ಅವರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಬಹುಶಃ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೂ, ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳು ಆಂಧ್ರ/ತೆಲಂಗಾಣಕ್ಕೂ ಸೇರಿಹೋಗಿ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯೇ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತೇನೋ.
ಅವರು "ಕನ್ನಡ ಕುಲಪುರೋಹಿತ" (ಕನ್ನಡ ಕುಲದ ಮುಖ್ಯ ಪೂಜಾರಿ) ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅವರು ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ "ಜ್ಯೋತಿ"ಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ.

ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅವರು ನಮಗೆ ಒಂದು "ಅಸ್ಮಿತೆ" (Identity), ಒಂದು "ಅಭಿಮಾನ"ವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಕರ್ತವ್ಯ.

ಕುವೆಂಪು: ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ "ವಿಶ್ವಮಾನವ" ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ಯುಗದ ಕವಿ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Mon, 03 Nov 2025 18:20:53 GMT

ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಹಾಡುವ ನಮ್ಮ ನಾಡಗೀತೆ "ಜಯ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ"ಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ನೆನಪಾಗುವ ಹೆಸರು 'ಕುವೆಂಪು'. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ ಅವರು.

ಕುವೆಂಪು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯಲ್ಲ, ಅವರೊಬ್ಬ ದಾರ್ಶನಿಕ, ಚಿಂತಕ, ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತ ವೈಚಾರಿಕ ಶಕ್ತಿ. ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ (ಕೆ.ವಿ. ಪುಟ್ಟಪ್ಪ), ಆದರೆ "ಕುವೆಂಪು" ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದಲೇ ಅವರು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಿತರು.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಪ್ರತಿಭೆ

ಕುವೆಂಪು ಅವರು ೧೯೦೪ ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಾಲ್ಯವೆಲ್ಲವೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ದಟ್ಟ ಕಾಡು, ಹಸಿರು, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ಕಳೆಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅವರ ಮೊದಲ ಗುರು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಕಂಡ ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.

ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಕುವೆಂಪು ಸಾಹಿತ್ಯ: ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಜಗತ್ತು

ಕುವೆಂಪುರವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಕವಿತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ) ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

1. ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ (ಮಹಾಕಾವ್ಯ): ಇದು ಕುವೆಂಪುರವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರಿಗೆ "ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಬಂತು. ಇದು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಕುವೆಂಪು ಅದಕ್ಕೆ "ಸರ್ವೋದಯ" (ಎಲ್ಲರ ಉದ್ಧಾರ) ಎಂಬ ಹೊಸ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಕೂಡ ಕೆಟ್ಟವನಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಉದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇದು "ದರ್ಶನಂ" ಕಾವ್ಯದ ವಿಶೇಷತೆ.

2. ಮಹಾ ಕಾದಂಬರಿಗಳು: ಕುವೆಂಪು ಎರಡು ಅದ್ಭುತ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡಿತಿ: ಮಲೆನಾಡಿನ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಜೀವನ, ಪ್ರೀತಿ, ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು: ಇದು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಕಾದಂಬರಿ. ನೂರಾರು ಪಾತ್ರಗಳು, ಮಲೆನಾಡಿನ ಜೀವನದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ ಈ ಪುಸ್ತಕ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.

3. ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಡಗೀತೆ: ಕುವೆಂಪುರವರ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ತುಂಬಿವೆ. ಅವರು ಬರೆದ "ಜಯ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ" ಗೀತೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ನಾಡಗೀತೆಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರ "ಬಾರಿಸು ಕನ್ನಡ ಡಿಂಡಿಮವ" ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುವ ಹಾಡು.

ಕುವೆಂಪುರವರ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ: "ವಿಶ್ವಮಾನವ"

ಕುವೆಂಪುರವರ ಎಲ್ಲಾ ಬರಹಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯ ಒಂದೇ - ಅದುವೇ "ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ".

ಏನಿದು ವಿಶ್ವಮಾನವ? "ಹುಟ್ಟುವ ಪ್ರತಿ ಮಗುವೂ ವಿಶ್ವಮಾನವ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ನಾವು ಅವನನ್ನು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆಗಳ ಬೇಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ 'ಅಲ್ಪಮಾನವ'ನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಮತ್ತೆ 'ವಿಶ್ವಮಾನವ'ನಾಗಬೇಕು" என்பதே ಕುವೆಂಪುರವರ ಕರೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಅವರದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ:

ಅಂದರೆ, "ಓ ನನ್ನ ಆತ್ಮವೇ, ನೀನು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಮನೆಗೆ (ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ದೇಶದ ಗಡಿ) ಸೀಮಿತವಾಗಬೇಡ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಾಗಿಸಿಕೋ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ

ಕುವೆಂಪು ಕೇವಲ ಕವಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವರೊಬ್ಬ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು, ಜಾತೀಯತೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. "ದೇವರು ಗುಡಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಅವನು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.

ಎಂದು ಅವರು ಕರೆಕೊಟ್ಟರು. ಅಂದರೆ, ಕಲ್ಲು-ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡಿಗಿಂತ, ಹಸಿದವರಿಗೆ ಅನ್ನ ಕೊಡುವ ಹೊಲ (ಕೆಲಸ) ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಅವರು ಸಾರಿದರು.

ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿ...

ಕುವೆಂಪುರವರಿಗೆ "ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ" ಎಂಬ ಬಿರುದು ಸಿಕ್ಕಿತು.
"ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ" ಕೃತಿಗಾಗಿ "ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡಿಗ ಎನಿಸಿದರು.
"ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ" ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಕುವೆಂಪುರವರು ಇಂದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೂಲಕ, ಅವರ "ವಿಶ್ವಮಾನವ" ಸಂದೇಶದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸದಾ ಜೀವಂತ. ಅವರ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮನೆ "ಕವಿಮನೆ" ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮಾಧಿ "ಕವಿಶೈಲ" ಇಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಕುವೆಂಪು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಅವರೊಂದು ಶಕ್ತಿ, ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆ.

ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ: ಕುವೆಂಪು ಕಂಡ ರಾಮಾಯಣದ ಹೊಸ ನೋಟ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Sun, 02 Nov 2025 14:22:07 GMT

ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ರಾಮ, ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಹನುಮಂತ, ಮತ್ತು ರಾವಣ - ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆತುಹೋಗಿವೆ. ಆದರೆ, ನಾವೆಲ್ಲ ಕೇಳಿರುವ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ, ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ನೋಟವನ್ನು (Vision) ಕೊಟ್ಟರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?

ಈ ಮಹಾನ್ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದವರೇ ನಮ್ಮ "ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು". ಅವರು ಬರೆದ "ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ" ಪುಸ್ತಕ, ಬರೀ ಹಳೆಯ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆ ಕಥೆಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು, ಒಂದು ಹೊಸ "ದರ್ಶನ"ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ಎಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಪುಸ್ತಕವೆಂದರೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ "ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಬಂತು. ಹಾಗಾದರೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಂಥದ್ದೇನಿದೆ? ಇದು ಯಾಕೆ ಬೇರೆ ರಾಮಾಯಣಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ? ಸರಳವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

"ದರ್ಶನಂ" ಎಂದರೇನು?

ಮೊದಲಿಗೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರನ್ನೇ ಗಮನಿಸಿ. ಕುವೆಂಪು ಇದಕ್ಕೆ "ರಾಮಾಯಣ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಿಲ್ಲ, "ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ" ಎಂದು ಕರೆದರು. "ದರ್ಶನಂ" ಎಂದರೆ "ದರ್ಶನ" ಅಥವಾ "ನೋಟ". ಇದು ಕೇವಲ ರಾಮನ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಇದು ರಾಮಾಯಣದ ಮೂಲಕ ಕುವೆಂಪುರವರು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಜೀವನದ ಸತ್ಯದ ನೋಟ.

ಕುವೆಂಪುರವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ "ಸರ್ವೋದಯ" - ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲರ ಏಳಿಗೆ, ಎಲ್ಲರ ಒಳಿತು. ಕೆಟ್ಟವರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗಬೇಕು, ಎಲ್ಲರೂ ಉದ್ಧಾರವಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಮೂಲ ಆಶಯ.

"ದರ್ಶನಂ" ಯಾಕೆ ಬೇರೆಯಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ?

ಕುವೆಂಪು ಹಳೆಯ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದರ ಪಾತ್ರಗಳು ಯೋಚಿಸುವ ರೀತಿ, ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ತೋರಿಸಿದರು.

1. ರಾವಣನ ಪಾತ್ರ - ಕೆಟ್ಟವನಲ್ಲ, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದವನು: ಇದು "ದರ್ಶನಂ"ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆ.

ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ: ರಾವಣ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸ, ಕೆಟ್ಟವನು. ರಾಮ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು, ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕುವೆಂಪು ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ: ರಾವಣ ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ, ದೊಡ್ಡ ತಪಸ್ವಿ, ಶಿವಭಕ್ತ. ಆದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಆಸೆಯಿಂದ ದಾರಿ ತಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಮನು ರಾವಣನ ದೇಹವನ್ನು ಕೊಂದರೂ, ಅವನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ರಾವಣನ ಆತ್ಮವು "ಅಗ್ನಿ ಪರೀಕ್ಷೆ"ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಹೌದು, ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ ಸೀತೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ರಾವಣನಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ!

ರಾವಣನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಟ್ಟ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿ, ಅವನ ಆತ್ಮವು ಪರಿಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ, ರಾವಣನ ಆತ್ಮವು ರಾಮನಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಕುವೆಂಪು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ - ಎಷ್ಟೇ ಕೆಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನಲ್ಲೂ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಇರುತ್ತದೆ, ಅವನೂ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಉದ್ಧಾರವಾಗಬಹುದು.

2. ಮಂಥರೆಯ ಕಥೆ: ಕೈಕೇಯಿಯ ದಾಸಿ ಮಂಥರೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. ಅವಳ ಮಾತು ಕೇಳಿಯೇ ಕೈಕೇಯಿ ರಾಮನನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದು. ನಾವು ಅವಳನ್ನು ಕೆಟ್ಟವಳು ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೆ ಕುವೆಂಪು, "ಅವಳು ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಳು?" ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಗೂನು ಇತ್ತಲ್ಲವೇ? ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಅವಳನ್ನು "ಗೂನಿ, ಗೂನಿ" ಎಂದು ಆಡಿಸುತ್ತಾ, ನೋವು ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಆ ನೋವೇ ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಷವಾಗಿ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಅವಳು ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಕುವೆಂಪು ಆ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ನಮಗೆ ಕನಿಕರ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

3. "ಸರ್ವೋದಯ"ದ ದೃಷ್ಟಿ: "ದರ್ಶನಂ"ನಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಪೂರ್ತಿ ಕೆಟ್ಟವರಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಹೆಂಡತಿ ಊರ್ಮಿಳೆ, ಶತ್ರುಘ್ನನ ಮಗ ಸುಬಾಹು, ರಾವಣನ ಮಗ ಅತಿಕಾಯ - ಹೀಗೆ ಹಳೆಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತಿಲ್ಲದ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೂ ಕುವೆಂಪು ದೊಡ್ಡ ಜಾಗ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೂ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ.

ಕುವೆಂಪುರವರ ತತ್ವಗಳು

1. ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ದೇವರು: ಕುವೆಂಪುರವರು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು (ಗಿಡ, ಮರ, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ) ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ "ದರ್ಶನಂ"ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಕೇವಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಜೀವಂತ ಪಾತ್ರ. ರಾಮನಿಗೂ ಕಾಡಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಸೀತೆಯು ಭೂಮಿಯ ಮಗಳು. ರಾಮನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಇಡೀ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅವನ ಜೊತೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

2. ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗೆ ಜಾಗ: ಇದು ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದರೂ, ಕುವೆಂಪು ಪವಾಡಗಳನ್ನು (miracles) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಕಾರಣ ಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಹಲ್ಯೆ ಕಲ್ಲಾಗಿದ್ದು ನಿಜವಾದ ಕಲ್ಲಲ್ಲ, ಅವಳು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು "ಜಡ"ವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಆಗಿತ್ತು. ರಾಮನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ (ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ) ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತೆ ಅರಳಿತು.

ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ

"ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ" ಒಂದು "ಮಹಾಕಾವ್ಯ" (Epic Poem). ಇದನ್ನು ಕುವೆಂಪು "ಮಹಾಛಂದಸ್ಸು" ಎಂಬ ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಓದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟ ಅನಿಸಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ನಾವು ಅದರ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೆದರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅದರೊಳಗಿನ "ಆಶಯ" (message) ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯ.

ನಾವೇಕೆ "ದರ್ಶನಂ" ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು?

ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕೇವಲ ದೇವರ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ಕಥೆ.

ಬದಲಾವಣೆಯ ಸತ್ಯ: ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟವರಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಬದಲಾಗುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಕ್ಷಮೆಯ ಮಹತ್ವ: ರಾವಣನನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುವ ರಾಮನ ಕಲ್ಪನೆ, ನಮಗೆ ಕ್ಷಮಾಗುಣವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆ: ಈ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

"ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ" ಅನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಓದುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕುವೆಂಪು ಅದರ ಮೂಲಕ ಏನು ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಕರ್ತವ್ಯ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ, ಇದು ಉತ್ತಮ ಸಮಾಜ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ತೋರಿಸಿದ ಒಂದು "ದರ್ಶನ".

ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ: ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಜೊತೆಯಾಗುವ ಸ್ನೇಹಿತ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Sun, 02 Nov 2025 13:53:05 GMT

ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. "ನಾನು ಯಾರು? ಈ ಜೀವನದ ಅರ್ಥವಾದರೂ ಏನು? ದೇವರು ಇದ್ದಾನೆಯೇ? ಇದ್ದರೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇಕೆ? ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಸುಖ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಹಿಗ್ಗಬೇಕೆ? ಸತ್ಯ ಅಂದರೇನು?" - ಹೀಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಗೊಂದಲಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.

ಇಂತಹ ಗೊಂದಲದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ, ಅನುಭವಿ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ನಮ್ಮ ಕೈಹಿಡಿದು, "ಚಿಂತೆ ಮಾಡಬೇಡ, ಜೀವನ ಅಂದ್ರೆ ಹೀಗೇ ಇರುತ್ತೆ, ಇದೇ ಒಂದು ವಿಸ್ಮಯ" ಎಂದು ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳುವ, ನಮ್ಮನ್ನು ಯೋಚನೆಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವಿದ್ದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಆ ಪುಸ್ತಕವೇ ಡಾ. ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪನವರು (ಡಿವಿಜಿ) ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ".

ಇದು ಯಾವುದೋ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಥವಾಗುವ, ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಇಡುವ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥವಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ, ಅಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರ, ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತು. ಅದಕ್ಕೇ ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರು "ಕನ್ನಡದ ಭಗವದ್ಗೀತೆ" ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗೀತೆಯಂತೆ ಇದು ಆದೇಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಯೋಚನೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಏನಿದು 'ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ'?

'ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ' ಎಂದರೆ ೯೪೫ (ಒಂಬೈನೂರ ನಲವತ್ತೈದು) ಪುಟ್ಟ ಪದ್ಯಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದ್ಯದಲ್ಲೂ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಡಿವಿಜಿಯವರು ಇಡೀ ಜೀವನದ ಅನುಭವ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದರ್ಶನವನ್ನು ಹಿಂಡಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

"ಮಂಕುತಿಮ್ಮ" ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ. "ಮಂಕು" ಎಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಸ್ಮಯ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ದಂಗಾಗಿ ನಿಂತ, 'ನನಗೇನೂ ತಿಳಿಯದು' ಎಂಬ ವಿನಯದ ಭಾವ. "ತಿಮ್ಮ" ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ. ಅಂದರೆ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸಿದ್ಧನಿರುವ, ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನೇ ಈ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮ". ಆ "ತಿಮ್ಮ" ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಅದು ನೀವೇ, ನಾನೇ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವನೇ ಈ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದು 'ಕಗ್ಗ'

ಈ ಪುಸ್ತಕದ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿ, ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸಮಾಧಾನದ ಮಾತು 'ಕಗ್ಗ'ದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಲ್ಲ, ಇದು ಜೀವನದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೈಪಿಡಿ (practical guide).

ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ:

1. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಾದಾಗ, ಎಲ್ಲವೂ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಎನಿಸಿದಾಗ: ಬದುಕು ಅಂದರೇನು ಎಂದು ಗೊಂದಲವಾದಾಗ, ಡಿವಿಜಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:

ಅರ್ಥ: ಈ ಜೀವನ ಒಂದು ಕುದುರೆ ಗಾಡಿ (ಜಟಕಾ ಬಂಡಿ) ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ಅದೃಷ್ಟ (ವಿಧಿ) ಅದನ್ನು ಓಡಿಸುವವನು. ಅವನು ಮದುವೆಗೋ, ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೋ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು ಎನ್ನುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಾಲು ಜಾರಿ ಬಿದ್ದರೂ, ಹೆದರಬೇಡ, ನಿಲ್ಲಲು ನೆಲ ಇರುತ್ತದೆ (ಧೈರ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ). ಆದ್ದರಿಂದ ಧೈರ್ಯವಾಗಿರು.

2. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಹಂಕಾರ ಬಂದಾಗ, "ನಾನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ" ಎನಿಸಿದಾಗ: "ನಾನೇ ದೊಡ್ಡವನು" ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಬಂದಾಗ, 'ಕಗ್ಗ' ಹೀಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ಬದುಕಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ:

ಅರ್ಥ: ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ವಿನಯದಿಂದ ಬದುಕು. ಮನೆಯವರಿಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನಂತೆ ಸುವಾಸನೆ ಬೀರು (ಸಂತೋಷ ಕೊಡು). ವಿಧಿಯು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಮಳೆಯಂತೆ ಸುರಿಸಿದಾಗ, ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲು. ಬಡವರಿಗೆ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ-ಸಕ್ಕರೆಯಂತೆ ಸಿಹಿಯಾಗು. ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬನಾಗಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬದುಕು.

3. ಸೋಲು ಎದುರಾದಾಗ, ಧೈರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ: ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗ ಅಥವಾ ಬಿದ್ದಾಗ, ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಲು 'ಕಗ್ಗ' ಹೇಳುತ್ತದೆ:

ಅರ್ಥ: "ಅಯ್ಯೋ ಬಿದ್ದುಬಿಟ್ಟೆ" ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮೇಲೆದ್ದವನೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ. ತನಗೆ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ಮುಂದುವರೆಯುವವನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಬಿದ್ದಿರುವುದೇ ಒಂದು ಲಾಭ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಮುಂದೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

4. ದೇವರು ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲವಾದಾಗ: ದೇವರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ, ಸತ್ಯ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ 'ಕಗ್ಗ' ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ:

ಅರ್ಥ: ಪರಮ ಸತ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುವ ರೀತಿಗಳು (ನೆರಳುಗಳು) ಹಲವು. ಆ ನೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸ ಹೊಸ ರೂಪಗಳು, ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ನಾವು ನೋಡುವುದು ಆ ನೆರಳನ್ನು ಮಾತ್ರ, ಮೂಲ ಸತ್ಯವನ್ನಲ್ಲ.

5. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ: ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಡಿವಿಜಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:

ಅರ್ಥ: ಈ ಗಿಡ, ಮರ, ಹೂವು, ಕಾಯಿ ಯಾವುದೂ ಜಡವಲ್ಲ (ಚಲನೆ ಇಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲ). ಈ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಚೈತನ್ಯದಿಂದ (ಜೀವಂತ ಶಕ್ತಿ) ತುಂಬಿದೆ. ಅವು ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡದಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣನ್ನು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

'ಕಗ್ಗ' ಬರೆದ ಡಿವಿಜಿ ಯಾರು?

ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪನವರು (1887-1975) ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರನ್ನು "ಜ್ಞಾನ ತಪಸ್ವಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ "ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ"ಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿದರು.

ಅವರು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರ ಜ್ಞಾನ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಜೀವನವನ್ನೇ ಒಂದು ಪಾಠಶಾಲೆಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, 70-80ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ತಮಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿದ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು, ಅನುಭವಗಳನ್ನು, ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಈ 'ಕಗ್ಗ'ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟುಹೋದರು.

'ಕಗ್ಗ' ಇಂದಿಗೂ ಏಕೆ ಬೇಕು?

'ಕಗ್ಗ' ಬರೆದು ಹಲವು ದಶಕಗಳೇ ಕಳೆದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಮಾತುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಹೊಸದಾಗಿವೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆ, ಫೋನು, ಮನೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬದಲಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆ, ದುಃಖ, ಭಯ, ಪ್ರೀತಿ, ಗೊಂದಲ - ಇವು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ.

'ಕಗ್ಗ' ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ, ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ. ಇದು 'ಮಾನವ ಧರ್ಮ'ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಇದು ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಇದು "ಹೀಗೇ ಮಾಡು, ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಡ" ಎಂದು ಕಠಿಣ ಆದೇಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, "ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡು, ಹೀಗೂ ಇರಬಹುದಲ್ಲವೇ?" ಎಂದು ನಮ್ಮ ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸುವ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಓದಿ ಮುಗಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ, ಒಂದೊಂದು ಪದ್ಯವನ್ನು ಓದಿ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ದಿನಪೂರ್ತಿ ಯೋಚನೆ (ಮನನ) ಮಾಡುವ ಪುಸ್ತಕ. ಒಂದೊಂದು ಪದ್ಯವನ್ನು ಓದಿದಾಗಲೂ, ನಮ್ಮ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಸ ಹೊಸ ಅರ್ಥಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಇರಲೇಬೇಕಾದ ಪುಸ್ತಕ 'ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ'. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟದ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗೊಂದಲದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ದೀಪ, ಮತ್ತು ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸುವ ಒಬ್ಬ ಜ್ಞಾನಿ ಗುರು, ಒಬ್ಬ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತ.

ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಒಂದು 'ಕಗ್ಗ'ವನ್ನು ಓದುವ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡುವ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಪರ್ವ: ದೇವರುಗಳಿಲ್ಲದ ಮಹಾಭಾರತ, ಮನುಷ್ಯರ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಕಥೆ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Sun, 02 Nov 2025 11:06:49 GMT

ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು, ಪವಾಡಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧಗಳ ಕಥೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ? ಶಾಪಗಳು ಮತ್ತು ವರಗಳು ನಿಜವಾಗಿರದೇ, ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯಗಳಾಗಿದ್ದರೆ?

ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಡಾ. ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರು ತಮ್ಮ 'ಪರ್ವ' (1979) ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

'ಪರ್ವ' ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಪೂರ್ತಿ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಪುಸ್ತಕ. ಇದು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಕಥೆಯಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯರ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳವಾದ ನೋವು-ನಲಿವಿನ ಕಥೆಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವರು, ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಕೇವಲ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ರಕ್ತ-ಮಾಂಸದ ಮನುಷ್ಯರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಆಸೆ, ಪ್ರೀತಿ, ಜಾತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಮನುಷ್ಯರ ಕಥೆ

'ಪರ್ವ'ದ ದೊಡ್ಡ ಗೆಲುವೇ ಅದು ನಿಜ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರ ಇರುವುದು. ಭೈರಪ್ಪನವರು ಆ ಕಾಲದ ಸಮಾಜ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

ಕರ್ಣನ ಕವಚ ಕುಂಡಲಗಳು: ಕರ್ಣನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಕವಚ-ಕುಂಡಲ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಬರೀ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ. ಅವನು ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಅವನ ಜೊತೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಒಡವೆಗಳಿದ್ದವು. ಅವನನ್ನು ಸಾಕಿದ ತಾಯಿ ರಾಧೆ ಆ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಅವನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಳು. ಇದೇ ಕಥೆ ದೊಡ್ಡದಾಯಿತು.
ಪಾಂಡವರ ಹುಟ್ಟು: ಪಾಂಡವರು ದೇವರುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ನಿಯೋಗ' ಎಂಬ ಒಂದು ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಗಂಡನಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗದಿದ್ದರೆ, ಹೆಂಡತಿ ಬೇರೆ ಗಂಡಸಿನ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಿತ್ತು. ಪಾಂಡವರ ತಾಯಂದಿರು ಈ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಬೇರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಲ್ಲ: ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಲ್ಲ. ಅವನು ಒಬ್ಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜಕಾರಣಿ, ದೊಡ್ಡ ತಂತ್ರಗಾರ, ಯಾದವರ ನಾಯಕ. ಅವನು ಜಾಣ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕೊಡುವ ಸಲಹೆಗಳು ದೇವರ ಮಾತಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ. ಅವನು ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಭೈರಪ್ಪನವರು ಈ ರೀತಿ ಬರೆದಿರುವುದರಿಂದ, ನಾವು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ನಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಕಥೆಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ.

ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಪಾತ್ರಗಳು

ದೇವರ ಸಹಾಯ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ, 'ಪರ್ವ'ದ ಪಾತ್ರಗಳು ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲೂ ಒಳ್ಳೆಯದು-ಕೆಟ್ಟದು ಎರಡೂ ಇದೆ.

ಕುಂತಿ: ಕುಂತಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ತಾಯಿಯಲ್ಲ. ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ನೋವುಗಳಿವೆ. ಕರ್ಣನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದು ಅವಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗದಿದ್ದಾಗ 'ನಿಯೋಗ'ಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದ್ದು, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ರಾಜರಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವಳ ರಾಜಕೀಯ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ದ್ರೌಪದಿ: ದ್ರೌಪದಿ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂರುವ ಹೆಣ್ಣಲ್ಲ. ಅವಳು ತುಂಬಾ ಬುದ್ಧಿವಂತೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ. ಐದು ಜನರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು ದೇವರ ಆಣೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದ. ಅದರಿಂದ ಆಗುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು, ನೋವನ್ನು ಅವಳು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಭೀಮ: [ಮಹಾಭಾರತದ ಭೀಮನ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ] ಭೀಮ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ಗದೆ ಹಿಡಿದ ಬಲಶಾಲಿ ಮಾತ್ರ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಭೀಮ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ. ಅವನು ನೇರ ಮಾತಾಡುವ, ಮಣ್ಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಮನುಷ್ಯ. ಅವನಿಗೆ ಬೇರೆಯವರ ಹಾಗೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಾತು, ರಾಜಕೀಯ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಸತ್ಯ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕರ್ಣ: ಕರ್ಣನ ಕಷ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನಿಗೆ ದೇವರಿಂದ ಶಾಪ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಸಮಾಜ ಅವನನ್ನು 'ಕೀಳು ಜಾತಿ' ಎಂದು ನೋಡಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಬರುತ್ತದೆ. ಅವನು ತನ್ನದೇ ಗುರುತಿಗಾಗಿ (identity) ಹುಡುಕಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ (ಧರ್ಮರಾಯ): ಅವನು ಕೇವಲ 'ಧರ್ಮರಾಜ' ಅಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ 'ಧರ್ಮ' ಮತ್ತು 'ಸತ್ಯ'ದ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುಬಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಅವನ ಈ ಹಠಮಾರಿತನವೇ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜೂಜಾಟ) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ 'ಧರ್ಮ'ವು ದೈವಿಕವಲ್ಲ, ಅದು ಅವನದೇ ಆದ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾಗುವಂತಹ, ನೈತಿಕ ನಿಲುವು.
ಗಾಂಧಾರಿ: ಅವಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕೇವಲ ಪತಿಭಕ್ತಿಯಿಂದಲ್ಲ. ಅದು ಅವಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಭಟನೆ. ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಆದ ಅನ್ಯಾಯ, ಮತ್ತು ಅವನ ಕುರುಡುತನದ ನೋವನ್ನು ತಾನೂ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅವಳ ನಿರ್ಧಾರ, ಅವಳ ಬಲವಾದ, ಆದರೆ ದುರಂತಮಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಥೆ ಹೇಳುವ ರೀತಿ: ಪಾತ್ರಗಳ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಇಣುಕುನೋಟ

ಭೈರಪ್ಪನವರು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಯುದ್ಧ ಶುರುವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಕುಂತಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಭೀಮ, ಗಾಂಧಾರಿ - ಹೀಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 'ನಾವು ಯಾಕೆ ಈ ಯುದ್ಧದ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ನಿಂತೆವು?' ಎಂದು ಅವರೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಲೇಖಕರು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಅದ್ಭುತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪಾತ್ರಗಳ 'ಒಳಮಾತುಗಳನ್ನು' (internal monologues) ನಮಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ಪಾತ್ರದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಗ ಏನು ಯೋಚನೆಗಳು ಓಡುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭೀಮನು ತಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಹಸಿವು, ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗಳನ್ನು (sensory details) ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಆ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಕುಂತಿ ತನ್ನ ಭಯ ಮತ್ತು ಅವಮಾನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪಾತ್ರ ಹೇಳಿದಾಗ ಅದು ಒಂದು ರೀತಿ ಇದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪಾತ್ರ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಾಂಧಾರಿ) ಹೇಳಿದಾಗ ಅದು ಬೇರೆಯೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು 'ಸತ್ಯ' ಎನ್ನುವುದು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ರೀತಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದರಿಂದ, ನಮಗೆ ಬರೀ ಘಟನೆಗಳು ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಳಗೆ ಏನಿದೆ, ಅವರು ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು, ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಮಾತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರವಿದೆ - ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಸ್ತಕದ ಹಾಗಲ್ಲ, ನಿಜವಾದ ಮನುಷ್ಯರ ಗೊಂದಲದ ನೆನಪುಗಳ ಹಾಗೆ ಇದೆ.

'ಪರ್ವ' ಯಾವಾಗಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾದಂಬರಿ

ಈ ಪುಸ್ತಕ ಬಂದು ೪೦ ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ, ಇದರ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದ ಆಗಿದೆ.

ಈ ಪುಸ್ತಕ ನಮಗೆ ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟು ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ? ಏಕೆಂದರೆ, ಭೈರಪ್ಪನವರು ಮಹಾಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದು ದೇವರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜಗಳ, ಅನ್ಯಾಯದ ನೋವು, ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಆಗುವ ನಾಶ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯಾವ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಬದಲಾಗದ ಸತ್ಯಗಳು.

'ಪರ್ವ' ಓದಿದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಯೋಚನೆಗಳೇ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಇದು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಚಿಕ್ಕದು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ, ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಪುಸ್ತಕ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ: ಮಹಾಭಾರತ ಅಂದರೆ ದೇವರ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಹಾಗೆಯೇ ತಪ್ಪು-ಸರಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬದುಕಿದ, ದೊಡ್ಡವರಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯರ ಕಥೆ.

ಇದು ಅವರ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕಥೆ.

ವಿಘ್ನನಿವಾರಕ ಗಣೇಶನ 250+ ಮಂಗಳಕರ ನಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥಗಳು

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Tue, 19 Aug 2025 17:50:15 GMT

ಓಂ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ | ಶುಕ್ಲಾಂಬರಧರಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಶಶಿವರ್ಣಂ ಚತುರ್ಭುಜಂ | ಪ್ರಸನ್ನವದನಂ ಧ್ಯಾಯೇತ್ ಸರ್ವವಿಘ್ನೋಪಶಾಂತಯೇ ||

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶುಭಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವತೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಗಣಪತಿ. ಅವನನ್ನು 'ಪ್ರಥಮೇಶ್ವರ' ಮತ್ತು 'ಅಗ್ರಪೂಜ್ಯ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದವನು. ಮದುವೆ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿರಲಿ, ಗಣೇಶನ ಆರಾಧನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಅಪೂರ್ಣ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ 'ವಿಘ್ನನಿವಾರಕ' - ನಮ್ಮ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು.

ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಅನೇಕ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ, 'ನಾಮಸ್ಮರಣೆ' ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ದೇವತೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಸರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಭೋದನೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಂತ್ರ. ಅದು ದೇವರ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣ, ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಲೀಲೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. 'ಗಣೇಶ ಪುರಾಣ'ದಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ 'ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮ'ವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯ ಸಾವಿರಾರು ನಾಮಗಳಿವೆ. ಈ ಸಹಸ್ರನಾಮವು ಗಣೇಶನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಒಂದು ವಿಶ್ವಕೋಶದಂತಿದೆ, ಅದು ಆತನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೈವಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವು ಕೇವಲ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆತನ ದೈವತ್ವದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಒಂದು ದೈವಿಕ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ.

ಗಣೇಶನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಮಾವಳಿ: ಅರ್ಥ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆ

ಗಣೇಶನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಷಯಾಧಾರಿತವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಆತನ ಸ್ವರೂಪದ ಆಳವಾದ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಣೇಶನ ದೈಹಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅದರ ತಾತ್ವಿಕ ಅರ್ಥ

ಗಣೇಶನ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪವು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ, ಅದು ಗಹನವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆತನ ರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಸರೂ ಒಂದು ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಗಜಾನನ / ಗಜವಕ್ತ್ರ (Gajanana / Gajavaktra): ಇದರ ನೇರ ಅರ್ಥ 'ಆನೆಯ ಮುಖವುಳ್ಳವನು'. ಆದರೆ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ತತ್ವವೆಂದರೆ, ಆನೆಯು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಗಣೇಶನ ದೊಡ್ಡ ತಲೆಯು ವಿಶಾಲವಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಲಂಬೋದರ (Lambodara): 'ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳವನು' ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥ. ಇದು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ; ಇದು ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಏಕದಂತ (Ekadanta): 'ಒಂದು ದಂತವುಳ್ಳವನು'. ಪರಶುರಾಮನೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಬರೆಯಲು ತನ್ನ ದಂತವನ್ನೇ ಮುರಿದುಕೊಂಡ ಕಥೆ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ತಾತ್ವಿಕ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ, ಏಕದಂತವು ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತ (ಸತ್ಯ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಭಾವ) ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
ವಕ್ರತುಂಡ (Vakratunda): 'ಬಾಗಿದ ಸೊಂಡಿಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು'. ಇದು ಕೇವಲ ಬಾಗಿದ ಸೊಂಡಿಲನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ತರುವವನು ಎಂಬ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಮರವನ್ನು ಬುಡಸಮೇತ ಕಿತ್ತು ಹಾಕಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸೂಜಿಯನ್ನು ಎತ್ತಬಲ್ಲ ಸೊಂಡಿಲು, ಭಕ್ತರ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸುವ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
ಶೂರ್ಪಕರ್ಣ (Shoorpakarna): 'ಮೊರದಂತಹ ಕಿವಿಗಳುಳ್ಳವನು'. ಮೊರವು ಹೇಗೆ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಹೊಟ್ಟನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಣೇಶನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಲಿಸಿ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಸತ್ಯದಿಂದ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹೆಸರು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾಲಚಂದ್ರ (Bhalachandra): 'ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು'. ಇದು ಅವನ ತಂದೆಯಾದ ಶಿವನ ಲಕ್ಷಣವೂ ಹೌದು. ಇದು ಶಾಂತವಾದ ಮನಸ್ಸು, ಕಾಲಚಕ್ರ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಘ್ನಗಳ ಅಧಿಪತಿ: ಗಣೇಶನ ದ್ವಂದ್ವ ಪಾತ್ರ

ಗಣೇಶನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾತ್ರವೆಂದರೆ ವಿಘ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವನ ಅಧಿಕಾರ. ಆದರೆ ಈ ಅಧಿಕಾರವು ಎರಡು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ / ವಿಘ್ನರಾಜ (Vighneshwara / Vighnaraja): 'ವಿಘ್ನಗಳಿಗೆ ಒಡೆಯ' ಅಥವಾ 'ವಿಘ್ನಗಳ ರಾಜ'. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಡೆತಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ.
ವಿಘ್ನಹರ್ತ / ವಿಘ್ನವಿನಾಶಕ (Vighnaharta / Vighnavinashaka): 'ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು' ಅಥವಾ 'ನಾಶಮಾಡುವವನು'. ಇವು ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಮಗಳು. ಭಕ್ತರ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಅವನ ಕರುಣಾಮಯಿ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಇವು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ವಿಘ್ನಕರ್ತ (Vighnakarta): 'ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು'. ಗಣೇಶನು ಕೇವಲ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನಲ್ಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನೇ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವನ ದೈವಿಕ ಲೀಲೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ. ಭಕ್ತರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು, ಅವರಿಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸಲು, ಅಥವಾ ಅವರನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಲು ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ತರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವನು ಕೇವಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರಕನಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ದ್ವಂದ್ವ ಪಾತ್ರವು ಅವನ ದೈವಿಕ ಅಧಿಕಾರದ ಆಳವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ದೇವಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ದೇವತಾ ಸ್ವರೂಪ

ಗಣೇಶನು ದೇವಗಣಗಳ ನಾಯಕನಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದೈವಿಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಗಣಪತಿ / ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ (Ganapati / Ganadhyaksha): 'ಗಣಗಳ ಒಡೆಯ' ಅಥವಾ 'ಗಣಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ'. ಇಲ್ಲಿ 'ಗಣಗಳು' ಎಂದರೆ ಶಿವನ ದೈವಿಕ ಸೈನ್ಯ. ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ, ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಅಧಿಪತಿ.
ವಿನಾಯಕ (Vinayaka): 'ಸರ್ವೋತ್ತಮ ನಾಯಕ' ಅಥವಾ 'ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಒಡೆಯ'. ಈ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ 'ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಯಾವ ನಾಯಕನೂ ಇಲ್ಲದವನು' (ವಿ-ನಾಯಕ). ಇದು ಅವನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ (Siddhivinayaka): 'ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು (ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ) ಕರುಣಿಸುವ ನಾಯಕ'. ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಂದ ಈ ರೂಪವು ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಮಂಗಳಮೂರ್ತಿ (Mangalamurti): 'ಮಂಗಳಕರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು'. ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಶಾಂತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.

ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳು (ರೂಪಗಳು)

ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಗಣೇಶನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂದರ್ಭೋಚಿತ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಾಲಗಣಪತಿ (Balaganapati): ಮುದ್ದು ಮಗುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶ. ಈ ರೂಪವು ಮುಗ್ಧತೆ, ಪರಿಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಯಸುವ ದಂಪತಿಗಳು ಈ ರೂಪವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತರುಣ ಗಣಪತಿ (Taruna Ganapati): ಯೌವನದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶ. ಈ ರೂಪವು ಶಕ್ತಿ, ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ವೀರ ಗಣಪತಿ (Veera Ganapati): ಅನೇಕ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ವೀರ ಯೋಧನ ರೂಪ. ಪ್ರಬಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಈ ರೂಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೇರಂಬ ಗಣಪತಿ (Heramba Ganapati): ಐದು ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಗಣೇಶ. ಈ ರೂಪವು ದುರ್ಬಲರ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ಭಯತೆ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿ

ಗಣೇಶನನ್ನು ಅವನ ದೈವಿಕ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಉಮಾಪುತ್ರ / ಗೌರಿಸುತ / ಪಾರ್ವತೀನಂದನ (Umaputra / Gaurisuta / Parvatinandana): 'ಉಮೆ/ಗೌರಿ/ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಗ'. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅವನ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಈಶಪುತ್ರ / ಶಿವಪ್ರಿಯ (Eeshaputra / Shivapriya): 'ಈಶ್ವರನ ಮಗ' ಮತ್ತು 'ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು'. ಇವು ತಂದೆಯಾದ ಶಿವನೊಂದಿಗಿನ ಅವನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ಕಂದಪೂರ್ವಜ (Skandapurvaja): 'ಸ್ಕಂದನ (ಕಾರ್ತಿಕೇಯ) ಅಣ್ಣ'. ದೈವಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನಾಗಿ ಅವನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಇದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ಋದ್ಧಿಸಿದ್ಧಿಪ್ರವರ್ತಕ (Riddhisiddhipravartaka): 'ಋದ್ಧಿ (ಭೌತಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ) ನೀಡುವವನು'. ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಋದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಣೇಶನ ಪತ್ನಿಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಗಣೇಶನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮಂಗಳಕರ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗಣೇಶನ 250+ ನಾಮಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ಪಟ್ಟಿ

ಕೆಳಗೆ ಗಣೇಶನ 250ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಮಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಮಾವಳಿಯನ್ನು ಪಠಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಗಣೇಶನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.

ಗಣೇಶ (Ganesha): ಗಣಗಳ ಒಡೆಯ, ಎಲ್ಲಾ ಗುಂಪುಗಳ ನಾಯಕ.
ಗಣೇಶ್ವರ (Ganeshwara): ಗಣಗಳ ಈಶ್ವರ.
ಗಣಕ್ರೀಡ (Ganakreeda): ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವವನು.
ಗಣನಾಥ (Gananatha): ಗಣಗಳ ನಾಯಕ.
ಗಣಾಧಿಪ (Ganadhipa): ಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ.
ಏಕದಂಷ್ಟ್ರ (Ekadanshtra): ಒಂದು ದಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು.
ವಕ್ರತುಂಡ (Vakratunda): ಬಾಗಿದ ಸೊಂಡಿಲುಳ್ಳವನು.
ಗಜವಕ್ತ್ರ (Gajavaktra): ಆನೆಯ ಮುಖವುಳ್ಳವನು.
ಮಹೋದರ (Mahodara): ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳವನು.
ಲಂಬೋದರ (Lambodara): ಜೋತಾಡುವ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳವನು.
ಧೂಮ್ರವರ್ಣ (Dhoomravarna): ಹೊಗೆಯ ಬಣ್ಣದವನು.
ವಿಕಟ (Vikata): ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಬೃಹತ್ ರೂಪದವನು.
ವಿಘ್ನನಾಯಕ (Vighnanayaka): ವಿಘ್ನಗಳ ನಾಯಕ.
ವಿಘ್ನನಾಶಕ (Vighnanashaka): ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.
ಸುಮುಖ (Sumukha): ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವುಳ್ಳವನು.
ದುರ್ಮುಖ (Durmukha): (ದುಷ್ಟರಿಗೆ) ಭಯಂಕರ ಮುಖದವನು.
ಬುದ್ಧ (Buddha): ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿ.
ವಿಘ್ನರಾಜ (Vighnaraja): ವಿಘ್ನಗಳ ರಾಜ.
ಗಜಾನನ (Gajanana): ಆನೆಯ ಮುಖದವನು.
ಭೀಮ (Bheema): ಬೃಹದಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ.
ಪ್ರಮೋದ (Pramoda): ಆನಂದ ಸ್ವರೂಪಿ.
ಆಮೋದ (Aamoda): ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ಸುರಾನಂದ (Surananda): ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವವನು.
ಮದೋತ್ಕಟ (Madotkata): ಮದದಿಂದ ಮೆರೆಯುವವನು.
ಹೇರಂಬ (Heramba): ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗ, ದುರ್ಬಲರ ರಕ್ಷಕ.
ಶಂಬರ (Shambara): ಜಲದ ಅಧಿಪತಿ.
ಶಂಭು (Shambhu): ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವವನು.
ಲಂಬಕರ್ಣ (Lambakarna): ಉದ್ದನೆಯ ಕಿವಿಗಳುಳ್ಳವನು.
ಮಹಾಬಲ (Mahabala): ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿ.
ನಂದನ (Nandana): (ಶಿವನ) ಮಗ, ಸಂತೋಷ ನೀಡುವವನು.
ಅಲಂಪಟ (Alampata): ಶಾಶ್ವತನಾದವನು.
ಅಭೀರು (Abhiru): ನಿರ್ಭಯನಾದವನು.
ಮೇಘನಾದ (Meghanada): ಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವವನು.
ಗಂಡು (Gandu): ವೀರ.
ವಿನಾಯಕ (Vinayaka): ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಯಕ.
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ (Virupaksha): ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವನು.
ಧೀರ (Dheera): ಧೈರ್ಯವಂತ.
ಶೂರ (Shoora): ಶೌರ್ಯವಂತ.
ವರಪ್ರದ (Varaprada): ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ಮಹಾಗಣಪತಿ (Mahaganapati): ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಗಣಪತಿ.
ಬುದ್ಧಿಪ್ರಿಯ (Buddhipriya): ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು.
ಕ್ಷಿಪ್ರಪ್ರಸಾದನ (Kshipraprasadana): ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುವವನು.
ರುದ್ರಪ್ರಿಯ (Rudrapriya): ರುದ್ರನಿಗೆ (ಶಿವನಿಗೆ) ಪ್ರಿಯನಾದವನು.
ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ (Ganadhyaksha): ಗಣಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.
ಉಮಾಪುತ್ರ (Umaputra): ಉಮೆಯ (ಪಾರ್ವತಿ) ಪುತ್ರ.
ಅಘನಾಶ (Aghanasha): ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.
ಕುಮಾರಗುರು (Kumaraguru): ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯ ಗುರು.
ಮೂಷಕವಾಹನ (Mushakavahana): ಮೂಷಿಕವನ್ನು ವಾಹನವಾಗಿ ಉಳ್ಳವನು.
ಸಿದ್ಧಿಪ್ರಿಯ (Siddhipriya): ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವನು.
ಸಿದ್ಧಿಪತಿ (Siddhipati): ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಒಡೆಯ.
ಸಿದ್ಧ (Siddha): ಸಿದ್ಧಪುರುಷ.
ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ (Siddhivinayaka): ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ನಾಯಕ.
ಅವಿಘ್ನ (Avighna): ವಿಘ್ನಗಳಿಲ್ಲದವನು.
ತುಂಬುರು (Tumburu): ಸಂಗೀತ ದೇವತೆ ತುಂಬುರನ ರೂಪ.
ಸಿಂಹವಾಹನ (Simhavahana): ಸಿಂಹವನ್ನು ವಾಹನವಾಗಿ ಉಳ್ಳವನು.
ಮೋಹಿನೀಪ್ರಿಯ (Mohinipriya): ಮೋಹಿನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು.
ಕಟಂಕಟ (Katankata): ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು.
ರಾಜಪುತ್ರ (Rajaputra): ರಾಜನ (ಶಿವನ) ಪುತ್ರ.
ಶಾಲಕ (Shalaka): ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಳುವವನು.
ಸಮ್ಮಿತ (Sammita): ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವವನು.
ಅಮಿತ (Amita): ಅಪರಿಮಿತನಾದವನು.
ಕೂಷ್ಮಾಂಡಸಾಮಸಂಭೂತಿ (Kushmandasamasambhuti): ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ದೇವಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು.
ದುರ್ಜಯ (Durjaya): ಜಯಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯನಾದವನು.
ಧೂರ್ಜಯ (Dhurjaya): ಎಲ್ಲ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರಬಲ್ಲವನು.
ಜಯ (Jaya): ಜಯಶೀಲ.
ಭೂಪತಿ (Bhupati): ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯ.
ಭುವನಪತಿ (Bhuvanapati): ಭುವನದ ಒಡೆಯ.
ಭೂತಾನಾಂ ಪತಿ (Bhootanam Pati): ಭೂತಗಣಗಳ ಒಡೆಯ.
ಅವ್ಯಯ (Avyaya): ನಾಶವಿಲ್ಲದವನು.
ವಿಶ್ವಕರ್ತಾ (Vishwakarta): ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು.
ವಿಶ್ವಮುಖ (Vishwamukha): ವಿಶ್ವವೇ ಮುಖವಾಗಿ ಉಳ್ಳವನು.
ವಿಶ್ವರೂಪ (Vishwaroopa): ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.
ನಿಧಿ (Nidhi): ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಗರ.
ಘೃಣಿ (Ghrini): ಕರುಣಾಮಯಿ.
ಕವಿ (Kavi): ಸರ್ವಜ್ಞ, ಕವಿ.
ಕವೀನಾಮೃಷಭ (Kaveenamrushabha): ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ (Brahmanya): ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಗೌರವಿಸುವವನು.
ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ (Brahmanaspati): ಮಂತ್ರಗಳ ಅಧಿಪತಿ.
ಜ್ಯೇಷ್ಠರಾಜ (Jyeshtharaja): ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ರಾಜ.
ನಿಧಿಪತಿ (Nidhipati): ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿ.
ನಿಧಿಪ್ರಿಯಪತಿ (Nidhipriyapati): ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಒಡೆಯ.
ಹಿರಣ್ಮಯಪುರಾಂತಃಸ್ಥ (Hiranmayapurantahstha): ಚಿನ್ನದ ನಗರದೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುವವನು.
ಸೂರ್ಯಮಂಡಲಮಧ್ಯಗ (Suryamandalamadhyaga): ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವವನು.
ಕರಾಹತಿವಿಧ್ವಸ್ತಸಿಂಧುಸಲಿಲ (Karahatividhvastasindhusalila): ತನ್ನ ಕರದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಬತ್ತಿಸಿದವನು.
ಪೂಷದಂತಭಿತ್ (Pooshadantabhit): ಪೂಷ ದೇವತೆಯ ಹಲ್ಲನ್ನು ಮುರಿದವನು.
ಉಮಾಂಕಕೇಲನಕುತುಕೀ (Umankakelanakutuki): ಉಮೆಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆಡಲು ಕುತೂಹಲವುಳ್ಳವನು.
ಮುಕ್ತಿದ (Muktida): ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ಕುಲಪಾಲಕ (Kulapalaka): ಕುಲವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು.
ಕಿರೀಟೀ (Kireeti): ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.
ಕುಂಡಲೀ (Kundali): ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.
ಹಾರೀ (Haari): ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.
ವನಮಾಲೀ (Vanamali): ವನಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.
ಮನೋಮಯ (Manomaya): ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನು.
ವೈಮುಖ್ಯಹತದೈತ್ಯಶ್ರೀ (Vaimukhyahatadaityashri): ವಿಮುಖರಾದ ದೈತ್ಯರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.
ಪಾದಾಹತಿಜಿತಕ್ಷಿತಿ (Padahatijitakshiti): ಪಾದದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದವನು.
ಸದ್ಯೋಜಾತ (Sadyojata): ತಕ್ಷಣವೇ ಜನಿಸಿದವನು.
ಸ್ವರ್ಣಮುಂಜಮೇಖಲ (Swarnamunjamekhala): ಚಿನ್ನದ ಮುಂಜಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಉಡಿದಾರ ಧರಿಸಿದವನು.
ದುರ್ನಿಮಿತ್ತಹೃತ್ (Durnimittahrut): ಕೆಟ್ಟ ಶಕುನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು.
ದುಃಸ್ವಪ್ನಹೃತ್ (Duhswapnahrut): ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು.
ಪ್ರಸನ್ನ (Prasanna): ಪ್ರಸನ್ನ ವದನನು.
ಗುಣೀ (Guni): ಸದ್ಗುಣ ಸಂಪನ್ನ.
ನಾಮಪಾರಾಯಣಪ್ರೀತ (Namaparayanapreeta): ತನ್ನ ನಾಮ ಪಾರಾಯಣದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುವವನು.
ಪುರುಷ (Purusha): ಪರಮ ಪುರುಷ.
ಪುಷ್ಕರ (Pushkara): ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವರೂಪ.
ಪುಣ್ಯ (Punya): ಪುಣ್ಯ ಸ್ವರೂಪಿ.
ಅಗ್ರಗಣ್ಯ (Agraganya): ಮೊದಲು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವವನು.
ಅಗ್ರಪೂಜ್ಯ (Agrapujya): ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನು.
ಅಗ್ರಗಾಮೀ (Agragami): ಮುಂದೆ ಸಾಗುವವನು.
ಮಂತ್ರಕೃತ್ (Mantrakrut): ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವನು.
ಚಾಮೀಕರಪ್ರಭ (Chameekaraprabha): ಬಂಗಾರದ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನು.
ಸರ್ವ (Sarva): ಸರ್ವಸ್ವರೂಪಿ.
ಸರ್ವೋಪಾಸ್ಯ (Sarvopasya): ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಉಪಾಸಿಸಲ್ಪಡುವವನು.
ಸರ್ವಕರ್ತಾ (Sarvakarta): ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುವವನು.
ಸರ್ವನೇತಾ (Sarvaneta): ಎಲ್ಲರ ನಾಯಕ.
ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಪ್ರದ (Sarvasiddhiprada): ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು.
ಪಂಚಹಸ್ತ (Panchahasta): ಐದು ಕೈಗಳುಳ್ಳವನು (ಸೊಂಡಿಲನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ).
ಪಾರ್ವತೀನಂದನ (Parvatinandana): ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಗ.
ಪ್ರಭು (Prabhu): ಒಡೆಯ.
ಅಕ್ಷೋಭ್ಯ (Akshobhya): ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳಿಸಲಾಗದವನು.
ಕುಂಜರಾಸುರಭಂಜನ (Kunjarasurabhanjana): ಕುಂಜರಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದವನು.
ಮೋದಕಪ್ರಿಯ (Modakapriya): ಮೋದಕವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವನು.
ಕಾಂತಿಮಾನ್ (Kantimaan): ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನು.
ಧೃತಿಮಾನ್ (Dhritimaan): ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ.
ಕಾಮೀ (Kaami): ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನು.
ಕಪಿತ್ಥಪನಸಪ್ರಿಯ (Kapitthapanasapriya): ಬೇಲ ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವನು.
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ (Brahmachari): ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು.
ಬ್ರಹ್ಮರೂಪೀ (Brahmarupi): ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವವನು.
ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾದಿದಾನಭೂ (Brahmavidyadidana bhu): ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು.
ಜಿಷ್ಣು (Jishnu): ಜಯಶಾಲಿ.
ವಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯ (Vishnupriya): ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು.
ಭಕ್ತಜೀವಿತ (Bhaktajeevita): ಭಕ್ತರ ಜೀವನವಾಗಿರುವವನು.
ಜಿತಮನ್ಮಥ (Jitamanmatha): ಮನ್ಮಥನನ್ನು ಗೆದ್ದವನು.
ಐಶ್ವರ್ಯಕಾರಣ (Aishwaryakarana): ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದವನು.
ಜ್ಯಾಯಾನ್ (Jyayan): ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಯಕ್ಷಕಿನ್ನರಸೇವಿತ (YakshaKinnarasevita): ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವವನು.
ಗಂಗಾಸುತ (Gangasuta): ಗಂಗೆಯ ಮಗ.
ಗಣಾಧೀಶ (Ganadhisha): ಗಣಗಳ ಒಡೆಯ.
ಗಂಭೀರನಿನದ (Gambheeraninada): ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳವನು.
ವಟು (Vatu): ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಹುಡುಗನ ರೂಪ.
ಅಭೀಷ್ಟವರದ (Abhishtavarada): ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವವನು.
ಜ್ಯೋತಿ (Jyoti): ಜ್ಯೋತಿಸ್ವರೂಪ.
ಭಕ್ತನಿಧಿ (Bhaktanidhi): ಭಕ್ತರ ನಿಧಿ.
ಭಾವಗಮ್ಯ (Bhavagamya): ಭಾವದಿಂದ (ಭಕ್ತಿಯಿಂದ) ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವವನು.
ಮಂಗಳಪ್ರದ (Mangalaprada): ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ಅವ್ಯಕ್ತ (Avyakta): ವ್ಯಕ್ತವಾಗದವನು, ನಿರಾಕಾರ.
ಅಪ್ರಾಕೃತಪರಾಕ್ರಮ (Aprakrutaparakrama): ಅಲೌಕಿಕ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವನು.
ಸತ್ಯಧರ್ಮಿ (Satyadharmi): ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು.
ಸಖಾ (Sakha): ಸ್ನೇಹಿತ.
ಸರಸಾಂಭುನಿಧಿ (Sarasambunidhi): ರಸಮಯವಾದ ಸಾಗರ.
ಮಹೇಶ (Mahesha): ಮಹಾ ಈಶ್ವರ.
ದಿವ್ಯಾಂಗ (Divyanga): ದಿವ್ಯವಾದ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳವನು.
ಮಣಿಕಿಂಕಿಣೀಮೇಖಲ (Manikinkini mekhala): ಮಣಿಗಳ ಗೆಜ್ಜೆ ಇರುವ ಡಾಬು ಧರಿಸಿದವನು.
ಸಮಸ್ತದೇವತಾಮೂರ್ತಿ (Samastadevatamurti): ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಮೂರ್ತಿಸ್ವರೂಪ.
ಸಹಿಷ್ಣು (Sahishnu): ಸಹನಾಶೀಲ.
ಸತತೋತ್ಥಿತ (Satatotthita): ಯಾವಾಗಲೂ ಜಾಗೃತನಾಗಿರುವವನು.
ವಿಘಾತಕಾರೀ (Vighatakari): (ದುಷ್ಟರಿಗೆ) ವಿಘ್ನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವವನು.
ವಿಶ್ವಗದೃಶ್ (Vishwagadrush): ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವವನು.
ವಿಶ್ವರಕ್ಷಾಕೃತ್ (Vishwarakshakrut): ವಿಶ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು.
ಕಲ್ಯಾಣಗುರು (Kalyanaguru): ಮಂಗಳಕರವಾದ ಗುರು.
ಉನ್ಮತ್ತವೇಷ (Unmatthavesha): ಉನ್ಮತ್ತನ ವೇಷ ಧರಿಸಿದವನು.
ಅಪರಾಜಿತ (Aparajita): ಸೋಲಿಲ್ಲದವನು.
ಸಮಸ್ತಜಗದಧಾರ (Samastajagadadhara): ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವವನು.
ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯಪ್ರದ (Sarvaishwaryaprada): ಎಲ್ಲಾ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು.
ಆಕ್ರಾಂತಚಿದಚಿತ್ಪ್ರಭು (Akrantachidachitprabhu): ಚೇತನ ಮತ್ತು ಜಡವಸ್ತುಗಳೆರಡನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಭು.
ಶ್ರೀವಿಘ್ನೇಶ್ವರ (Shri Vighneshwara): ಮಂಗಳಕರನಾದ ವಿಘ್ನಗಳ ಒಡೆಯ.
ಯಶಸ್ವೀ (Yashasvi): ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು.
ಧಾರ್ಮಿಕ (Dharmika): ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ.
ಜೇತಾ (Jeta): ಗೆಲ್ಲುವವನು.
ಪ್ರಥಮ (Prathama): ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೊದಲಿಗ.
ಪ್ರಮಥೇಶ್ವರ (Pramatheshwara): ಪ್ರಮಥಗಣಗಳ ಒಡೆಯ.
ಚಿಂತಾಮಣಿ (Chintamani): ಚಿಂತಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕೊಡುವ ಮಣಿ.
ಕಲ್ಪದ್ರುಮವನಾಲಯ (Kalpadrumavanalaya): ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು.
ರತ್ನಮಂಡಪಮಧ್ಯಸ್ಥ (Ratnamandapamadhyastha): ರತ್ನಮಂಟಪದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವವನು.
ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನಾಶ್ರಯ (Ratnasimhasanashraya): ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತವನು.
ಭೋಗದ (Bhogada): ಭೋಗಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು.
ಭೂಷಿತಾಸನ (Bhushitasana): ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆಸನವುಳ್ಳವನು.
ಸಕಾಮದಾಯಿನೀಪೀಠ (Sakamadayinipitha): ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಪೀಠದಲ್ಲಿರುವವನು.
ಸ್ಫುರದುಗ್ರಾಸನಾಶ್ರಯ (Sphuradugrasanashraya): ಉಗ್ರವಾದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವವನು.
ಋಣತ್ರಯವಿಮೋಚಕ (Runatrayavimochaka): ಮೂರು ವಿಧದ ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವವನು.
ಸಕಲ (Sakala): ಕಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು.
ನಿಷ್ಕಲ (Nishkala): ಕಲೆಗಳಿಲ್ಲದವನು, ಪರಿಪೂರ್ಣ.
ಜ್ಞಾನರೂಪ (Jnanarupa): ಜ್ಞಾನವೇ ರೂಪವಾಗಿ ಉಳ್ಳವನು.
ಪರಮಾನಂದ (Paramananda): ಪರಮ ಆನಂದ ಸ್ವರೂಪಿ.
ದ್ವೈಮಾತುರ (Dvaimatura): ಇಬ್ಬರು ತಾಯಂದಿರುಳ್ಳವನು.
ಮೃತ್ಯುಂಜಯ (Mrityunjaya): ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು.
ವ್ಯಾಪೀ (Vyapi): ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ.
ದಯಾವಾನ್ (Dayavan): ದಯೆಯುಳ್ಳವನು.
ಅಚ್ಯುತ (Achyuta): ಚ್ಯುತಿಯಿಲ್ಲದವನು.
ಕೇವಲ (Kevala): ಕೇವಲ ಒಬ್ಬನೇ ಆದವನು.
ಶಾಂತ (Shanta): ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪಿ.
ಗಂಭೀರ (Gambheera): ಗಂಭೀರ ಸ್ವಭಾವದವನು.
ಚತುರ್ಲಕ್ಷಜಪಪ್ರೀತ (Chaturlakshajapapreeta): ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಜಪಗಳಿಂದ ಪ್ರೀತನಾಗುವವನು.
ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಪ್ರತೀಕಾಶ (Kotisuryapratikasha): ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು.
ಅನಂತ (Ananta): ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವನು.
ಕೃತಿ (Kriti): ಸಂಗೀತದ ದೇವರು.
ಕೃಪಾಳು (Kripalu): ಕರುಣಾಮಯಿ ದೇವತೆ.
ಕೃಷ್ಣಪಿಂಗಾಕ್ಷ (Krishnapingaksha): ಹಳದಿ-ಕಂದು ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವನು.
ಕ್ಷಮಾಕರಂ (Kshamakaram): ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವವನು.
ಕ್ಷಿಪ್ರ (Kshipra): ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒಲಿಯುವವನು.
ಯೋಗಾಧಿಪ (Yogadhipa): ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ಅಧಿಪತಿ.
ಶಾಂಭವಿ (Shambhavi): ಶಾಂಭವಿ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯ ಮಗ.
ಶಶಿವರ್ಣಂ (Shashivarnam): ಚಂದ್ರನ ಬಣ್ಣದವನು.
ಶುಭನ್ (Shubhan): ಮಂಗಳಕರನಾದವನು.
ಶುಭಗುಣಕಣನ್ (Shubhagunakanan): ಎಲ್ಲಾ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಒಡೆಯ.
ಶ್ವೇತ (Shweta): ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಶುದ್ಧನಾದವನು.
ಸಿದ್ದಿದಾತ (Siddhidata): ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೊಡುವವನು.
ಯಶಸ್ವಿನ್ (Yashasvin): ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ದೇವತೆ.
ಸುಪ್ರದೀಪ (Supradeepa): ಉತ್ತಮವಾದ ದೀಪದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು.
ಸುಖನಿಧಿ (Sukhanidhi): ಸುಖದ ಖಜಾನೆ.
ಸುರಾಧ್ಯಕ್ಷ (Suradhyaksha): ದೇವತೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.
ಸುರಾರಿಘ್ನ (Surarighna): ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.
ಮಾನ್ಯ (Manya): ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದವನು.
ಮಹಾಕಾಲ (Mahakala): ಮಹಾಕಾಲ ಸ್ವರೂಪಿ.
ಮಹಾವೀರ (Mahavira): ಮಹಾ ವೀರ.
ಮಂತ್ರಿಣೇ (Mantrine): ಮಂತ್ರಗಳ ಅಧಿಪತಿ.
ಮಂಗಳ ಸ್ವರ (Mangala Swara): ಮಂಗಳಕರವಾದ ಸ್ವರವುಳ್ಳವನು.
ಪ್ರಾಜ್ಞ (Prajna): ಮಹಾ ಜ್ಞಾನಿ.
ವಿಶ್ವನೇತ್ರ (Vishwanetra): ವಿಶ್ವವೇ ಕಣ್ಣಾಗಿ ಉಳ್ಳವನು.
ವಿರಾಟ್ಪತಿ (Viratpati): ವಿರಾಟ ಸ್ವರೂಪದ ಒಡೆಯ.
ಶ್ರೀಪತಿ (Shripati): ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಡೆಯ.
ವಾಕ್ಪತಿ (Vakpati): ಮಾತಿನ ಒಡೆಯ.
ಶೃಂಗಾರಿಣೇ (Shringarine): ಶೃಂಗಾರ ಪ್ರಿಯ.
ಆಶ್ರಿತ ವತ್ಸಲ (Ashrita Vatsala): ಆಶ್ರಿತರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ತೋರುವವನು.
ಶೀಘ್ರಕಾರಿಣೇ (Shighrakarine): ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವನು.
ಶಾಶ್ವತ (Shashwata): ಶಾಶ್ವತನಾದವನು.
ಬಲ (Bala): ಬಲ ಸ್ವರೂಪಿ.
ಬಲೋತ್ಥಿತ (Balotthita): ಬಲದಿಂದ ಎದ್ದವನು.
ಭವಾತ್ಮಜ (Bhavatmaja): ಭವನ (ಶಿವನ) ಮಗ.
ಪುರಾಣ ಪುರುಷ (Purana Purusha): ಪುರಾಣ ಪುರುಷ.
ಪೂಷ್ಣೇ (Pushne): ಪೋಷಿಸುವವನು.
ಪುಷ್ಕರೋತ್ಷಿಪ್ತ ವಾರಿಣೇ (Pushkarotshipta Varine): ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ನೀರನ್ನು ಚಿಮ್ಮುವವನು.
ಋಜುಚಿತ್ತೈಕಸುಲಭ (Rujuchittaikasulabha): ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಲಿಯುವವನು.
ಢುಂಢಿವಿನಾಯಕ (Dhundivinayaka): ಢುಂಢಿ ವಿನಾಯಕ (ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೂಪ).
ಢುಂಢಿರಾಜ (Dhundiraja): ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಗಣಪತಿ, ಭಕ್ತರು ಹುಡುಕಿ ಬರುವ ರಾಜ.
ಪರಮಾತ್ಮ (Paramatma): ಪರಮಾತ್ಮ ಸ್ವರೂಪಿ.
ಚತುರಶೀತಿಲಕ್ಷಾಣಾಂ ಜೀವಾನಾಂ ದೇಹಸಂಸ್ಥಿತ (Chaturashitilakshanam Jivanam Dehasamsthita): 84 ಲಕ್ಷ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು.
ಅನಂತಾನಂತಸೌಖ್ಯದ (Anantanantasaukhyada): ಅನಂತವಾದ ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುವವನು.
ಗುಣಾತೀತ (Gunatita): ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವನು.
ಗೌರೀಹೃದಯ ನಂದನ (Gaurihridaya Nandana): ಗೌರಿಯ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಆನಂದ ನೀಡುವವನು.
ಗತಮಾಯ (Gatamaya): ಮಾಯೆಯನ್ನು ಮೀರಿದವನು.
ಗತದುಃಖ (Gatadukha): ದುಃಖವಿಲ್ಲದವನು.
ಸಂಕಟಹರಣ (Sankataharana): ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವವನು.
ಋಣಮೋಚಕ (Runamochaka): ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಕೊಡುವವನು.
ಸಿಂಹಗಣಪತಿ (Simhaganapati): ಸಿಂಹದ ಮುಖವುಳ್ಳ ಗಣಪತಿ.
ದುರ್ಗಾಗಣಪತಿ (Durgaganapati): ದುರ್ಗೆಯ ರೂಪದ ಗಣಪತಿ.
ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಧರ (Ichchhashaktidhara): ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.
ದೇವತ್ರಾತ (Devatrata): ದೇವತೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು.
ದೈತ್ಯವಿಮರ್ದನ (Daityavimardana): ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.
ಕಂಬುಕಂಠ (Kambukantha): ಶಂಖದಂತಹ ಕುತ್ತಿಗೆ ಉಳ್ಳವನು.
ಪೀನವಕ್ಷ (Peenavaksha): ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆಯುಳ್ಳವನು.
ಬೃಹದ್ಭುಜ (Brihadbhuja): ದೊಡ್ಡ ಭುಜಗಳುಳ್ಳವನು.
ಕಪಿಲ (Kapila): ಹಳದಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದವನು.
ಗಜಕರ್ಣ (Gajakarna): ಆನೆಯಂತಹ ಕಿವಿಗಳುಳ್ಳವನು.
ಕೃತಿ (Kriti): ಸಂಗೀತದ ದೇವರು.

ಗಣೇಶನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಹೆಸರುಗಳು

ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಿಳ್ಳಯಾರ್ (Pillaiyar): ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನನ್ನು 'ಪಿಳ್ಳಯಾರ್' ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರರ್ಥ 'ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮಗ'.
ಬಪ್ಪಾ (Bappa): ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ 'ಬಪ್ಪಾ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರರ್ಥ 'ತಂದೆ' ಅಥವಾ 'ಒಡೆಯ'.

ಉಪಸಂಹಾರ: ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯ ಫಲ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದ

ಗಣೇಶನ ಈ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಓದುವುದಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮನನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ, ನಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಮವೂ ಅವನ ಅಪಾರವಾದ ದೈವತ್ವದ ಒಂದು ಕಿಟಕಿಯಂತೆ. ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ನಾವು ಅವನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಪಠಣ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣವು ಕೇವಲ ಪುಣ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಯ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ, ಅದು ಜೀವನವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಾಧನ. ಇದರ ನಿಯಮಿತ ಪಠಣದಿಂದ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಕಲಹಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ, ಯಶಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವ್ಯಯಗಳು

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Mon, 14 Jul 2025 18:12:54 GMT

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ "ಅವ್ಯಯಗಳು" ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳು ತಮ್ಮ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಪದಗಳೇ 'ಅವ್ಯಯಗಳು'. ಇವುಗಳನ್ನು 'ಅವಿಕಾರಿ ಪದಗಳು' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅವ್ಯಯ ಎಂದರೇನು?

ಅವ್ಯಯ ಎಂದರೆ "ವ್ಯಯವಾಗದಿರುವುದು" ಅಥವಾ "ಬದಲಾಗದಿರುವುದು". ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗ (ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ), ವಚನ (ಏಕವಚನ, ಬಹುವಚನ) ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ (ಉದಾ: -ಅನ್ನು, -ಇಂದ) ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದದೆ, ತಮ್ಮ ಮೂಲ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪದಗಳನ್ನು ಅವ್ಯಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ: 'ಮತ್ತು', 'ಆದರೆ', 'ಹಾಗೆ', 'ಬಳಿಕ', 'ಸುಮ್ಮನೆ', 'ಅಯ್ಯೋ', 'ಭಲೆ'.

ಅವ್ಯಯಗಳ ವಿಧಗಳು

ಅವ್ಯಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಧಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು:

1. ಸಾಮಾನ್ಯಾವ್ಯಯ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವ್ಯಯ)

ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ಅಥವಾ ರೀತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯಾವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ವಿಶೇಷಣಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ಥಳ ಸೂಚಕ: ಅಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ, ಮೇಲು, ಕೆಳಗು, ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ.
- ಉದಾ: ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ.
- ಅಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಗಲಭೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಲ ಸೂಚಕ: ಆಗ, ಈಗ, ನಿನ್ನೆ, ಇಂದು, ಅಂದು, ಎಂದು, ಬಳಿಕ, ಬೇಗ, ತರುವಾಯ, ಕೂಡಲೇ, ಒಡನೆ, ಯಾವಾಗ, ಆಮೇಲೆ, ಆವಾಗ
- ಉದಾ: ನಾವು ಈಗಲೇ ಹೊರಡಬೇಕು.
- ಇಂದು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬವಿದೆ.

ರೀತಿ ಸೂಚಕ: ಚೆನ್ನಾಗಿ, ನೆಟ್ಟಗೆ, ತಟ್ಟನೆ, ಸುಮ್ಮನೆ, ಮೆಲ್ಲನೆ, ಹಾಗೆ, ಹೀಗೆ, ನುಣ್ಣಗೆ, ತಣ್ಣಗೆ, ತೆಳ್ಳಗೆ, ಬೆಳ್ಳಗೆ, ಅಂತು, ಇಂತು, ಎಂತು, ಅಂತೆ, ಬೇಗನೆ, ಬೆಚ್ಚನೆ
- ಉದಾ: ಅವಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ.

2. ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ (ಅನುಕರಣಾ ಅವ್ಯಯ)

ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಧ್ವನಿ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ತಾನು ಕೇಳಿದಂತೆಯೇ ಪುನಃ ಅನುಕರಿಸಿ ಹೇಳುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ದ್ವಿರುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ ಒಂದೇ ಬಗೆಯಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಇವೆರಡು ಬೇರೆಬೇರೆ. ಅರ್ಥವಿರುವಂಥಹ ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಎರೆಡೆರಡು ಬಾರಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದು ದ್ವಿರುಕ್ತಿ. ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಎರೆಡೆರಡು ಬಾರಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದು ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ.

ಉದಾ: ಪಟಪಟ, ಸರಸರ, ಜುಳುಜುಳು, ಧಗಧಗ, ಗುಡುಗುಡು, ದಬದಬ, ಚಟಚಟ, ಮಿಣಿಮಿಣಿ, ರೊಯ್ಯನೆ, ಸುಯ್ಯನೆ, ಭೋರನೆ, ಚುರುಚುರು, ತಟತಟ, ದಡದಡ, ಕಟಕಟ, ಗಿರಗಿರನೆ, ರಪರಪ, ಗಳಗಳನೆ, ಛಂಗನೆ, ಭಗ್ಗನೆ

ಮಳೆ ಸರಸರ ಎಂದು ಸುರಿಯಿತು.
ಬೆಂಕಿ ಧಗಧಗನೆ ಉರಿಯಿತು.
ಮಳೆಯು ಪಟಪಟನೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು.

3. ಸಂಬೋಧಕಾವ್ಯಯ

ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಕರೆಯುವಾಗ(ಸಂಬೋಧನೆ) ಬಳಸುವ ಅವ್ಯಯ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಬೋಧಕಾವ್ಯಯಗಳಉ ಎಂದು ಕರ್ಯುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾ: ಎಲೌ, ಎಲೈ, ಒ, ಓಯ್, ಏಯ್

ಎಲೌ ಮೂರ್ಖ.
ಎಲೇ ಮಂಕೆ.
ಓಯ್ ಬಾರೋ ಇಲ್ಲಿ.
ಏಯ್ ಎಷ್ಟು ಮಾತನಾಡ್ತೀಯ.

4. ಭಾವಸೂಚಕಾವ್ಯಯ (ಭಾವಸೂಚಕ ಅವ್ಯಯ)

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಭಯ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಕೋಪ, ತಿರಸ್ಕಾರ ಮುಂತಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಭಾವಸೂಚಕಾವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ 'ನಿಪಾತಾವ್ಯಯ' ಎಂದೂ ಹೆಸರು.

ಉದಾ: ಅಯ್ಯೋ!, ಆಹಾ!, ಅಬ್ಬಾ!, ಛೇ!, ಭಲೇ!, ಶಬ್ಭಾಷ್!, ಓಹೋ!, ಎಲಾ!, ಹೋ!, ಭಳಿರೆ!, ಢುಂ!, ಅಕಟ!, ಅಹಹ!, ಅಕಟಕಟಾ!, ಛೀ!

ಅಯ್ಯೋ! ಪಾಪ, ಅವನು ಎಷ್ಟೊಂದು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.
ಆಹಾ! ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ನೋಟ.

5. ಸಂಬಂಧಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ (ಸಂಬಂಧಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ)

ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಎರಡು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ 'ಸಮುಚ್ಚಯಾವ್ಯಯ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾ: ಮತ್ತು, ಅಥವಾ, ಹಾಗೂ, ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಲ್ಲದೆ, ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ.

ರಾಮನು ಮತ್ತು ಸೀತೆಯು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು.
ನೀನು ಓದು ಅಥವಾ ಆಟವಾಡು.
ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾದುದರಿಂದ ಕಾಶಿ ದೇವಾಲಯ ಮುಳುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಸ್ನೇಹಿತರು

6. ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ (ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ)

ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಅವ್ಯಯ ಪದಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಉದಾ: ಸಾಕು, ಬೇಕು, ಬೇಡ, ಉಂಟು, ಅಲ್ಲ, ಹೌದು, ಇಲ್ಲ.

ನನಗೆ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಬೇಡ.
ನನ್ನ ಬಳಿ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಹಣ ಉಂಟು.
ಅಣ್ಣನ ಮಾತು ಕೇಳಬೇಡ.

7. ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ (ಕೃದಂತ ಅವ್ಯಯ)

ಧಾತುಗಳಿಗೆ (ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ರೂಪ) ಕೆಲವು ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು (ಉದಾ: -ಉತ್ತ, -ದೆ, -ದು) ಸೇರಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳದೆ ಅವ್ಯಯಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪದಗಳು.

ಉದಾ: ಉತ, ಉತ್ತ, ಅದೆ, ದರೆ, ಅಲ್ಲು, ಆಲಿಕ್ಕೆ, ಅ, ಇ, ದು

ಅವನು ಓದುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಾನೆ. (ಓದು + ಉತ್ತ = ಓದುತ್ತಾ)
ಆಹಾರ ತಿನ್ನದೆ ಹೋಗಬೇಡ. (ತಿನ್ನು + ಅದೆ = ತಿನ್ನದೆ)
ಪತ್ರ ಬರೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು? (ಬರೆ + ಅಲು = ಬರೆಯಲು)
ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದು ಮುಗಿಸು. (ಬರೆ + ದು = ಬರೆದು)

8. ತದ್ಧಿತಾಂತಾವ್ಯಯ (ತದ್ಧಿತಾಂತ ಅವ್ಯಯ)

ನಾಮಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೆ (ನಾಮಪದದ ಮೂಲ ರೂಪ) ಕೆಲವು ತದ್ಧಿತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ಅವ್ಯಯಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪದಗಳು.

ಉದಾ: ಅಂತೆ, ವೊಲ್, ವೊಲು, ವೋಲ್, ವೋಲು, ತನಕ, ವರಗೆ, ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಓಸ್ಕರ, ಇಂತ, ಆಗಿ, ಓಸುಗ,

ಸೀತೆಯಂತೆ ಊರ್ವಶಿಯು ಗುಣವಂತೆ. (ಅಂತೆ ಪ್ರತ್ಯಯ).
ನಾನು ಮನೆಯ ತನಕ ಬರುತ್ತೇನೆ. (ತನಕ ಪ್ರತ್ಯಯ)

9. ಅವಧಾರಣಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ (ಅವಧಾರಣಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ)

ಒಂದು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಅಥವಾ ಖಚಿತವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸುವ ಅವ್ಯಯಗಳು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಏ' ಎಂಬ ಸ್ವರವು ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಉದಾ: ನೀವೇ, ರಾಮನೇ, ನನ್ನದೇ, ಅವನೇ, ಅದುವೇ, ಅವರೇ

ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು ನಾನೇ.
ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ಹೀರೋ.
ಅವನೇ ನಿನ್ನ ತಮ್ಮ.
ಅವರು ಬಂದೇ ಬರುತ್ತಾರೆ

10. ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ (ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ)

ಏನಾನ್ನಾದರೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಾಗ ಬಳಸುವ ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು 'ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯಗಳು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾ: ಎ, ಏ, ಓ, ಏನು

ಅವರು ಬಂದರೇ? (ಏ)
ನೀನು ಬರುತ್ತೀಯೋ (ಓ)
ನಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಏನು? (ಉ)
ನನ್ನೊಡನೆ ಬರುವೆಯಾ? (ಆ)

ಅವ್ಯಯಗಳು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ವಾಕ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಬಳಕೆಯು ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ಪೋಸ್ಟ್ "ಅವ್ಯಯಗಳು" ಕುರಿತು ನಿಮಗೆ ಸಮಗ್ರ ತಿಳುವಳಿಕೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.

GPMI: ಕೇಬಲ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಚೀನಾದ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವ?

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Tue, 24 Jun 2025 20:18:23 GMT

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕೇಬಲ್ ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಅನ್ನು ಮಾನಿಟರ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು HDMI, ಬಾಹ್ಯ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳಿಗೆ USB, ಅತಿ ವೇಗದ ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಥಂಡರ್‌ಬೋಲ್ಟ್... ಹೀಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು. ಈ ಗೊಂದಲಮಯ ಕೇಬಲ್ ಜಾಲವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಚೀನಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜನರಲ್ ಪರ್ಪಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (GPMI) ಎಂಬ ಹೊಸ ಕೇಬಲ್ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಇದು HDMI, DisplayPort, USB-C ಮತ್ತು Thunderbolt ನಂತಹ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಬಲ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಏನಿದು GPMI?

GPMI ಅನ್ನು ಶೆಂಜೆನ್ 8K UHD ವೀಡಿಯೊ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಕೋಆಪರೇಷನ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (Shenzhen 8K UHD Video Industry Cooperation Alliance - SUCA) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ Huawei, Hisense, TCL ಮತ್ತು Skyworth ಸೇರಿದಂತೆ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚೀನೀ ಕಂಪನಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. GPMI ಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ, ಒಂದೇ ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ವೀಡಿಯೊ, ಆಡಿಯೋ, ಡೇಟಾ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾವು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಬಹು ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

GPMI ನ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ:

GPMI ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ:

GPMI Type-C: ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ USB-C ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು 96 Gbps ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್ ಮತ್ತು 240W ವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು USB4 ಮತ್ತು Thunderbolt 4 (40 Gbps) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು USB-C ಎಕ್ಸ್‌ಟೆಂಡೆಡ್ ಪವರ್ ರೇಂಜ್ (EPR) ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
GPMI Type-B: ಇದು ಒಂದು ಹೊಸ, ಸ್ವಾಮ್ಯದ (proprietary) ಕನೆಕ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು Type-C ಗಿಂತ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿವೆ - 192 Gbps ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್ ಮತ್ತು 480W ವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸಿಂಗಲ್ ಕೇಬಲ್ ಮಾನದಂಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ.

ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕೂಲಗಳು:

ಒಂದೇ ಕೇಬಲ್ ಪರಿಹಾರ: GPMI ಯ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ, ಇದು ವೀಡಿಯೊ, ಆಡಿಯೋ, ಡೇಟಾ, ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಂಪರ್ಕ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೇಬಲ್ ಜಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಧನಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಮ್ಮ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಅನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಮಾನಿಟರ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಕೇವಲ ಒಂದು GPMI ಕೇಬಲ್ ಸಾಕು, ಇದು ವೀಡಿಯೊ, ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಎರಡನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್: 192 Gbps ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ನೊಂದಿಗೆ, GPMI 8K@120Hz ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಗೇಮಿಂಗ್, ವೃತ್ತಿಪರ ವೀಡಿಯೊ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ LED ಡಿಸ್ಪ್ಲೇಗಳಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು: 480W ವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಪಿಸಿಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ದ್ವಿಮುಖ ಸಂವಹನ (Bidirectional Communication): GPMI ದ್ವಿಮುಖ ಡೇಟಾ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಡೇಟಾ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಬಹುದು.
ವೇಗದ ವೇಕ್-ಅಪ್ (Fast Wake-up): ನವೀನ ಸೈಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಂವಹನ ಚಾನಲ್ ಮೂಲಕ, GPMI ಸಾಧನಗಳ ವೇಕ್-ಅಪ್ ಸಮಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಡೈಸಿ-ಚೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್: ಇದು ಬಹು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೋಮ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ವೀಡಿಯೊ ವಾಲ್‌ಗಳಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸೆಟಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸ್ಥಾಪನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸುಧಾರಿತ ಭದ್ರತೆ: GPMI ADCP (Advanced Digital Content Protection) ಎಂಬ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಷಯ ರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಚೀನಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದು HDCP ಗಿಂತ ವೇಗದ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ: HDMI ನಂತಹ ಕೆಲವು ಮಾನದಂಡಗಳಂತೆ, GPMI ಯಾವುದೇ ಪರವಾನಗಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ತಯಾರಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

GPMI ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು:

GPMI ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿವೆ. ಇದು ಮೊದಲಿಗೆ ಹೋಮ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ (ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಟಿವಿಗಳು, ಗೇಮಿಂಗ್ ಕನ್ಸೋಲ್‌ಗಳು), ನಂತರ ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ Huawei, Hisense, ಮತ್ತು TCL ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಚೀನೀ ಕಂಪನಿಗಳು GPMI ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿವೆ. USB-IF (USB Implementers Forum) ನಿಂದ SVID (0XFF10) ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದು Type-C ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, GPMI ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ:

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ: HDMI, DisplayPort, ಮತ್ತು USB-C ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ದೈತ್ಯರಾದ Samsung, LG, Sony ಮುಂತಾದವರು GPMI ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.
ಅನುಷ್ಠಾನ ವೆಚ್ಚ: ಹೊಸ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಅಂಶಗಳು: ಚೀನಾ ನೇತೃತ್ವದ ಈ ಮಾನದಂಡವು ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.
ಅರಿವು ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆ: ಹೊಸ ಮಾನದಂಡದ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, GPMI ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಭರವಸೆಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇಬಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ HDMI ಮತ್ತು Thunderbolt ನಂತಹ ಕೇಬಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಬಲ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಯಶಸ್ಸು ಉದ್ಯಮದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಕ್ಯಾನ್, ಜಾಗತಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಕ್ರಾಂತಿ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Tue, 24 Jun 2025 18:40:26 GMT

ಆಧುನಿಕ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ತನ್ನ 50ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂದಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ 50 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, 1974ರ ಜೂನ್ 26ರಂದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಓಹಿಯೋ ರಾಜ್ಯದ ಟ್ರಾಯ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾರ್ಷ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಸರಳ ಘಟನೆ, ಜಾಗತಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಆ ದಿನ, ಕ್ಯಾಷಿಯರ್ ಶ್ಯಾರನ್ ಬುಚರ್ ಅವರು ಒಂದು ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ವ್ರಿಗಲೀಸ್ ಜ್ಯೂಸಿ ಫ್ರೂಟ್ ಚೂಯಿಂಗ್ ಗಮ್‌ನ ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಕೋಡ್ (UPC) ಬಾರ್‌ಕೋಡನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೇಸರ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಬಳಸಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದರು.

ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಆರಂಭ:

ಈ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗೆ ದಾಖಲಿಸುವ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕೈಯಾರೆ ನಮೂದಿಸಬೇಕಿತ್ತು, ಇದು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ, ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ಹಿಂದಿನ ದೂರದೃಷ್ಟಿ:

ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕಲ್ಪನೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. 1940ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮನ್ ಜೋಸೆಫ್ ವುಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಸಿಲ್ವರ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ "ಕಣ್ಣಿನ ಮೂಲಕ ಓದಬಹುದಾದ" ಕೋಡ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದರು. ರೈಲುಗಳ ಕೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅವರು ವೃತ್ತಾಕಾರದ "ಬುಲ್ಸ್‌ಐ" ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ, ಇದರ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಲೇಸರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಗತಿಯು ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿತು. 1973ರಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಉದ್ಯಮಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯು ಏಕರೂಪದ ಉತ್ಪನ್ನ ಗುರುತಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮನಗಂಡು, UPC ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1974ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ:

ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ವೇಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ದಾಸ್ತಾನು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ (inventory management) ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ಅಂಗಡಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಇದು ದಾಸ್ತಾನು ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಾಸ್ತಾನು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ, ತಯಾರಕರಿಂದ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳವರೆಗೆ, ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾಯಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ದಕ್ಷತೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರ, ಮಾರಾಟದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು. ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳುವಳಿಕೆಯುಳ್ಳ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ಬಳಕೆ:

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ, ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮೆಗಾ ಮಾಲ್‌ಗಳು, ಔಷಧಾಲಯಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳವರೆಗೆ, ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಟಿ ಹಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳವರೆಗೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸರ್ಕಾರದ ಇ-ಆಡಳಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ನೋಟ:

ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ 1D ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳಿಂದ 2D ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು (QR ಕೋಡ್‌ಗಳಂತಹವು) ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ RFID (ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಐಡೆಂಟಿಫಿಕೇಶನ್) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದವರೆಗೆ, ಉತ್ಪನ್ನ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತವಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೂಲಭೂತ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ಇನ್ನೂ ಜಾಗತಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

1974ರ ಆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಜಾಗತಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯದ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಹೇಗೆ ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಐಪಿಎಲ್ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ (2008 - 2025)

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Tue, 03 Jun 2025 17:21:35 GMT

ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ರಂಗುರಂಗಿನ ಹಬ್ಬ, ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (ಐಪಿಎಲ್), ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಮನಸೂರೆಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಹೊಸ ರೋಚಕತೆ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವುಗಳು, ಮತ್ತು ಮರೆಯಲಾಗದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು, ಕೇವಲ ಭಾರತದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ನಾವು 2008ರಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಲ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಎಲ್ಲಾ ವಿಜೇತ ತಂಡಗಳ ಪಯಣವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮೆಲುಕು ಹಾಕಲಿದ್ದೇವೆ. ಯಾರು ಯಾವಾಗ ಗೆದ್ದರು, ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬನ್ನಿ, ಐಪಿಎಲ್ ಇತಿಹಾಸದ ಈ ರೋಚಕ ಪುಟಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ತಿರುವಿ ಹಾಕೋಣ.

ಕ್ರ.ಸಂ.	ವರ್ಷ	ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋತ ತಂಡ	ವಿಜೇತ ತಂಡ	ಗೆದ್ದ ಪಂದ್ಯಗಳು/ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳು (ವಿಜೇತ ತಂಡ)
1	2008	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್	13/16
2	2009	ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು	ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್	9/16
3	2010	ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	9/16
4	2011	ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	11/16
5	2012	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್	12/18
6	2013	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್	13/19
7	2014	ಕಿಂಗ್ಸ್ XI ಪಂಜಾಬ್	ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್	11/16
8	2015	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್	11/17
9	2016	ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು	ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್	11/17
10	2017	ರೈಸಿಂಗ್ ಪುಣೆ ಸೂಪರ್‌ಜೈಂಟ್	ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್	12/17
11	2018	ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	11/16
12	2019	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್	11/16
13	2020	ಡೆಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್	ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್	11/16
14	2021	ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	11/16
15	2022	ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್	ಗುಜರಾತ್ ಟೈಟನ್ಸ್	12/16
16	2023	ಗುಜರಾತ್ ಟೈಟನ್ಸ್	ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	10/16
17	2024	ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್	ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್	11/16
18	2025	ಪಂಜಾಬ್ ಕಿಂಗ್ಸ್	ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು	11/16

ಭಾರತೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಾಯಕರುಗಳು

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Mon, 26 May 2025 07:25:09 GMT

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಪಾತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು. 1932ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ತಂಡವನ್ನು 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ಗಳು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ನೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮರವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ

1932 ಜೂನ್ 25ರಂದು ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದ ಸಿ.ಕೆ. ನಾಯ್ಡು ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್. 33 ವರ್ಷದ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ತಂಡವನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿಗಳು

ಕಪಿಲ್ ದೇವ್: 1983ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ (ಒಂದುದಿವಸದಲ್ಲಿ), ಟೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 4-0 ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದು (1986).
ಸುನಿಲ್ ಗಾವಸ್ಕರ್: 34 ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೇತೃತ್ವ (1976-1985), ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವು (1976).
ಎಂ.ಎಸ್. ಧೋನಿ: ಟೆಸ್ಟ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ (2009), 27 ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು.
ಸೌರವ್ ಗಂಗೂಲಿ: 21 ವಿದೇಶಿ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು (ರೆಕಾರ್ಡ್), 2001ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವು.
ವಿರಾಟ್ ಕೋಹ್ಲಿ: 2018-19ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಸಿರೀಸ್ ಗೆಲುವು, 40.90% ಗೆಲುವಿನ ಪ್ರಮಾಣ.
ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್: 2006ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1-0 ಸಿರೀಸ್ ಗೆಲುವು, 17 ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 8 ಗೆಲುವು.
ಅನಿಲ್ ಕುಂಬ್ಲೆ: 2007-08ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂದ್ಯಗಳು, 3 ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 1 ಗೆಲುವು.

ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಗಳನ್ನು ಈ ಕೋಷ್ಟಕ ಮೂಲಕ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ!

ನಾಯಕರ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ (ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗಳು)

ಹೆಸರು	ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ಸಿ	ವರ್ಷಗಳು	ವಯಸ್ಸು	ಪಂದ್ಯಗಳು	ಗೆಲುವು	ಸೋಲು	ಡ್ರಾ
ಸಿ.ಕೆ. ನಾಯ್ಡು	25 ಜೂನ್ 1932	1932	33	4	0	3	1
ಮಹಾರಾಜಕುಮಾರ್ ವಿಜಯನಗರ	15 ಡಿಸೆಂ 1933	1933-35	29	3	0	2	1
ವಿನೂ ಮಾಂಕಡ್	22 ಜೂನ್ 1946	1946-52	31	11	2	6	3
ಲಾಲಾ ಅಮರ್ನಾಥ್	10 ಡಿಸೆಂ 1947	1947-53	34	15	2	6	7
ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ	28 ನವೆಂ 1951	1951-53	31	14	1	5	8
ಪಲ್ಲಿ ಉಮ್ರಿಗರ್	1 ಡಿಸೆಂ 1955	1955-58	29	18	2	7	9
ಗುಲಾಮ್ ಅಹಮದ್	11 ಡಿಸೆಂ 1958	1958-59	36	3	0	2	1
ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಪಟೌಡಿ	13 ಮಾರ್ಚ್ 1962	1962-75	21	40	9	19	12
ಸುನಿಲ್ ಗಾವಸ್ಕರ್	6 ಫೆಬ್ರವರಿ 1976	1976-85	25	47	9	8	30
ಕಪಿಲ್ ದೇವ್	7 ಸೆಪ್ಟೆಂ 1982	1982-87	23	34	4	7	23
ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಜರುದ್ದೀನ್	19 ಜನವರಿ 1990	1990-99	26	47	14	14	19
ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್	9 ಆಗಸ್ಟ್ 1996	1996-2000	23	25	4	9	12
ಸೌರವ್ ಗಂಗೂಲಿ	10 ನವೆಂ 2000	2000-05	28	49	21	13	15
ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್	18 ಮಾರ್ಚ್ 2004	2004-07	31	25	8	6	11
ಎಂ.ಎಸ್. ಧೋನಿ	20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007	2007-14	26	60	27	18	15
ವಿರಾಟ್ ಕೋಹ್ಲಿ	4 ಡಿಸೆಂ 2014	2014-22	26	68	40	17	11
ರೋಹಿತ್ ಶರ್ಮಾ	4 ಮಾರ್ಚ್ 2022	2022-2025	34	24	12	9	3

ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಗಳು

ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಗಳು:

ಸೌರವ್ ಗಂಗೂಲಿ: 11 ವಿದೇಶಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಗೆಲುವುಗಳು (2000-05).
ವಿರಾಟ್ ಕೋಹ್ಲಿ: 2018-19ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ/ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸತತ ಸಿರೀಸ್ ಗೆಲುವು.
ಎಂ.ಎಸ್. ಧೋನಿ: 2009ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ.
ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್: 2006ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1-0 ಸಿರೀಸ್ ಗೆಲುವು.
ಅಜಿತ್ ವಾಡೇಕರ್: 1971ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವು.

ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ನೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2020ರವರೆಗಿನ ಈ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಂಡುದು:

1930-60: ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷದ ಯುಗ.
1970-90: ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಉದಯ.
2000-2020: ವಿಶ್ವವಿಜಯದ ಅವಧಿ.

"ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ಸಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಟೋಪಿ ಧರಿಸುವುದಲ್ಲ, ಇಡೀ ತಂಡದ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಶೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವುದು" - ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್

ಹರ್ಡೇಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Mon, 05 May 2025 11:59:35 GMT

ಹರ್ಡೇಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾಂಧಿ, ಸಮಾಜಸೇವಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಿಂತಕ

ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪ (೧೮೮೬–೧೯೪೭) ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ. ಅವರನ್ನು "ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾಂಧಿ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿವಾದದ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು.

ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ

ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪರವರು ೧೮೮೬ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮ರಂದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಮುಲ್ಕಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ನಂತರ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣನೊಂದಿಗೆ "ಧನುರ್ಧಾರಿ" ಎನ್ನುವ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ದಾವಣಗೆರೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದ ಧೋರಣೆಯಿತ್ತು ಮತ್ತು ತಿಲಕನವರ ಕೇಸರಿಯ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ನಿಂತುಹೋಯಿತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು

ಮಂಜಪ್ಪನವರು ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ವ್ರತ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಖಾದಿ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ "ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮ"ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ "ಬಸವೇಶ್ವರ ಸೇವಾದಳ" ಎಂಬ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಗ್ರಾಮೋದ್ಧಾರ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ೧೯೨6ರಲ್ಲಿ ಆಲಮಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಕೈಕಸಬುಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ "ಉದ್ಯೋಗ" ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಮಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆ

ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪರವರು ೪೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:

ಸ್ವಕರ್ತವ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಬುದ್ಧಿಯ ಮಾತು
ಬಸವ ಚರಿತ್ರೆ
ಗಾಂಧಿ ಚರಿತ್ರೆ
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ
ಅಹಿಂಸೆ
ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಧರ್ಮ
ಕಳೆದ ನನ್ನ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಣಿಕೆ (ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ)

ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪನವರ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಗಳು

ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪ ಅವರು 1886ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 18ರಂದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬನವಾಸಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ 1903 ರಲ್ಲಿ ಶಿರಸಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
1906ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಂಜಪ್ಪರು ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣ ಮಧುಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವರ ನೆರವಿನಿಂದ ದಾವಣಗೆರೆ ನಗರದ 'ಧನುರ್ಧಾರಿ' ಎಂಬ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಉಗ್ರ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕನ 'ಕೇಸರಿ' ಪತ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಆನುವಾದದ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. (ವೆಚ್ಚ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ 1915 ರ ವೇಳೆಗೆ 'ಧನುರ್ಧಾರಿ' ಅಸ್ತಂಗತವಾಯಿತು).
1914ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಅವರ ಗೀತಾರಹಸ್ಯ গ্রಂಥವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲೂ ಹಾಜರಾಗಿದರು.
1919–1923ರ ಗಾಂಧೀ–ಅಕ್ಷರಚಳವಳಿಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಜಪ್ಪರು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿ ಖಾದಿ ಧರಿಸಿ, ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ತತ್ತ್ವದ ಕುರಿತ ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಾಂಧೀ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.
1922ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳಿಯಲ್ಲಿ 'ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಸಂಘ' ಎಂಬ ಯುವಜನ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರಚೇತನ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಹರಿಹರ ಸಮೀಪ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ 'ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮ' ವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.
1924ರ ಬೆಳಗಾವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮಂಜಪ್ಪರು 'ವೀರಶಿವ ಸೇವಾ ದಳ' ಎಂಬ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಸಂಘವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿ ಬಸವೇಶ್ವರ' ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. (1924ರ ಈ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅವರಿಗೆ ವೀರಶಿವ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಆಯ್ಕೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅನಂತರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಆಧಾರವಾಯಿತು).
1925–1927 ರಲ್ಲಿ ಮಂಜಪ್ಪರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನ ಕನ್ನಡಮಂಡಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸುದ್ದಿ ಕುರಿತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.
1927ರ ಮೇ 13 ರಂದು ಮಂಜಪ್ಪರು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಲಮಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಾಸ್ತಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಕೇವಲ ಮಾದರಿಯ ಶಾಲೆಯಾಗದೆ, ರೈತ-ಕೈಗಾರಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಸಹ ಕಲಿಸುವ 'ಜೀವನಶಿಕ್ಷಣ' ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಶ್ರಮವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ 1928ಕ್ಕೆ ‘ಖಾದಿ ವಿಜಯ’ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ, 1930ಕ್ಕೆ ‘ಉದ್ಯೋಗ’ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು 1931ಕ್ಕೆ ‘ಶರಣಸಂದೇಶ’ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸ್ವದೇಶಿ, ಕೃಷಿ–ಕರ್ಮಜ್ಞಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನಮನ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವು.
1933: ‘ಖಾದಿ ಶಾಸ್ತ್ರ’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 1934: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಅಭಿಯಾನ ವೇಳೆ ಮಂಜಪ್ಪರು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸಂಕೀರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. 1935: ಮಹಿಳಾ ಸಬಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ತತ್ವಜ್ಞ ಆಕಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಜಯಂತಿದ ಆಚಾರ್ಯಾಭಿಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳು: 1936 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ‘ಕಳೆದ ನನ್ನ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಣಿಕೆ’ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯೆಂದು ಗಮನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಂಜಪ್ಪನವರು 'ಬುದ್ಧಿಯ ಮಾತು', ‘ಬಸವ ಚರಿತ್ರೆ’, 'ಗಾಂಧೀ ಚರಿತ್ರೆ' ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ-ಚಳವಳಿ, ತತ್ವಚಿಂತನೆ, ಸಮಾಜಸುಧಾರಣಾ ವಿಚಾರಗಳು ಸತ್ವಚರಿಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಇತರ ಘಟನೆಗಳು: 1946 ರಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆ’ ಸಾಹಿತ್ಯಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
1947ರ ಜನವರಿ 3: ಹರ್ದೇಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ ನಿಧನರಾದರು.

ಆಧಾರಗಳು:

ಆರ್ಕೈವ್.ಕಾಂ

ಸಂತ ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Sun, 03 Dec 2023 16:59:00 GMT

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಸಂತ, ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫರು ತಮ್ಮ ತತ್ವಪದಗಳಿಂದ ಜನರ ಮನೆ ಮಾತಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 1995ರಿಂದ 'ಸಂತ ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಮಾಡಿದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಶಾಲು, ಫಲಕ, ಹಾರ ಮತ್ತು 5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಕ್ರ. ಸಂ.	ಹೆಸರು	ವರ್ಷ
1.	ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಂತಿದೇವಿ ಹಿರೇಬೆಟ್	1995
2.	ಶ್ರೀ ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್	1996
3.	ಶ್ರೀಮತಿ ಹೆಚ್. ಆರ್. ಲೀಲಾವತಿ	1997
4.	ಶ್ರೀಮತಿ ಅನುರಾಧಾ ಧಾರೇಶ್ವರ	1998
5.	ಶ್ರೀ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ	1999
6.	ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ	2000
7.	ಶ್ರೀ ಎಂ. ಪ್ರಭಾಕರ್	2001
8.	ಶ್ರೀ ಗರ್ತಿಕೆರೆ ರಾಘಣ್ಣ	2002
9.	ಶ್ರೀಮತಿ ಶ್ಯಾಮಲಾ ಜಾಗೀರ್ದಾರ್	2003
10.	ಶ್ರೀ ಮುರುಗೋಡು ಕೃಷ್ಣದಾಸರು	2004
11.	ಶ್ರೀ ಈಶ್ವರಪ್ಪ ಮಿಣಜಿ	2005
12.	ಶ್ರೀಮತಿ ಸಿ. ಕೆ. ತಾರಾ	2006
13.	ಶ್ರೀ ಕೇಶವ ಗುರಂ	2007
14.	ಶ್ರೀ ಗುಡಿಬಂಡೆ ರಾಮಾಚಾರ್	2008
15.	ಶ್ರೀ ಟಿ. ವಿ. ರಾಜು, ತುಮಕೂರು	2009
16.	ಶ್ರೀಮತಿ ಬಿ. ಕೆ. ಸುಮಿತ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು	2010
17.	ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಮಾನೆ	2011
18.	ಶ್ರೀ ಎಸ್. ಸೋಮಸುಂದರಂ	2012
19.	ಶ್ರೀಮತಿ ಎಸ್. ಕೆ. ವಸುಮತಿ	2013
20.	ಶ್ರೀ ರಾಜಗುರು ಗುರುಸ್ವಾಮಿ ಕಲಿಕೇರಿ	2014
21.	ಶ್ರೀಮತಿ ರತ್ನಮಾಲ ಪ್ರಕಾಶ್	2015
22.	ಶ್ರೀ ವೈ. ಕೆ. ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ	2016
23.	ಶ್ರೀ ಅಮೀನ್ ಸಾ ಶರೀಫ್ ವಠಾರ	2017
24.	ಶ್ರೀ ಹುಸೇನ್ ಸಾಬ್	2018
25.	ಶ್ರೀ ಪಂಡಿತ ವಾದಿರಾಜ ನಿಂಬರಗಿ	2019

ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Tue, 31 Oct 2023 17:13:31 GMT

'ಕನ್ನಡ ನವೋದಯದ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕ', 'ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ವ', 'ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಚಾರ್ಯ ಪುರುಷ' ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಮರಾದ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ. (ಬೆಳ್ಳೂರು ಮೈಲಾರಯ್ಯ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ) ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವನ್ನು ಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರು.

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಿದಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜಡಗಟ್ಟಿ ಅರ್ಥಹೀನವಾಗಿದ್ದ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಿದ್ದು ಶುಷ್ಕವಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಯವರು ಬರೆದ 'ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಗೀತಗಳು' ಕೃತಿ ಕನ್ನಡದ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ ಯುಗಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಅವರು 1915 ರಿಂದ ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಅನುವಾದಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕವನಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘವು ಮೊತ್ತ ಮೊದಲು 'ಶ್ರೀ' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದೊದಂದಿಗೆ 1926ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.

'ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಗೀತಗಳು' ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಅರವತ್ತಮೂರು ಕವನಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 'ಕಾಣಿಕೆ', 'ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ವಾಕ್ಯ' ಮತ್ತು 'ಮೈಸೂರ ಮಕ್ಕಳು' ಕವನಗಳು ಶ್ರೀಯವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಚನೆಗಳಾದರೆ, ಉಳಿದವುಗಳು ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಮೂವತ್ತು ಮಂದಿ ಕವಿಗಳ ಐವತ್ತೆಂಟು ಕವನಗಳ ಅನುವಾದಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬರ್ನ್ಸ್ ನ ಏಳು ಕವನಗಳು, ವರ್ಡ್ಸ್-ವರ್ತ್(Wordsworth) ನ ಐದು ಕವನಗಳು, ಷೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್(Shakespear)ನ ಎರಡು ಕವನಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ನ್ಯೂಮನ್ ಕವಿ ಬರೆದ 'Lead Kindly Light' ಎಂಬ ಕವಿತೆಯ ಕನ್ನಡದ ಅನುವಾದ 'ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬೆಳಕೆ' ಎಂಬ ಕವನ ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.

ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಯವರು, ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದವರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಪ್ರೇಮ ಅಸದೃಶ್ಯವಾದದ್ದು. 'ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೆ ಕನ್ನಡವೇ ಗತಿ ಅನ್ಯಥಾ ಶರಣಂ ನಾಸ್ತಿ' ಎಂಬುದನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ನಂಬಿದ್ದವರು. ಎಲ್ಲಾ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ತಾಯಿ ನುಡಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ, ಮನ್ನಣೆ ದೊರಕಬೇಕೆಂಬ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಜೋತು ಬಿದ್ದವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ 'ಕಾಣಿಕೆ' ಪದ್ಯದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ತಾಯ ಹಾಲ ಕುಡಿದು
ಲಲ್ಲೆಯಿಂದ ತೊದಲಿ ನುಡಿದು
ಕೆಳೆಯರೊಡನೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದ
ಮಾತದಾವುದು
ನಲ್ಲೆಯೊಲವ ತೆರದು ತಂದ
ಮಾತದಾವುದು
ಸವಿಯ ಹಾಡ, ಕಥೆಯ ಕಟ್ಟಿ,
ಕಿವಿಯಲೆರದು, ಕರಳು ತಟ್ಟಿ,
ನಮ್ಮ ಜನರು, ನಮ್ಮ ನಾಡು,
ಎನಿಸಿತಾವುದು
ನಮ್ಮ ಕವಿಗಳೆಂಬ ಕೋಡು
ತಲೆಗದಾವುದು

ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ. ಯವರು ಕನ್ನಡದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಪ್ರೇಮ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ತಾವು ಅಪಾರ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಎರಡು ಅಂಶಗಳೂ ಅವರನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಗೀತೆಗಳ ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದವೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವೇ ಇದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಸಾಲುಗಳು ಇದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪೂರಕಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಪಡುವ ಕಡಲ ಹೊನ್ನ ಹೆಣ್ಣು
ನನ್ನ ಜೀವದುಸಿರು ಕಣ್ಣು
ನಲಿಸಿ, ಕಲಿಸಿ, ಮನವನೊಲಿಸಿ
ಕುಣಿಸುತಿರುವಳು
ಒಮ್ಮೆ ಇವಳು, ಒಮ್ಮೆ ಅವಳು
ಹೋಗೆ ನನಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿ
ಇನಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನು ತೂಗಿ
ಇವಳ ಸೊಬಗನವಳು ತೊಟ್ಟು
ನೊಡಬಯಸಿದೆ;
ಅವಳ ತೊಡಿಗೆ ಇವಳಿಗಿಟ್ಟು
ಹಾಡಬಯಸಿದೆ

ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ.ಯವರು ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಪದವಿ, ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಮದರಾಸು ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಲ್. ಪದವಿ, ೧೯೦೯ರಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆನಂತರ 1909ರಿಂದ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು, ಉಪಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 1926-1930, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕುಲಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

1911ರಲ್ಲಿ ದಾರವಾಡದಲ್ಲಿ, 'ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ'ದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ. ಯವರು 'ಕನ್ನಡ ತಲೆ ಎತ್ತುವ ಬಗೆ' ಎಂಬ ಯುಗಪ್ರವರ್ತಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ. ಯವರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಹಾಗೂ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಮಾಸ್ತಿ, ಕುವೆಂಪು, ಎಸ್.ವಿ. ರಂಗಣ್ಣ, ತೀ.ನಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ, ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ, ಡಿ.ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಚಾರ್, ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿದರು.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ

ಕಾವ್ಯನಾಮ	ಶ್ರೀ
ನಿಜನಾಮ	ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ (ಬೆಳ್ಳೂರು ಮೈಲಾರಯ್ಯ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ)
ಜನನ	೧೮84, ಜನವರಿ 3
ಮರಣ	೧೯49, ಜನವರಿ 5
ತಂದೆ	ಮೈಲಾರಯ್ಯ
ತಾಯಿ	ಭಾಗೀರಥಮ್ಮ
ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳ	ಸಂಪಿಗೆ , ತುರುವೇಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ , ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ

ಕೃತಿಗಳು

1.	ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಗೀತಗಳು (ಕವನ ಸಂಕಲನ)	1921
2.	ಹೊಂಗನಸುಗಳು (ಕವನ ಸಂಕಲನ)	1943
3.	ಕನ್ನಡ ಬಾವುಟ (ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿ)	1938
4.	ಗದಾಯುದ್ಧನಾಟಕಂ (ನಾಟಕ)	1926
5.	ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ (ನಾಟಕ)	1929
6.	ಪಾರಸಿಕರು (ನಾಟಕ)	1935
7.	ಕನ್ನಡ ಛಂಧಸ್ಸಿನ ಚರಿತ್ರೆ	1936
7.	ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ (ಕನ್ನಡ ಕೈಪಿಡಿ ಭಾಗ-1)	1947
8.	ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಕನ್ನಡ ಕೈಪಿಡಿ ಭಾಗ-1)	1948
9.	ಇಸ್ಲಾಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ	1948
10.	ಶ್ರೀ ಸಾಹಿತ್ಯ	1983
11.	A Hand Book of Rhetoric	1919

ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಇತ್ಯಾದಿ

೧೯28	ಗುಲ್ಬರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 14ನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ.
೧೯28	ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರು ನೀಡಿದ 'ರಾಜಸೇವಾಸಕ್ತ' ಬಿರುದು.
೧೯38-1942	ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
1941	'ಸಂಭಾವನೆ' ಎಂಬ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ.

ಅಲಂಕಾರಗಳು: ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Wed, 29 Dec 2021 16:39:40 GMT

ಮನುಷ್ಯ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೋ, ಹಾಗೇಯೇ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು, ಹರ್ಷಿಸಲು, ವಿಷಯವನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಲು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ಇಂಪಾಗುವಂತೆ, ಅರ್ಥ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ಚಮತ್ಕಾರಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ರೂಡಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಷೆಯ ಅಲಂಕಾರಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಲಂಕಾರಗಳು ಕಾವ್ಯದ, ಗದ್ಯದ ಸೊಬಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಕೇಳುಗರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ.

ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳು ಶಬ್ದಗಳ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾವ್ಯದ ಸೊಬಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದರೆ ಅಂತಹವನ್ನು 'ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರ'ಗಳೆನ್ನುವರು. ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮಾತುಗಳು ಅರ್ಥ ಚಮತ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ 'ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ'ಗಳೆನ್ನುವರು.

ಅಲಂಕಾರ ವಿಧಗಳು

ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರಗಳು

ಪದಗಳ, ಅರ್ಥಗಳ ಚಮತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಮಾತಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರವೆನ್ನುವರು.

ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸುಮಾರು 120 ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.

1. ಉಪಮಾಲಂಕಾರ:

'ಉಪಮಾ' ಎಂದರೆ ಹೋಲಿಕೆ ಎಂದರ್ಥ. ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಕೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೇಳುವುದೇ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ. ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಾದೃಶ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೇಳುವುದೇ ಉಪಮಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶ. ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮಾನ ಮತ್ತು ಉಪಮೇಯಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಕೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಮಾಲಂಕಾರವು ಉಪಮಾನ, ಉಪಮೇಯ, ಸಮಾನಧರ್ಮ, ಉಪಮಾವಾಚಕ ಪದ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಉಪಮೇಯ:- ಯಾವುದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಉಪಮೇಯ. ಇದನ್ನು ವರ್ಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಮಾನ:- ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಮಾನವನ್ನಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆಯೋ ಅದು ಉಪಮಾನ ಇದನ್ನ ಅವರ್ಣ್ಯವೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಮಾನಧರ್ಮ:- ಉಪಮಾನ ಮತ್ತು ಉಪಮೇಯ ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಹೊಲಿಕೆಯ ಸಂಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅವೆರಡರಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಾದ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನೇ ಸಮಾನ ಧರ್ಮವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಉಪಮಾವಾಚಕ ಪದ:- ಉಪಮಾನ ಮತ್ತು ಉಪಮೇಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಅಂದದಿ, ಹಾಗೆ, ಅಂತೆ, ವೋಲ್, ಅಂತೆವೋಲ್, ರೀತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗಳೇ ಉಪಮಾವಾಚಕ ಪದಗಳು.

ಉದಾ:-

"ಅಳುವ ಕಂದನ ತುಟಿಯು ಹವಳಾದ ಕುಡಿ ಹಾಂಗ" --- ಜನಪದ ಗೀತೆ

ಉಪಮೇಯ: ಅಳುವ ಕಂದನ ತುಟಿ

ಉಪಮಾನ: ಹವಳದ ಕುಡಿ

ಉಪಮಾವಾಚಕ ಪದ: ಹಾಂಗ

ಸಮಾನಧರ್ಮ: ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ (ಕೆಂಪಾಗಿರುವುದು)

ಸಮನ್ವಯ: ಈ ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ಅಳುವ ಕಂದನ ತುಟಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಪಮಾನವಾದ ಹವಳದ ಕುಡಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವು ಉಪಮಾನದಂತಿದೆ ಎಂದು ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಹೊಲಿಕೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಉಪಮಾಲಂಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಉಪಮಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ.

ಪೂರ್ಣೋಪಮಾಲಂಕಾರ
ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರ

1. ಪುರ್ಣೋಪಮಾಲಂಕಾರ:

ಉಪಮಾನ, ಉಪಮೇಯ ಉಪಮಾವಾಚಕ ಪದ, ಸಮಾನಧರ್ಮ ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಲಂಕಾರವೇ ಪೂರ್ಣೋಪಮಾಲಂಕಾರ.

ಉದಾಹರಣೆ:-

1. ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯ ನಾರಿಯ ಹಣೆಯ ತಿಲಕದಂತೆ ಕೆಂಪಗೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಉಪಮೇಯ: ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯ

ಉಪಮಾನ: ನಾರಿಯ ಹಣೆಯ ತಿಲಕ

ಉಪಮಾವಾಚಕ ಶಬ್ದ: ಅಂತೆ

ಸಮಾನಧರ್ಮ: ಕೆಂಪಗೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವುದು.

ಸಮನ್ವಯ: ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಉಪಮಾನವಾದ ನಾರಿಯ ಹಣೆಯ ತಿಲಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ ಉಪಮೇಯ ಉಪಮಾನದಂತಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಉಪಮಾಲಂಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮಾನ, ಉಪಮೇಯ, ಸಮಾನಧರ್ಮ, ಉಪಮಾವಾಚಕ ಪದ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಪೂರ್ಣೋಪಮಾಲಂಕಾರವಾಗಿದೆ.

2. "ಸುಲಿದ ಬಾಳೆಯ ಹಣ್ಣಿನಂದದಿ ಸುಲಭವಾಗಿರ್ಪ ಲಲಿತವಹ ಕನ್ನಡ ನುಡಿ."

ಉಪಮೇಯ: ಕನ್ನಡ ನುಡಿ

ಉಪಮಾನ: ಸುಲಿದ ಬಾಳೆಯ ಹಣ್ಣು

ಉಪಮಾವಾಚಕ ಪದ: ಅಂದದಿ

ಸಮಾನಧರ್ಮ: ಸುಲಭವಾಗಿರುವುದು, ಲಲಿತವಾಗಿರುವುದು

ಸಮನ್ವಯ: ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ಕನ್ನಡನುಡಿಯನ್ನು ಉಪಮಾನವಾದ ಸುಲಿದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನದಂತಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಉಪಮಾಲಂಕಾರ. ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮಾನ, ಉಪಮೇಯ, ವಾಚಕಪದ, ಸಮಾನಧರ್ಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಪೂರ್ಣೋಪಮಾಲಂಕಾರ.

2. ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರ:-

ಉಪಮಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನ, ವಾಚನಪದ, ಸಮಾನಧರ್ಮ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡದೇ ಇರುವುದು ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರ.

ಉಪಮೇಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಉಪಮೇಯ ಲುಪ್ತೋಪಮೆ, ಸಮಾನಧರ್ಮ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಧರ್ಮ ಲುಪ್ತೋಪಮೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಲುಪ್ತೋಪಮೆ, ವಾಚಕಲುಪ್ತೋಪಮೆ, ವಾಚಕಧರ್ಮಲುಪ್ತೋಪಮೆ, ವಾಚಕ ಧರ್ಮೋಪಮಾನಲುಪ್ತೋಪಮೆ ಎಂಬ ವಿಧಗಳಿವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:-

1. "ಬೆಲ್ಲ ಹಾಕದ ಪರಮಾನ್ನದಂತೆ"

ಉಪಮೇಯ: ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ (ಎಲ್ಲ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧನೆಗಳು).

ಉಪಮಾನ: ಬೆಲ್ಲಹಾಕದ ಪರಮಾನ್ನ

ಉಪಮಾವಾಚಕ: ಅಂತೆ

ಸಮಾನಧರ್ಮ: ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ (ರುಚಿಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಫಲದೊರೆಯದೆ ಇರುವುದು)

ಸಮನ್ವಯ: ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ. ಎಲ್ಲ ಒಂದೆ ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಉಪಮಾನವಾದ ಬೆಲ್ಲಹಾಕದ ಪರಮಾನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಉಪಮಾಲಂಕಾರ. ಈ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಮಾನ, ಸಮಾನ ಧರ್ಮಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿರದ ಕಾರಣ ಇದು ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರ.

2.
"ಅಳುವ ಕಂದನ ತುಟಿಯು ಹವಳದ ಕುಡಿ ಹಾಂಗ

ಕುಡಿಹುಬ್ಬು ಬೇವಿನೆಸಳಂಗ ಕಣ್ಣೋಟ

ಶಿವನ ಕೈಯಲಗು ಹೊಳೆದಂಗ"

ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯ:- ಕುಡಿಹುಬ್ಬು ಬೇವಿನೆಸಳಂಗ

ಉಪಮೇಯ: ಮಗುವಿನ ಕುಡಿಹುಬ್ಬು

ಉಪಮಾನ: ಬೇವಿನ ಎಸಳು

ಉಪಮಾವಾಚಕ: ಹಾಂಗ

ಸಮಾನಧರ್ಮ: ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ (ಎಳೆಯಾಗಿ, ಮೃದುವಾಗಿ ಸೊಗಸಾಗಿರುವುದು, ಬಾಗಿರುವುದು)

ಸಮನ್ವಯ: ಈ ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ಮಗುವಿನ ಕುಡಿಹುಬ್ಬನ್ನು ಉಪಮಾನವಾದ ಬೇವಿನ ಎಸಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಉಪಮಾಲಂಕರ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾನಧರ್ಮ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿರದ ಕಾರಣ ಇದು ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರವಾಗಿದೆ.

3.
"ರಸಿಕನಾಡಿದ ಮಾತು ಶಶಿಯುದಿಸಿ ಬಂದಂತೆ

ರಸಿಕನಲ್ಲದನ ಬರಿಮಾತು ಕಿವಿಗೆ ಕೂ

ರ್ದಸಿಯು ಬಡಿದಂತೆ ಸರ್ವಜ್ಞ"

ಉಪಮೇಯ: ರಸಿಕನಾಡಿದ ಮಾತು, ರಸಿಕನಲ್ಲದನ ಬರಿಮಾತು.

ಉಪಮಾನ: ಶಶಿಯುದಿಸಿ ಬರುವುದು, ಕಿವಿಗೆ ಕೂರ್ದಸಿ ಬಡಿಯುವುದು.

ಉಪಮಾವಚಕ ಪದ: ಅಂತೆ

ಸಮಾನಧರ್ಮ: ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ (ಸೊಗಸಾಗಿರುವುದು, ಮನೋಹರವಾಗಿರುವುದು/ನೋವಾಗುವುದು, ಅಹಿತವಾಗಿರುವುದು).

ಸಮನ್ವಯ: ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ ಮತ್ತು ಉಪಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಹೋಲಿಕೆಯ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಉಪಮಾಂಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಸಮಾನಧರ್ಮ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇದು ಧರ್ಮಲುಪ್ತೋಪಮೆ.

4. "ನೀಚರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರವು ಹಾವಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದಂತೆ."

ಉಪಮೇಯ: ನೀಚರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರ (ನೀಚ)

ಉಪಮಾನ: ಹಾವಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದಂತೆ (ಹಾವು)

ಉಪಮಾವಾಚಕ ಪದ: ಅಂತೆ

ಸಮಾನಧರ್ಮ: ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ (ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರ ಮರೆತು ಅಪಕಾರವೆಸಗುವುದು ಅಥವಾ ನೀಚತನ/ವಿಷ ಇಲ್ಲವಾಗುವುದು)

ಸಮನ್ವಯ: ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ನೀಚರ ಗುಣವನ್ನು ಉಪಮಾನವಾದ ಹಾವಿನ ಗುಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನದಂತಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಉಪಮಾಲಂಕಾರ. ಸಮಾನಧರ್ಮ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇದು ಧರ್ಮಲುಪ್ತೋಪಮೆ.

ಉಪಮಾಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳು:-

ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯು ಇಂದ್ರನ ಅಮರಾವತಿಯಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು. (ಪುರ್ಣೋಪಮಾಲಂಕಾರ)
ರಾಹೀಲನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನೋವೊಂದು ಅಲೆಯಂತೆ ಬಂದು ಆಕೆ ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಹಸುಳೆಯಂತೆ, ಕಾಂಬನಂತೆ (ಉಪಮೇಯ ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರ)
ಹೊಳೆ ಕಡಲಿಗೆ ಸೇರುವ ತೆರದಿ
ಹಾರಬಯಸೆ ನೀ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ
ಹಸುಳೆಯಂದದಿ ಒಲಿದಳು (ಉಪಮೇಯ ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರ)
ಭೀಮ ದುರ್ಯೋಧನರು ಮದಗಜಗಳಂತೆ ಹೋರಾಡಿದರು.
ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಕಮಲದಂತೆ ಅರಳಿತು
ಸಿಡಿಲು ಸಿಡಿದಾಂಗ ಗುಂಡು ಸುರಿದಾವ
ನುಡಿದರೆ ಸ್ಪಟಿಕದ ಶಲಾಕೆಯಂತಿರಬೇಕು

2. ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ

ಉಪಮೇಯ ಮತ್ತು ಉಪಮಾನಗಳು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಅಭೇದವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಹೇಳುವುದೇ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ.

ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ ಮತ್ತು ಉಪಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದರಂತಿದೆ ಎಂದು ಹೋಲಿಸದೆ ಒಂದು ಇಂನ್ನೊಂದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:-

1. "ಪುರದ ಪುಣ್ಯಂ ಪುರುಷ ರೂಪಿಂದೆ ಪೋಗುತಿದೆ" -- ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ

ಉಪಮೇಯ: ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ

ಉಪಮಾನ: ಪುರದ ಪುಣ್ಯ

ಸಮನ್ವಯ: ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ 'ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ' ಹಾಗೂ ಉಪಮಾನವಾದ 'ಪುರದ ಪುಣ್ಯ' ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಅಭೇದವಿದೆ. ಅಂದರೆ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪುರದ ಪುಣ್ಯ ಇವೆರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ ಒಂದೇ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ.

2. "ಗೋಪಾಲವಿಠಲನಂಘ್ರಿ ಪಲ್ಲವವನು ಕಾಣ"

ಉಪಮೇಯ: ಗೋಪಾಲವಿಠಲನ ಅಂಘ್ರಿ

ಉಪಮಾನ: ಪಲ್ಲವ (ಪದ್ಮ)

ಈ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಮಮೇಯವಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನ ಅಂಘ್ರಿ(ಪಾದ) ಹಾಗೂ ಉಪಮಾನವಾದ ಪಲ್ಲವ(ಪದ್ಮ) ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಅಭೇದವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ.

3. ಭವ ಸಮುದ್ರ

ಉಪಮೇಯ: ಭವ

ಉಪಮಾನ: ಸಮುದ್ರ

ಈ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ಭವ ಉಪಮಾನವಾದ ಸಮುದ್ರ ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಅಭೇದವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ.

ಮನೆಯೇ ಧರ್ಮಾಶ್ರಮ, ಮನೆವಾಳ್ತೆಯೇ ಧರ್ಮ

ವಿನಿಯನೂಳಿಗ ದೇವಪೂಜೆ

ಮನನವೆವನ ನೆನೆವುದೆ ಸಾಧ್ವಿಯರಿಗೆ

ಮುನಿಸತಿಯರ ಮೋಡಿಯೇನು? --- ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮ

ಅರ್ಥ: ಇಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ವಿಯಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ತನ್ನ ಗೃಹಿಣೀ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಡವಳಿಕೆಯು ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಸಾಧ್ವಿಯರಿಗೆ ಮನೆಯು ಧರ್ಮಾಶ್ರಮ, ಮನೆಯ ಬಾಳುವೆ ಧರ್ಮ, ಗಂಡನಸೇವೆ ದೇವರ ಪೂಜೆ, ಪತಿಯನ್ನು ನೆನೆವುದೇ ದೇವರಧ್ಯಾನ.

ಇಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಶ್ರಮ ಎರಡೂ ಒಂದೇ. ಬಾಳುವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಎರಡೂ ಒಂದೇ, ಪತಿಯ ಸೇವೆ, ದೇವರ ಪೂಜೆ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ, ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಭೇದವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣ ಇದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ.

ರೂಪಕಾಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳು:-

ಆತ್ಮ ಸುರಭಿ
ಅಳ್ಳರಿಯುತಿಪ್ಪ ಎಮ್ಮ ಒಡಲಬೇಗೆಯ ಬೆಂಕಿಯುರಿ ನಿನ್ನನರಿಯದೆ ಪೇಳು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ.
ಭೂಮಿಜಾತೆ ಆತ್ಮಕಾಮಕಲ್ಪಲತೆ
ಎನ್ನ ಬಗೆಗನಿವಾರ್ಯವೀ ಶೋಕದುಲ್ಕೆ
ಶಾನುಬೋಗರ ವದನಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ಮುಗುಳುನಗೆ ಮೂಡಿತು.
ಪ್ರೀತಿಯ ಹಣತೆಯ ಹಚ್ಚೋಣ
ಶೋಕದುಲ್ಕೆ
ಒಲುಮೆ ಬತ್ತಿದ ಎದೆಯ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ

3. ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರ

ಉಪಮಾನ, ಉಪಮೇಯಗಳಾದ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಾಕ್ಯಗಳ ಅರ್ಥ ಪರಸ್ಪರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬಿಂಬ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರವೆನಿಸುವುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:-

1. ದುಷ್ಟನು ವಿದ್ಯಾವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ತಿಳಿದವರು ಆತನ ಸಹವಾಸವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು; ಸರ್ಪವು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರೂ ಅದರಿಂದ ದೂರ ಇರುವುದು ಜಾನತನವಲ್ಲವೇ?

ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಾಕ್ಯಗಳಿದ್ದು, ಮೊದಲನೆಯ ವಾಕ್ಯವು ಉಪಮೇಯದಂತೆಯೂ, ಎರಡನೆಯ ವಾಕ್ಯವು ಉಪಮಾನದಂತೆಯೂ ಇದ್ದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಾಕ್ಯ ಅಥವಾ ಮಾತು ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಹಾಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಹೀಗೆ ಎರಡು ವಾಕ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅರ್ಥ ಸಾದೃಶ್ಯದಿಂದ ಬಿಂಬ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರ.

ಈ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟನು ವಿದ್ಯಾವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನ ಸಹವಾಸ ಕೆಟ್ಟದ್ದು, ಹಾವಿನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಯಿದ್ದರೂ ಅದು ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎರಡರಿಂದಲೂ ಅಪಾಯ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಉಮಮೇಯ: ದುಷ್ಟ ವಿದ್ಯಾವಂತನ ಸಹವಾಸ

ಉಪಮಾನ: ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಯಿರುವ ಹಾವಿನ ಸಹವಾಸ.

ಸಮನ್ವಯ: ಉಪಮಾನ ಮತ್ತು ಉಪಮೇಯ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಪರಸ್ಪರ ಬಿಂಬ-ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರ.

ನಿಂದಿಸುವರ್ ದುರ್ಜನರ್ ಎಂ

ಬೊಂದು ಭಯಂಬೆತ್ತು ಸುಕವಿ ರಚಿಸನೆ ಕೃತಿಯಂ?

ಮಂದೇಹರಭಯದಿಂದರ-

ವಿಂದಸಖಂ ನಿಜ ಮಯೂಖಮಂ ಪ್ರಸರಿಸನೇ?

ಅರ್ಥ: ದುರ್ಜನರ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ಸುಕವಿ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸನೆ? ರಚಿಸಿಯೇ ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕತ್ತಲೆಯ ಭಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಪಸರಿಸನೇ? ಪಸರಿಸಿಯೇ ಪಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಉಪಮೇಯ: ದುರ್ಜನರ ನಿಂದೆಗೆ ಭಯಪಡದೆ ಸುಕವಿ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ

ಉಪಮಾನ: ಕತ್ತಲೆಯ ಭಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯ ಸುಮ್ಮನಿರದೆ ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಪಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಮನ್ವಯ: ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ಉಪಮಾನ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೂ ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥ ಸಾದೃಶ್ಯವಿದೆ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಬಿಂಬ-ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವ ತೋರುವುದರಿಂದ ಇದು ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರ.

ಎನಿತೊಳವಪಾಯ ಕೋಟಿಗ

ಳನಿತರ್ಕಂ ಗೇಹಮಲ್ತೆ ದೇಹಮಿದಂನೆ |

ಟ್ಟನೆ ಪೊತ್ತು ಸುಖವನರಸುವ

ಮನುಜಂ ಮೊರಡಿಯೊಳೆ ಮಾದುಫಳಮನರಸದಿರಂ || -- ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ

ಅರ್ಥ: ಅಪಾಯಗಳೆಷ್ಟಿವೆಯೋ ಅಷ್ಟೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮನೆಯಂತಿರುವ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸುಖವೇ ಬೇಕು; ದುಃಖವು ಬೇಡ; ಎನ್ನುವ ಮನುಷ್ಯನು ಕಲ್ಲು ಮೊರಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಹಿಯಾದ ಫಲವನ್ನು ಅರಸದೆ ಇರುವನೇ?

ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕೇವಲ ಸುಖವೇ ಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಮನುಷ್ಯನೂ, ಕಲ್ಲು ಮೊರಡಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾದಳ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಒಂದೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಲ್ಲುಮೊರಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾದಳ ಫಲವು ಸಿಗದು. ಅದರಂತೆ ಮನುಷ್ಯ ದೇಹಕ್ಕೂ ಅಪಾಯಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಅವು ಬಂದೇ ಬರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಉಪಮೇಯ-ಉಪಮಾನ ವಾಕ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಿಂಬ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವ ತೋರುವುದರಿಂದ ಇದು ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರವಾಗುವುದು.

ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳು:-

ಊರು ಉಪಕಾರವರಿಯದು, ಹೆಣ ಶೃಂಗಾರವರಿಯದು.
ಅಟ್ಟಮೇಲೆ ಒಲೆ ಉರಿಯಿತು, ಕೆಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಬುದ್ಧಿ ಬಂತು.
ಮಾತು ಬಲ್ಲವನಿಗೆ ಜಗಳವಿಲ್ಲ, ಊಟ ಬಲ್ಲವನಿಗೆ ರೋಗವಿಲ್ಲ.
ಮಾತು ಮನೆ ಕೆಡಿಸಿತು, ತೂತು ಒಲೆ ಕೆಡಿಸಿತು.
ಅಪಾಯಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಮನೆಯಂತಿರುವ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸುಖವೇ ಬೇಕು, ದುಃಖ ಬೇಡ ಎನ್ನುವ ಮನುಷ್ಯ ಕಲ್ಲು ಮೊರಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾದಳ ಫಲವನ್ನು ಅರಸದಿರುವನೆ.

4. ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ

ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯವನ್ನು, ಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಗಾದೆ, ನೀತಿ ವಾಕ್ಯ ಮುಂತಾದ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದೇ ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ.

ಉದಾಹರಣೆ:-

1. ಗುಣಿಗಳ ಗೆಳೆತನದಿಂದ ಅಲ್ಪನಿಗೂ ಆಧಿಕ್ಯ ಬರುವುದು; ಹೂವಿನಿಂದ ನಾರೂ ಸ್ವರ್ಗ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲವೇ?

ಉಪಮೇಯ: (ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯ) ಗುಣಿಗಳ ಗೆಳೆತನದಿಂದ ಅಲ್ಪನೂ ಆಧಿಕ್ಯ ಹೊಂದುವುದು.

ಉಪಮಾನ: (ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ) ಹೂಮಾಲೆಯ ಮೂಲಕ ನಾರು ಸ್ವರ್ಗ ಸೇರುವುದು.

ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ.

2. ಸತ್ಪುರುಷರು ಸಂಪತ್ತು ಬಂದಾಗ ಪರರ ಬಗೆಗೆ ಕರುಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರರಿಗುಪಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಸತ್ಪುರುಷರ ಜನ್ಮ ಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಉಪಮೇಯ: (ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯ) ಸತ್ಪುರುಷರು ಸಂಪತ್ತು ಬಂದಾಗ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕರುಣಿಸುವುದು.

ಉಪಮಾನ: (ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ) ಪರರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಡುವುದು ಸತ್ಪುರುಷರ ಜನ್ಮಗುಣ.

ಸಮನ್ವಯ: ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ.

3.
ದೊರೆಯೊಳ್ ಸೆಣಸುಗೆ ತನ್ನಿಂ

ಪಿರಿಯರೊಳುರವಣಿಸಿ ಪೊಣರ್ದೊಡೆ ಅಳಿವುದು ದಿಟಮೀ |

ನರಪತಿಯೊಳ್ ಪೊಣರ್ದೊಡೆ ಅಳಿದರ್

ಪರಕಿಪೊಡಾ ಕೆಳದಿ ಮಧುರೆ ಬೇಡ ಮರಾಟರ್ ||

ಅರ್ಥ: ಸರಿಸಮಾನರಾದವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು, ತನಗಿಂತ ಬಲಿಷ್ಠರಾದವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾವು ಖಚಿತ. ಮಹಾರಾಜ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ ಕೆಳದಿಯವರು, ಮಧುರೆಯವರೂ, ಬೇಡರೂ, ಮರಾಠರು ಸತ್ತರು.

ಉಪಮೇಯ: (ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯ) ಮಹಾರಾಜ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ ಕೆಳದಿಯವರು, ಮಧುರೆಯವರೂ, ಬೇಡರೂ, ಮರಾಠರು ಸತ್ತರು.

ಉಪಮಾನ: (ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ) ಸರಿಸಮಾನರಾದವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು, ತನಗಿಂತ ಬಲಿಷ್ಠರಾದವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾವು ಖಚಿತ.

ಸಮನ್ವಯ: ಇಲ್ಲಿ ವಿಷೇಶ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ.

4.
ಎನಗೆ ಹಿತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೀ - |

ತನೆನ್ನದವಿವೇಕಿಯಾಗಿ ಶಿವಭೂತಿಗೆ ತೊ - |

ಟ್ಟನೆ ಬಗೆದನಹಿತಮಂ ತ |

ದ್ವನಚರಂ ಎಂತುಂ ಕೃತಘ್ನರೇನಂ ಮಾಡರ್? || - (ಪಂಚತಂತ್ರ)

ಅರ್ಥ: ತನಗೆ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹಿತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ, ಎಂದು ಯೋಚಿಸದೆ ಆ ಬೇಡನು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಅವನಿಗೆ ಕೇಡನ್ನು ಬಗೆದನು. ಕೃತಘ್ನರಾದವರು ಏನನ್ನು ತಾನೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ?

ಉಪಮೇಯ: (ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯ) ಎನಗೆ ಹಿತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೀ....ದ್ವನಚರಂ

ಉಪಮಾನ: (ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ) ಎಂತುಂ ಕೃತಘ್ನರೇನಂ ಮಾಡರ್?

ಇತರೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು:-

ಆತ ಉಂಡ ಮನೆಗೆ ಕೇಡು ಬಗೆದ, ಕೃತಘ್ನರು ಏನನ್ನು ತಾನೆ ಮಾಡರು.
ಕೆಲವಂ ಬಲ್ಲವರಿಂದ ಕಲ್ತು, ಕೆಲವಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂಗಳಂ ಕೇಳುತುಂ, ಕೆಲವಂ ಮಾಳ್ಪವರಿಂದ ಕಂಡು, ಕೆಲವಂ ಸುಜ್ಞಾನದಿಂ ನೋಡುತುಂ ಕೆಲವಂ ಸಜ್ಜನ ಸಂಗದಿಂದಲರಿಯಲ್ ಸರ್ವಜ್ಞನಪ್ಪಂನರಂ. ಪಲವು ಪಳ್ಳ ಸಮುದ್ರವೈ ಹರಹರಾ ಶ್ರೀಚೆನ್ನ ಸೋಮೇಶ್ವರಾ.
"ಕೋಪಾನಳನುಳುರೆ ಮಹಾ
ಕೂಪದೊಳಿಭವೈರಿ ಪಾಯ್ದ ಸತ್ತುದು ಘನಶೌ
ರ್ಯೋಪೇತನಾದೊಡಂ ಸಲೆ
ಕೋಪಾತುರನಪ್ಪನಾವನುಂ ಬೞದಿಪನೇ"
ಪರಮಾತ್ಮನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸದಾ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ಭಕ್ತನಾದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ತಂದೆಯಿಂದ ಗಂಡಾಂತರಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ಪರಮಾತ್ಮನು ಕಾಪಾಡಲಿಲ್ಲವೆ.

5. ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ:

ಶ್ಲೇಷೆ ಎಂದರೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ಪದಶಕ್ತಿ, ಅನೇಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಒಂದೇ ಶಬ್ದವು ಉಪಮಾನ ಹಾಗೂ ಉಪಮೇಯಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರವೆನಿಸುವುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:-

1. "ಆ ವಿವಾಹ ಮಂಟಪ ಪುರಂದರ ಪುರದಂತೆ ಸದಾ ರಂಭಾನ್ವಿತ ವಿಬುಧ ಮಿಳಿತವಾಗಿತ್ತು."

ರಂಬಾನ್ವಿತ = ಬಾಳೆಯ ಗಿಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ರಂಭೆಯೆಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು

ವಿಬುಧ ಮಿಳಿತ = ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು

ಈ ಅಲಂಕಾರ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ಮಂಟಪವೊಂದರ ವರ್ಣನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪುರಂದರ ಪುರವೆಂದರೆ ದೇವೆಂದ್ರನ ಪಟ್ಟಣ ಅಂದರೆ ಸ್ವರ್ಗ, ರಂಭಾವಿನ್ವಿತ ಮತ್ತು ವಿಬುಧ ಮಿಳಿತ ಎರಡು ಪದಗಳು ಉಪಮೇಯ ಉಪಮಾನಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ರಂಭಾನ್ವಿತ - ಎಂಬ ಪದವು ವಿವಾಹ ಮಂಟಪದ ಪರವಾಗಿ ಬಾಳೆಯ ಗಿಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ರಂಭೆಯೆಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಎಂಬರ್ಥವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ವಿಬುಧಮಿಳಿತ ಎಂಬ ಪದವು ವಿವಾಹ ಮಂಟಪದ ಪರವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಎಂಬರ್ಥವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಎಂಬರ್ಥವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

2.
"ಪಂಕಜಮುಂ ಸುಹೃದ್ವದನ ಪಂಕಜಮುಂ ಮುಗಿವನ್ನಂ ಉಗ್ರತೇ

ಜಂ ಕಿಡುತಿರ್ಪಿನಂ ನಿಜಕರಂಗಳನಂದುಡುಗುತ್ತ ಮಿರ್ಪ ಚ

ಕ್ರಾಂಕಮಗಲ್ವಿನಂ ಕ್ರಮದಿನಂಬರಮಂ ಬಿಸುಟುರ್ವಿ ಗಂಧಾಕಾ

ರಂ ಕವಿತರ್ಪಿನಂ ಕುರುಕುಲಾರ್ಕನು ಮರ್ಕನುಮಸ್ತಮೆಯ್ದಿದರ್ || - ರನ್ನನ ಗದಾಯುದ್ಧ

ಚಕ್ರಾಂಕ = ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬಿರುದು

ಅಂಬರ = ಆಕಾಶ, ಬಟ್ಟೆ

ಅಂಧಕಾರ = ಕತ್ತಲೆ, ದುಃಖವೆಂಬ ಕತ್ತಲೆ

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುರ್ಯಾಸ್ತವನ್ನೂ ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನನ ಅವಸಾನಗಳೆರಡನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಮುಳುಕುವಿಕೆಯಿಂದ ಆತನ ಪ್ರಖರ ಕಿರಣಗಳು ತೇಜವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲು ಸರೋವರದ ಕಮಲಗಳು ಮುದುಡಿ ಹೋದವು. ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅಗಲಿದವು. ಭೂಮಿಗೆ ಅಂಧಕಾರ ಕವಿಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ದುರ್ಯೋಧನನ ಪರವಾಗಿ ಕುರುಕುಲ ಸೂರ್ಯನಾದ ದುರ್ಯೋಧನ ಅವಸಾನ ಹೊಂದುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖದ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮುಖ ಕಳೆಗಟ್ಟಿತು, ಕುರುಕುಲಕ್ಕೆ ಕತ್ತಲೆ ಕವಿಯುವಂತೆ ದುರ್ಯೋಧನ ಅವಸಾನ ಹೊಂದಿದ. ಹೀಗೆ ಉಪಮಾನದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಉಪಮೇಯದ ಪರವಾಗಿ ಎರಡೆರಡು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ.

3.
"ಕಲಿಯಂತೆ ಸಶರಂ ಅಂಬರ |

ತಲದಂತೆ ಸಹಂಸಂ ಅಮರಪುರಮೆನೆಸುಮನೋ |

ನಿಲಯಂ ಸಕವಿ ನೃಪಸಭಾ |

ತಲದಂತೆ ಅಹಿಯಂತೆ ಸವಿಷಮೊಪ್ಪಿದುದು ಸರಂ ||"

ಸಶರ = ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸರೋವರ, ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವೀರ

ಸಹಂಸ = ಹಂಸಪಕ್ಷಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹೊಂದಿದ

ಸುಮನೋನಿಲಯ = ತಾವರೆ ಹೂಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನ, ದೇವತೆಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನ

ಸುಕವಿ = ನೀರುಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಕವಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ

ಸವಿಷ = ಸರೋವರದಲ್ಲಿನ ನೀರು, ಹಾವಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿಷ

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರೋವರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಶರ, ಸಹಂಸ, ಸುಮನೋನಿಲಯ, ಸಕವಿ, ಸವಿಷ, ಈ ಐದು ಪದಗಳು ಸರೋವರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವಂತಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವೀರನಿಗೆ, ಆಕಾಶಕ್ಕೆ, ಅಮರಪುರಿಗೆ, ಕವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಾವಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಉಪಮಾನ ಮತ್ತು ಉಪಮೇಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ.

6. ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ:-

ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನೋ ಅಥವಾ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನೋ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಗುಣಧರ್ಮವುಳ್ಳ ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತುವೆಂದು, ಸನ್ನಿವೇಶವೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿ ವರ್ಣಿಸುವುದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರವೆನಿಸುವುದು. (ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದುದನ್ನಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಅಥವಾ ಊಹಿಸಿ ವರ್ಣಿಸುವುದೇ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ).

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:-

1. "ರಕ್ತದ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಈ ರೀತಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಹೂಡಿರುವರೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು."

ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಬೆಟ್ಟಗಳಂತೆ, ರಕ್ತವನ್ನು ರಕ್ತಸಮುದ್ರದಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದಾಗಿ ತುಸು ಅತಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ.

2.
"ಆ ಸೇನಾ ರಜದಿಂ ಪರಿ

ದೂಸರ ಮಾದುದು ನಿಜಾಂಗಮಂ ತೊಳೆಯಲ್ಕೆಂ

ದೋಸರಿಸದೆ ಪೊಕ್ಕಂತಿರೆ

ವಾಸರಕರಪರವಾರಿನಿಧಿಯೊಳ್ ಪೊಕ್ಕಂ"

ಅರ್ಥ: ಸೇನೆಯ ಕಾಲ್ತುಳಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕೆಂಪು ಧೂಳಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಸೂರ್ಯನು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹೊಕ್ಕನು.

ಇಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಸೇನೆಯ ಕಾಲ್ತುಳಿತದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೊಳೆಯಾದ ತನ್ನ ಕೆಂಪು ಮೈಯನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನೆಂದು ಕವಿಯು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ.

3.
"ಅನ್ನೆಗಂ ಪಶ್ಚಿಮಾಂಗನೆ ಪಿಡಿದ ರನ್ನದಿಮ್ಮೈಗನ್ನಡಿಯೋ?

ವಾರುಣಿಯ ಮಸ್ತಕೋನ್ನತ ನವೀನ ಮಾಣಿಕ್ಯವೋ?

ವಡಬಾಗ್ನಿಯಿಂ ಸಿಡಿದ ಪೆರ್ಗಿಡಿಯಿದೋ...?"

ಇಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ಕೆಂಪು ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ಪಶ್ಚಿಮದ ಸುಂದರಿ ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ರತ್ನದ ಎರಡು ಮುಖಗಳ ಕನ್ನಡಿಯೋ, ವಾರುಣಿಯ (ವರುಣನ ಹೆಂಡತಿ) ಕಿರೀಟದ ಹೊಸ್ ಮಾಣಿಕ್ಯವೋ? ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದುಂಟಾದ ಕಿಚ್ಚಿನ ದೊಡ್ಡಾದಾದ ಕಿಡಿಯೋ ಎಂಬುದಾಗಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದಾಗಿ ಊಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ.

3.
ಪಾಲ್ದುಂಬಿದ ಸಾಲ್ದೆನೆಗಳ

ನೆಲ್ದುರುಗಲನೊಲ್ದು ಸೀಳಿಗಿಳಿಭಯ ಭರದಿಂ ||

ಜೋಲ್ದಿಳೆಗಿಳಿವಂತಿರಬಂ

ಬಲ್ ದೆರೆಯೊಳ್ ಪೊಳೆದು ಮಡಿಯ ನೀರೋಳ್ ತೋರ್ಕುಂ || --- ರಾಜಶೇಖರ ವಿಳಾಸ

ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿದೆ. ಆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬತ್ತದ ತೆನೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ

ಅರ್ಥ: ಹಾಲುತುಂಬಿದ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಕಾಣುವ ಬತ್ತದ ತೆನೆಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಗಿಳಿಗಳು ಬಂದು ಸೀಳಿಬಿಡುತ್ತವೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದುಹೋದವೋ ಎಂಬಂತೆ ಗದ್ದೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ನಿರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿ ಕಾಣುವ ಬತ್ತದ ತೆನೆಗಳ ಆ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಕವಿಯು ಬೇರೊಂದು ಕಾರಣ ಕೊಟ್ಟು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಗಿಳಿಗಳ ಭಯದಿಂದ ಅವು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಹೊಗಿವೆ ಎಂದು ಸಂಭಾವನೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳುವ ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರವಾಗುವುದು.

ಸಾರಾಂಶ

ಪದಗಳ, ಅರ್ಥಗಳ ಚಮತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಮಾತಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರವೆನ್ನುವರು.
ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಾದೃಶ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೇಳುವುದೇ ಉಪಮಾಲಂಕಾರವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಪಮಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಉಪಮಾನ, ಉಪಮೇಯ ಉಪಮಾವಾಚಕ ಪದ, ಸಮಾನಧರ್ಮ ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಲಂಕಾರವೇ ಪೂರ್ಣೋಪಮಾಲಂಕಾರ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡದೇ ಇರುವುದು ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರ
ಉಪಮೇಯ ಮತ್ತು ಉಪಮಾನಗಳು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಅಭೇದವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಹೇಳುವುದೇ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ.
ಉಪಮಾನ, ಉಪಮೇಯಗಳಾದ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಾಕ್ಯಗಳ ಅರ್ಥ ಪರಸ್ಪರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬಿಂಬ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರವೆನಿಸುವುದು
ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯವನ್ನು, ಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಗಾದೆ, ನೀತಿ ವಾಕ್ಯ ಮುಂತಾದ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದೇ ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ
ಅನೇಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಒಂದೇ ಶಬ್ದವು ಉಪಮಾನ ಹಾಗೂ ಉಪಮೇಯಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರವೆನಿಸುವುದು.
ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದುದನ್ನಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಅಥವಾ ಊಹಿಸಿ ವರ್ಣಿಸುವುದೇ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ.

ಲೇಖನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Mon, 22 Nov 2021 20:45:58 GMT

ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಆಲೋಚನೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಲು ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯ ಭಾಗಗಳ ಉಚಿತವಾದ ಎಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಿರಾಮಸ್ಥಾನಗಳ ಲಿಖಿತಸಂಕೇತಗಳೇ ಲೇಖನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು.

ಲೇಖನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯಗಳ ಅರ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಬರೆಯುವಾಗ ಸರಿಯಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಓದುಗನು ಬರವಣಿಗೆಯ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಲ್ಲದೆ, ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಚನವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಲೇಖನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಲೆಖನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಂಗ್ಲಭಾಷಾ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಲೇಖನ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

1. ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ(.)

ಒಂದು ಪೂರ್ಣಕ್ರಿಯಾಪದದಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಾಕ್ಯದ ಕೊನೆಗೆ ಬರುವ ಚಿಹ್ನೆ.

ಉದಾ:-

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪದ್ಯವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇಂದು ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಇದೆ.

2. ಅರ್ಧವಿರಾಮ(;)

ಅನೇಕ ಉಪವಾಕ್ಯಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧೀನವಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ಉಪವಾಕ್ಯಗಳ ಕೊನೆಗೆ ಬರುವ ಚಿಹ್ನೆ.

ಉದಾ:-

ತಾವು ಕಡಿಮೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೀರಿ; ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ.
ಅಂದು ಮಳೆ ಬಂದಿತು; ಆದುದರಿಂದ ಆಟವಾಡಲಿಲ್ಲ.

3. ಅಲ್ಪವಿರಾಮ(,)

ಇದು ಬರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹಲವು.

ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಬೇರೆಬೇರೆ ಪದಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು.
ಸಂಬಂಧಸೂಚಕಾವ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪದಯುಗ್ಮಗಳು ಹಲವು ಬಂದಾಗ, ಅವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು.
ನಾಮಪದಗಳು ಅಥವಾ ಅಂತಹ ವಾಕ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಅದರ ವಿವರಣೆಯ ವಾಕ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು.
ಆಗಿ, ಆದರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ, ಆದಕಾರಣ, ಆಗಲು ಎಂಬ ಕೃದಂತರೂಪಗಳ ತರುವಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬರುವುದು.
ಉದ್ಧೃತ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಾಕ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗದಿದಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು.
ಸಂಭೋಧನೆಯ ಶಬ್ದದ ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಬರುವುದು.

ಉದಾ:-

ರಾಮನು ಶೂರನೂ, ಧೀರನೂ, ಉದಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು.
ಬರವಣಿಗೆಯು ಅಂದವಾಗಿ, ಸ್ಪುಟವಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
ಹೊಡೆದಾಟದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು, ಸ್ರೀಯರು, ಮುದುಕರು ಗಾಯಗೊಂಡರು.
ಕಾರ್ಮೋಡಗಳು ಕವಿದಿದ್ದರಿಂದ, ಮಳೆಯಾಗುವುದು ಖಾತ್ರಿಯಯಿತು.
ರಾಮ, ಹೇಗಿದ್ದೀಯ?

4. ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಚಿಹ್ನೆ(:)

ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ವಿವರಣೆ ಮುಂದಿ ನಂತೆ ಇದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತೋರಿಸುವಾಗಲೂ, ಪದಗಳೂ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸುವಾಗಲೂ ಬಳಸುವ ಚಿಹ್ನೆ.

5. ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಸಮತಲ ರೇಖೆ(:-)

ಉದ್ಗೃತ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಎತ್ತಿಕೊಡುವಾಗಲೂ, ಎಣಿಕೆ ಉದಾಹರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸುವ ಚಿಹ್ನೆ.

6. ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆ(?)

ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಪದ ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಕುವ ಚಿಹ್ನೆ.

ಉದಾ:-

ನೀನು ಯಾರು?
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದು?

7. ಭಾವಸೂಚಕ ಚಿಹ್ನೆ(!)

ಹರ್ಷ, ವಿವಾದ, ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಕೋಪ, ಮೊದಲಾದ ಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳ ಕೊನೆಗೆ ಹಾಕುವ ಚಿಹ್ನೆ.

ಉದಾ:-

ಆಹಾ! ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ!
ಅಯ್ಯೋ ದೇವರೇ! ಹೀಗಾಯಿತಲ್ಲ!
ಛೀ! ಮೂರ್ಖ ತೊಲಗು!

8. ಆವರಣ ಚಿಹ್ನೆ()

ವಾಕ್ಯದ ಮುಖ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಅದರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ, ಆದರೂ ಸಹಾಯವಾದ ಮಾತಿಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳನ್ನಾಗಲಿ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಪದಗಳು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಆಕರಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ದುಂಡುಕಂಸಗಳ ಚಿಹ್ನೆ. ಈ ಚಿಹ್ನೆಯ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಅಂತಹ ಪದ ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯಗಳ ಮೊದಲು ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸಮತಲ ರೇಖೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದುಂಟು.

9. ಉದ್ಧರಣ ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯವೇಷ್ಟನ ಚಿಹ್ನೆ(" ")

ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರೆಂದು ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ಧರಿಸುವಾಗ, ಆ ಉದ್ಧರಣ ಭಾಗದ ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಚಿಹ್ನೆ.

ಉದಾ:-

"ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಇರುವುದು ಬಸವನ ಹುಳುವಿಗೊಂದೆ." - ಬೀಚಿ.
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ "ಧರ್ಮಕ್ಕೇ ಎಂದಿಗೂ ಜಯ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

10. ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಚಿಹ್ನೆ(' ')

ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅದರ ಸಮಾನಾರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ, ಆ ಪದವನ್ನು ಈ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಮ ಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾ:-

ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಆಕ್ಸಿಜನ್' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರ ಕಾವ್ಯನಾಮ 'ಶ್ರೀ'.

11. ಹ್ರಸ್ವ ಸಮತಲರೇಖೆ(-)

ಪದಗಳ ಸೇರಿಕೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಾಗ, ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಆದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೊರಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗದ ಪದಾಂಶ ಮುಂದಿನ ಸಾಲಿಗೆ ಸಾಗುವಂತಿದ್ದಾಗ ಬಳಸುವ ಚಿಹ್ನೆ.

ಉದಾ:-

ಮಾಲಾ-ಮಾಲೆ, ಭಾಷಾ-ಭಾಷೆ

12. ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆ (=)

ಎರಡು ಪದಗಳ ಅರ್ಥವೂ ಸಮಾನ ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ, ಅಥವಾ ಎರಡು ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ಪದವಾಗುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವಾಗ, '=' ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾ:-

ಅರಸನ + ಮನೆ = ಅರಮನೆ
ರಾಯ = ರಾಜ
ಅಸುರ = ರಾಕ್ಷಸ

13. ಅಧಿಕ ಚಿಹ್ನೆ (+)

ಎರಡು ಪದಗಳು ಸೇರಿವೆ ಉಂದು ತೋರಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಸೇರುವುದನ್ನು ತೊರಿಸುವಾಗ ಅಧಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾ:-

ಕೈ + ಮುಂದೆ = ಮುಂಗೈ
ಮನೆ + ಅಲ್ಲಿ = ಮನೆಯಲ್ಲಿ
10 + 20 = 30

ಹಳೇಬೀಡು

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Mon, 22 Nov 2021 18:46:28 GMT

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ ಹಳೆಬೀಡು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಹಳೇಬೀಡು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ದೊರೆಗಳ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದು ದೋರಸಮುದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಧನಧಾನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಮದೀಯ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಮಲ್ಲಿಕಾಫರನು ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ದೊಚಿಕೊಂಡು ಹೋದನು. ಇದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಹಮದೀಯರ ದಾಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಹಳೇಬೀಡು ಎಂಬ ಹೆಸರಾಯಿತು.

ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟೃಕೂಟರ ದೊರೆ ಧ್ರುವ ನಿರುಪಮನೆಂಬುವನು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಯೊಂದನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಧ್ರುವಸಮುದ್ರವೆಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು. ಅದೇ ಕ್ರಮೇಣ ದೊರಸಮುದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಇಲ್ಲಿರುವ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಲೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ದಂಡನಾಯಕನಾದ ಕೇತುಮಲ್ಲನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂಬಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ನಂದಿಯ ಶಿಲಾವಿಗ್ರಹಗಳಿರುವ ಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆನೆಗಳ ಸಾಲನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮೇಲಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಗಳ ಸಾಲನ್ನು ಕೆತ್ತಿ ಅದರ ಮೇಲಿನ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಲತೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯ ಸಾಲು ಮತ್ತು ಕುದುರೆ ಸವಾರರು ಇದ್ದಾರೆ. ಐದನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಆರನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಜನಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಭಿಸುವ ವಿವಿಧ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಏಳನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಂಟನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ ಮೊದಲಾದ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಯ ಜನಜೀವನದ ದೃಶ್ಯಗಳಿವೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲು ಕಾರಣನಾದ ಕೇತುಮಲ್ಲನ ಆಸ್ಥಾನದ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಡೆದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರಮಥನದ ಚಿತ್ರ, ಶುಕ್ರ, ಕಚ, ದೇವಯಾನಿಯರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಚಿತ್ರ, ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರರ ಆಸ್ಥಾನ, ವಾಮನಾವತಾರ - ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ಸಂರ್ಪೂಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಹೃದಯಂಗಮವಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಬಸ್ತಿಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಸ್ತಿ, ಆದಿನಾಥ ಬಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂದು ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಶು ಕರಿಶಿಲೆಯ ಹೊಳಪಾದ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಇವು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಹೊಳಪಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೆಲಸಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಬೇಲೂರು

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Fri, 12 Nov 2021 21:26:42 GMT

ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರ, ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳ ತೌರೂರು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆಲೆವೀಡಾದ ಬೇಲೂರು ಹಾಸನದಂದ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಯಗಚಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಊರಿಗೆ ವೇಲಾಪುರ, ವೇಲೂರು, ಬೇಲೂರು ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳರ ರಾಜಧಾನಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿಯ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರ ದೊರೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ವಿರುದ್ಧದ ಗೆಲುವಿನ ನೆನೆಪಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 1116ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರವು ಐದು ಅಂತಸ್ತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಮಹಾದ್ವಾರವಾದ ಆನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಎಡಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆ ಚನ್ನಿಗರಾಯನ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಹಿರಿಯ ರಾಣಿ ಶಾಂತಲೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದಳು.

ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದಾಸೋಜ, ಚಾವಣ, ಪಾದರಿ, ಕೇಶವದೇವ ಮುಂತಾದವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಜಕಣಾಚಾರಿಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದನೆಂಬ ದಂತಕಥೆ ಇದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎಡಗಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕಂಬವನ್ನು ಯಾವ ಜೋಡಣೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆನೆಯ ಸಾಲನ್ನು ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹದ ಸಾಲು ಇದೆ. ಪೂರ್ವದ್ವಾರದ ಬಲಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಪಾಂಡವರು ಕೌರವರು ಆಡಿದ ಮರಕೋತಿಯಾಟ, ಪಗಡೆಯಾಟ, ವಿರಾಟರಾಜನ ದರ್ಬಾರು, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮ ಭಗದತ್ತನೊಡನೆ ಸೆಣೆಸಿದ ಚಿತ್ರ, ಹೀಗೆ ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸುಂದರವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಚತುರ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು. ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನಲ್ಲದೆ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಹೇಳುವ ಶಿಲ್ಪ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಮೂರನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ದರ್ಬಾರಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಂದಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ವಾಮನನು ಬಲಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ತುಳಿದ ಚಿತ್ರ ತುಂಬ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮುಂದಿನದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲಲೀಲೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಚಿತ್ರ, ಕಾಳಿಂಗಮರ್ದನದ ಚಿತ್ರ ತುಂಬ ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರೆ ಅತ್ಯುಗ್ರ ರೂಪಿಯಾದ ನರಸಿಂಹನು ಹಿರಣ್ಯಕಶ್ಯಪುವನ್ನು ಕೊಂದು ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಚಿತ್ರವಿದೆ.

ಸಾವಿನ ವಿಚಿತ್ರ ಲೀಲೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸುಂದರವಾದ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಗಂಡಭೇರುಂಡವು ಶರಭವನ್ನು, ಶರಭವು ಸಿಂಹವನ್ನೂ, ಸಿಂಹವು ಆನೆಯನ್ನೂ, ಆನೆಯು ಸರ್ಪವನ್ನೂ, ಸರ್ಪವು ಇಲಿಯನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾವಿನ ಈ ನಾಟಕವನ್ನು ಸನ್ಯಾಸಿಯೊಬ್ಬನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಸಾವು ನಮ್ಮ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆಯೇ ಇದೆ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ನಮಗೆ ನೀಡುವಂತಿದೆ.

ತುಂಬಾ ಸುಂದರವಾದ ಶಿಲಾಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆಯರವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಮದನಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಮದನಕೈ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಲಭಂಜಿಕೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಮದನಿಕೆಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೊರಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು, ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಇವೆ. ಒಂದೊಂದು ಮದನಿಕೆಗೂ ಸುರಸುಂದರಿ, ಶುಕಸುಂದರಿ, ವಸಂತಸುಂದರಿ, ಶುಕವಾಣಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಲವತ್ತೆರಡು ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಂಬದಂತೆ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷವಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಒಳಗಡೆ ದೇವರ ಅವತಾರಗಳು, ಭಾಗವತ, ಮಹಾಭಾರತದ ದೃಶ್ಯಗಳು, ನೃತ್ಯ, ಮಲ್ಲಯುದ್ಧ. ಕೋಲಾಟ, ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲದ ಜನರ ನಡೆನುಡಿ, ಆಚಾರ ವ್ಯವಹಾರ, ಉಡಿಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳು, ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಜೀವನ, ಕಷ್ಟ ಸುಖ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಪರಿಚಯವು ನಮಗೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪದಿಂದಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಕವಿ ರನ್ನ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Fri, 12 Nov 2021 19:13:34 GMT

ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ರನ್ನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಬ್ಬ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕವಿ. ಕವಿತ್ರಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ರನ್ನ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದುವೊಳಲಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ತಂದೆ ಜಿನವಲ್ಲಭ, ತಾಯಿ ಅಬ್ಬಲಬ್ಬೆ ಕಸುಬಿನಲ್ಲಿ ಬಳೆಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಜೈನ ಮತಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ರನ್ನ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಮುದುವೊಳಲಿನಿಂದ ಬಂಕಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅಜಿತಸೇನಾಚಾರ್ಯರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಆಚಾರ್ಯ ಲಲಿತಕೀರ್ತಿ ಪಂಡಿತರ ಬಳಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.

ಅಜಿತಸೇನಾಚಾರ್ಯರು ಗಂಗವಾಡಿಯ ದಂಡನಾಯಕ ಚಾವುಂಡರಾಯನನ್ನು ರನ್ನನಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾವುಂಡರಾಯ ಮತ್ತು ರನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾದರು. ರನ್ನನ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಚಾವುಂಡರಾಯನು 'ತ್ರಿಷಷ್ಟಿಲಕ್ಷಣ ಮಹಾಪುರಣ' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದನು.

ಅನಂತರ ರನ್ನನು ಚಾಲುಕ್ಯಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ತೈಲಪ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಇರಿವ ಬೆಡಂಗರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನಕವಿಯಾದನು. ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹದಿಂದ ರನ್ನನು ಕಾವ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದನು. ತನ್ನ ಆಶ್ರಯದಾತನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳಾಗಿಸಲೆಂದು ಮಹಾಭಾರತದ ವೀರನಾದ ಭೀಮನೊಡನೆ ಅವನನ್ನು ಸಮೀಕರಿಸಿ, 'ಸಾಹಸಭೀಮವಿಜಯಂ' ಎಂಬ ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು 'ಗದಾಯುದ್ಧ'ವೆಂದೇ ಕರೆಯುವುದು ರೂಢಿ. ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆನಂದಿಸಿದ ದೊರೆಯು ಅವನಿಗೆ 'ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೀಮದುರ್ಯೋಧನರಿಗೆ ನಡೆದ ಗದಾಯುದ್ಧವನ್ನು ರನ್ನ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಕ್ರಮದಿಂದ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಮಹಾನುಭಾವನನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರನ್ನ ದುರ್ಯೋಧನನ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಾಭಿಮನವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅನಂತರ ರನ್ನನು ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವಳ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ 'ಅಜಿತ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪುರಾಣ ತಿಲಕಂ' ಎಂಬ ಜೈನ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಇದರ ಆದಿ ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆಯ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವರಿಸಿ ಆಕೆಯ ದಾನಗುಣವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಜಿತ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸಗರನ ಕಥೆಯು ಇದರಲ್ಲಿ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ.

ರನ್ನನು ತನ್ನ ಪೋಷಕನಾದ ಚಾವುಂಡರಾಯನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮಗನ ಹೆಸರನ್ನು 'ರಾಯ' ಎಂದು ಮತ್ತು ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮಗಳ ಹೆಸರನ್ನು 'ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ' ಯೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು.

ಪರಶುರಾಮಚರಿತ, ಚಕ್ರೇಶ್ವರಚರಿತ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೂ ರನ್ನನು ಬರೆದಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದ್ದರೂ ಆ ಗ್ರಂಥಗಳಾವುವೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ

ಜನನ	ಕ್ರಿ.ಶ. 949
ತಂದೆ	ಜಿನವಲ್ಲಭ
ತಾಯಿ	ಅಬ್ಬಲಬ್ಬೆ
ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳ	ಮುಧೋಳ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ,

ಕೃತಿಗಳು

ಸಾಹಸಭೀಮ ವಿಜಯಂ (ಮಹಾಕವಿ ರನ್ನನ ಗದಾಯುದ್ಧ)

ಅಜಿತ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪುರಾಣ ತಿಲಕಂ

ಚಕ್ರೇಶ್ವರ ಚರಿತ

ಪರಶುರಾಮ ಚರಿತ

ರನ್ನಕಂದ - ೧೨ ಕಂದಪದ್ಯಗಳ ನಿಘಂಟು.

ಬಿರುದುಗಳು

ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ

ಕವಿರತ್ನ

ಅಭಿನವ ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ

ಕವಿ ರಾಜಶೇಖರ

ಕವಿಜನ ಚೂಡಾರತ್ನ

ಕವಿ ತಿಲಕ

ಉಭಯಕವಿ

ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಶೃಂಗೇರಿ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Thu, 11 Nov 2021 20:23:35 GMT

ತುಂಗಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಶ್ರಂಗೇರಿಯು ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ. ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದ ವಿಭಾಂಡಕ ಮುನಿ ಹಾಗೂ ಆತನ ಮಗ ಋಷ್ಯಶೃಂಗ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರಂತೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಊರಿಗೆ ಋಷ್ಯಶೃಂಗಗಿರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದೇ ಶೃಂಗಗಿರಿ ಹಾಗೂ ಶೃಂಗೇರಿ ಆಯಿತೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.

ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರೂ ಆದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು (ಕ್ರಿ.ಶ.737-769) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದಿಂದಾಗಿ ಶೃಂಗೇರಿಯು ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣರಾದ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರು (ಕ್ರಿ.ಶ. 1331-1286) ಶೃಂಗೇರಿಯ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಗುರುಗಳನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಮಠಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಉಂಬಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು ಅಗ್ರಹಾರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಕೆಳದಿಯ ಅರಸರು, ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರು, ಮರಾಠರು, ಹೈದರಾಲಿ-ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನರು, ಹೈದರಬಾದಿನ ನಿಜಾಮರು ಎಲ್ಲರೂ ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠದ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವಾದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ 1336ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಶಂಕರ ದೇವಾಲಯ ಅತೀ ಸುಂದರವಾದುದು. ತುಂಗಾ ನದಿಯ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ಎತ್ತರ ಜಗಲಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಭವ್ಯ ಶಿಲಾರಚನೆಯು ಚಾಲುಕ್ಯ, ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿಗಳ ಸುಂದರ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ. ಹೊರಮೈಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬೌದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಲಿನ ವಿಮಾನವು ಚಾಲುಕ್ಯ ನಾಗರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಇಡೀ ರಚನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನವರಂಗದಲ್ಲಿ 12 ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಇದನ್ನು ರಾಶಿ ಕಂಬಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದೊಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣ ಬೀಳುವಂತೆ ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ನದಿಯ ಆಚೆ ಮಗ್ಗುಲಿಗೆ ಸುಂದರ ವನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು ವಾಸಮಾಡುವ ನರಸಿಂಹವನ ಇದೆ.

ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು

ಶ್ರೀ ತೋರಣ ಗಣಪತಿ
ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು
ಶ್ರೀ ಶಕ್ತಿ ಗಣಪತಿ
ಶ್ರೀ ಕೋದಂಡರಾಮಸ್ವಾಮಿ
ಶ್ರೀ ಮಲಯಾಳ ಬ್ರಹ್ಮ
ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯ
ಶ್ರೀ ವಾಗೇಶ್ವರಿ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ
ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನಸ್ವಾಮಿ
ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ
ಶ್ರೀ ಗರುಡ
ಶ್ರೀ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಸ್ವಾಮಿ

ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ-ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ.

ಶೃಂಗೇರಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕು. ಇದು ಕೊಪ್ಪ, ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಶೃಂಗೇರಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.

ವಿ. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Wed, 10 Nov 2021 19:17:24 GMT

ಚಿತ್ರಕೃಪೆ: ವಿಕಿಪೀಡಿಯ

ವಿ. ಸೀ. ಎಂದೇ ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ವಿ. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರು ಕವಿಯಾಗಿ, ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಲೇಖಕರು.

ವಿ.ಸೀ.ಯವರು ಧೀಮಂತ ಸಾಹಿತಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ನಾಡಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ವಿ.ಸೀ.ಯವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ನಂತರ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಗಿ 1907ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. 1920ರಲ್ಲಿ ಸರ್ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅವರ ಬಂಗಾರದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ವಿ. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ ಅವರು 1920-22ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಮಂಬಯಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿ.ಸೀ.ಯವರು 1928ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಉಪ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. ೧೯೫೬ರಿಂದ ೧೯೫೮ರ ವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಿಲಯದ ಭಾಷಣ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. 1964ರಿಂದ 1968ರವರೆಗೆ ಹೊನ್ನಾವರದ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ

ಕಾವ್ಯನಾಮ	ವಿ.ಸೀ.
ನಿಜನಾಮ	ವಿ. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ
ಜನನ	೧೮99 ಜನವರಿ 2
ಮರಣ	೧೯೮3 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4
ತಂದೆ	ಹುಲ್ಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ
ತಾಯಿ	ಬೂದಿಗೆರೆ ದೊಡ್ಡ ವೆಂಕಮ್ಮ
ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳ	ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೂದಿಗೆರೆ
ಪತ್ನಿ	ಸರೋಜಮ್ಮ

ಕವನ ಸಂಕಲನ

೧.	ಗೀತೆಗಳು	1931
2.	ದೀಪಗಳು	1933
3.	ನೆರಳು-ಬೆಳಕು	1935
4.	ದ್ರಾಕ್ಷಿ-ದಾಳಿಂಬೆ	1948
5.	ಹೆಜ್ಜೆಪಾಡು	1959
6.	ಕದಂಬ	1970
7.	ಅರಳು-ಬರಲು	1972
8.	ಹಗಲು-ಇರಲು	1981

ಗ್ರಂಥಗಳು

1.	ಪಂಪ ಯಾತ್ರೆ	1927
2.	ಸೊಹ್ರಾಬ್ ರುಸ್ತಮ್	1930
3.	ಆಗ್ರಹ	1931
4.	ಹಣ ಪ್ರಪಂಚ	1937
5.	ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾದಂಬರಿ	1940
6.	ಭಾರತಗಳ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ	1940
7.	ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲಾ ನಾಟಕ ವಿಮರ್ಶೆ	1943
8.	ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್	1946
9.	ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಾಂಗ ರಚನೆ	1947
10.	ವ್ಯವಹಾರ ಧರ್ಮ	1949
11.	ಭಾರತದ ಐವರು ಮಾನ್ಯರು	1951
12.	ಕವಿ ಕಾವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿ	1955
13.	ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು	1956
14.	ಬೆಳದಿಂಗಳು	1959
15.	ಶ್ರೀ ಶೈಲ ಶಿಖರ	1960
16.	ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ಮಾತು ಮೌಲ್ಯ	1961
17.	ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ	1962
18.	ಸಾಹಿತ್ಯ: ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮಾತು ಹೊಸ ಮಾರ್ಗ	1967
19.	ಸೀಕರಣೆ	1970
20.	ಛಾಯಾವನ	1970
21.	ಮಹನೀಯರು	1970
22.	ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳು	1971
23.	ಎರಡು ನಾಟಕ: ಛಾಯಾವನ ಮಾತು ಆಗ್ರಹ	1971
24.	ಸತ್ಯ ಮಾತು ಮೌಲ್ಯ	1972
25.	ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ	1976
26.	ಕಲಾನುಭವ	1976
27.	ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯ, ಒಳ್ಳೆ ಬದುಕು	1976
28.	ಮುಂಬೈವಾಸ: ನೆನಪುಗಳು	1976
29.	ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪ	1976
30.	ಮಹಾಭಾರತ ಕೃಷ್ಣಚರಿತ್ರೆ	1978
31.	ಪಟ್ಟಬಂಧ	1979
32.	ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕ	1979
33.	ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ, ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಭಾವ ಮಂಡಲಗಳು	1979
34.	ಹಿರಿಯರು ಗೆಳೆಯರು	1980
35.	ಸಂವಿಧಾನ ಮಾತು ಕಣ್ಣು	1992
36.	ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕ (ಭಾಗ II)

ಅನುವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು

1.	ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ	1959
2.	ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಗಳಿಸಿತು	1963
3.	ಪಿಗ್ಮಾಲಿಯನ್	1963
4.	ಬಂಗಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್	1966
5.	ಮೇಜರ್ ಬಾರ್ಬರಾ	1968
6.	ತ್ಯಾಗರಾಜ	1969
7.	ಪುರಂದರ ದಾಸ	1979
8.	ಮೊಬಿ ಡಿಕ್	1982
9.	ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶ ರಾವ್	1985
10.	ಮಿಷನ್ ವಿತ್ ಮೌಂಟ್‌ಬ್ಯಾಟನ್

ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು

1.	ಸ್ನೇಹ ವಿಶ್ವಾಸ	1990
2.	ನೋವು ನಲಿವು (ಅಪ್ರಕಟಿತ 59 ಕೃತಿಗಳು)	1990
3.	ಸಮಗ್ರ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಪುಟ	1992
4.	ಸಮಗ್ರ ನಾಟಕ	1993
5.	ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ ಸಂಪುಟ” (ಭಾಗ I ಮತ್ತು II)	1993
6.	ಸ್ಮೃತಿ ಚಿತ್ರ ಸಂಪುಟ	1997
7.	ವಿಮರ್ಶೆ ಸಂಪುಟ-1 - ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ	1998
8.	ವಿಮರ್ಶೆ ಸಂಪುಟ–II – ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕ	1998

ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರ, ಗೌರವ, ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ

೧೯73	ಅರಲು-ಬರಲು ಕೃತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ
	ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 17ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕಾವ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆವಹಿಸಿದ್ದರು.
	ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಿತಿಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
	ಗದಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮುಂಬೈ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
	ಅಭಿನವ ಗ್ರಂಥ 'ಮಹನೀಯರು' ಮತ್ತು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧ 'ಕೃಷ್ಣಚರಿತ್ರಾ' ಗೆ ರಾಜ್ಯಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.
1976	ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ.
	ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ 'ರೂಪಾರಾಧಕ', 'ವಿ.ಸೀ' ಮತ್ತು 'ವಿ.ಸೀ.-75' ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೆಹಂದಿಯ ಚಿತ್ತಾರ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Fri, 05 Nov 2021 19:30:14 GMT

ಮೆಹಂದಿ (ಗೋರಂಟಿ) ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ನೆನೆಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಮದುವಣಗಿತ್ತಿಯ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವ ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕ ಚಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಮೆಹೆಂದಿ ಬಿಡಿಸುವುದು ಹವ್ಯಾಸೀ ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದದ್ದು, ಈಗ ಹಣ ಗಳಿಸುವ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದೆ ಮೆಹಂದಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ತಂದು, ನುಣ್ಣಗೆ ರುಬ್ಬಿ, ಸಣ್ಣ ಕಡ್ಡಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಂಗೈಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ನೀರು ಮತ್ತು ನೀಲಗಿರಿ ತೈಲದಿಂದ ಕಲಸಿ ಕೋನಿನ ಮೂಲಕ ಹಾಕುವ ವಿಧಾನ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿತು.

ಈಗ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಹೆಂದಿ ಕೋನ್ ರೆಡಿಮೇಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಯಾವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಾದರೂ ತಂದು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೆಹೆಂದಿ ಕೋನನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಮೆಹೆಂದಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ನುಣ್ಣಗೆ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ತೆಳುವಾದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಜರಡಿ ಹಿಡಿದು. ಅದನ್ನು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು, ನೀಲಗಿರಿ ತೈಲ ಸೇರಿಸಿ ತುಂಬ ಮಂದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲದೆ ತೆಳ್ಳಗೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಸಾಧಾರಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿಡಿ.

ನಂತರ ಹಾಲಿನ ಕವರ್ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ದಪ್ಪ ಇರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕನ್ನು ಚೌಕಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಿ (ನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ಸಮವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ) ಅದನ್ನು ಪೊಟ್ಟಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ, ಕಲಸಿದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತುಂಬಿ, ನಂತರ ತುದಿಗೆ ಒಂದು ದಾರ ಅಥವಾ ರಬ್ಬರ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಕಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಚೆಲ್ಲದಂತೆ ಗಮ್ ಟೇಪಿನಿಂದ ಭದ್ರ ಪಡಿಸಿ. ಅದನ್ನು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಗಂಟೆಯ ಮೊದಲೇ ಕಲಸಿ ತುಂಬಬೇಕು.

ಹಚ್ಚುವ ವಿಧಾನ:

ಮೊದಲು ಯಾವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹಾಕಬೇಕೋ ಆ ಭಾಗಕ್ಕೆ ನಿಲಗಿರಿ ತೈಲದಿಂದ ಸವರಿ, ನಂತರ ಬೇಕಾದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮೆಹಂದಿಯನ್ನು ಕೋನಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾಕಬೇಕು. ಮಧ್ಯ ಮಧ್ಯ ಒಣಗಿದ ತಕ್ಷಣ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ರಸಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆಸಿ ಮೆಹೆಂದಿ ಹಾಕಿರುವ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಿರಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮೆಹೆಂದಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯ ತನಕ ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟು ನಂತರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಳೆಯದೆ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಕಡಲೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಚಿನ್ನಾಗಿ ಸವರಿ ಚಮಚದಿಂದ ತೆಗೆಯಬೇಕು.

ಮೆಹಂದಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಮುನ್ನ ಕಾದ ಹೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಲವಂಗ ಪುಡಿ ಹಾಕಿ ಅದರ ಹೊಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಕೈ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಬಣ್ಣ ತುಂಬ ದಿನಗಳ ತನಕ ಇರುವುದು.

ದಿಢೀರ್ ಮೆಹಂದಿ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಅಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೆಹಂದಿ ಹಾಕುವ ಕ್ರಮ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ತ್ವರಿತವಾಗಿರುವುದು ಆದರೆ ಬಣ್ಣ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮೆಹಂದಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕಾದರೆ ಪರಿಣಿತರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದೇ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಅದು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕ. ಕೈಗವಸುಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.

ನಾರುಸಿರು

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Thu, 04 Nov 2021 21:26:52 GMT

ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಕೆಟ್ಟ ವಾಸನಗೆ ನಾರುಸಿರು ಅಥವಾ ದುರ್ಗಂಧಶ್ವಾಸ (ಹಾಲಿಟೋಸಿಸ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ತೊಂಬತ್ತರಷ್ಟು ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಕಾರಣಗಳು ಗಂಟಲು, ಶ್ವಾಸಕೋಶ. ಜಠರ ಹೀಗೆ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬರಬಹುದು.

ನಾರುಸಿರಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು

ನಾವು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ಕರೆಯು ಹಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಇದರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಇಡುವ ಪರಿಣಾಮ, ಆಹಾರದ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ವಾಸನೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ಆಹಾರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಲ್ಲಿನ ಹೊರಕವಚ ಎನಾಮೆಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಇಡುತ್ತವೆ ನಂತರ ತಿರುಳಿಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ದಂತಕುಳಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಂತಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಕೆಟ್ಟ ವಾಸನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಹಾರ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆ ದಂತಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ವಸಡುಗಳಿಗೂ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಡುತ್ತದೆ. ವಸಡಿನ ಸೋಂಕಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಸಡಿನ ಊತ, ರಕ್ತ ಬರುವುದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ವಸನೆ ಕೂಡ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕೊಳಕು ನಾಲಗೆಯೂ ವಾಸನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿಯೆ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಜೊಲ್ಲುರಸ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗಲೂ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ವಾಸನೆ ಬರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ, ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಪ್ರಬಲವಾದ ವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಈರುಳ್ಳಿಯಂಥ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಮದ್ಯ, ಬೀಡಿ, ಸಿಗರೇಟು ಇವು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಬರುವ ಘಾಟಾದ ವಸನೆಗೆ ಕಾರಣ.
ಬಾಯಿಯ ದುರ್ವಾಸನೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡುವುದು. ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ವಸಡು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೊಲ್ಲುರಸ ತೊಳೆಯದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಆಹಾರ ಕಣಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದು ಕೆಟ್ಟ ವಾಸನೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ.
ಹಲ್ಲಿನ ಓರೆಕೋರೆ ಸರಿಪಡಿಸುವ ತಂತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವಾಗ, ಹಲ್ಲು ಕೀಳಿಸಿದಾಗ, ಕೃತಕ ದಂತಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಬಾಯಿಯ ನೈರ್ಮಲ್ಯಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ ಮೇಲಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.
ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಾಯಿ ವಾಸನೆಗಳು ಆಯಾ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಧುಮೇಹ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ವಾಸನೆ, ಪಿತ್ತಕೋಶ ವೈಫಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಳೇಬರದ ವಾಸನೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣಿದಲ್ಲಿ, ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸದ ವಾಸನೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾನಸಿಕ ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ ರೋಗಿಯು ಬಾಯಿಯಿಂದ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಪರಿಹಾರ/ಚಿಕಿತ್ಸೆ

ಬಾಯಿಯಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕು. ದಿನಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಹಗೂ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜಿ, ವಸಡುಗಳನ್ನು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ತಿಕ್ಕಿ , ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಚೊಕ್ಕಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಮಧ್ಯೆ ಆಹಾರ ತಿಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಮುಕ್ಕಳಿಸಬೇಕು.

ವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಜೊಲ್ಲುರಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ದುರ್ವಾಸನೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಕ್ಕರೆ ರಹಿತ ಚೂಯಿಂಗ್ ಗಮ್ ಅಥವಾ ಪೆಪ್ಪರ್ ಮೆಂಟನ್ನು ಅಗಿಯಬಹುದು.
ಬಾಯಿಯಿಂದ ಉಸಿರಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮೂಗಿನಿಂದ ಉಸಿರಾಡುವುದು. ಮಕ್ಕಳು ಟಾನ್ಸಿಲ್, ಅಡೆನಾಯ್ಡ್, ಇತರೆ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಬೇಕು.
ಘಾಟಾದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ತಿನ್ನುವುದು ಹಾಗೂ ಕುಡಿತ, ಸಿಗರೇಟ್, ಬೀಡಿ ಮುಂತಾದ ಕೆಟ್ಟ ಚಟಗಳಿಂದ ದೂರ ಇರುವುದು.
ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಮೌತ್ ವಾಷ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
ದಂತವೈದ್ಯರನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಹಲ್ಲು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ದಂತ ಕುಳಿ ತುಂಬಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಹೀಗೆ ಸರಿಯಾದ ಜೀವನ ಶೈಲಿ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹಲ್ಲುಜ್ಜುವಿಕೆ, ಸರಿಯಾದ ವೇಳೆಗೆ ದಂತ ವೈದ್ಯರ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಈ ತ್ರಿಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ, ಶುಭ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯಲು ಅನುಕೂಲ ಉಂಟು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆ

ಕನ್ನಡ ನುಡಿ — Thu, 04 Nov 2021 18:33:22 GMT

ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ಬಿಲ್ವಾ' ಅಥವಾ 'ಶ್ರೀಫಲ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

ಶಿವನ ಪೂಜೆಗೆ ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬಿಲ್ಪ ಪತ್ರೆಯ ಮರವು ಪಾರ್ವತಿಯ ಬೆವರ ಹನಿಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತಂತೆ. ಈ ಮರವು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವಾಗಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಶಿವನ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತ್ರ ಮರವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಸ್ವತಃ ಪಾರ್ವತಿಯೇ ಈ ಮರದ ಎಲೆಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಎಲೆಗಳೆಂದರೆ ಶಿವನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚು.

ಶಿವಭಕ್ತ ಕಣ್ಣಪ್ಪನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಪಾತ್ರ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.

ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಳಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಮೂರು ದಳಗಳು: ಸತ್ವ ಗುಣ, ರಜೋ ಗುಣ, ತಮೋ ಗುಣಗಳ ಸಂಕೇತವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು

ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯ ಬೇರು, ತೊಗಟೆ, ಎಲೆಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಹ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಒಂದು ಹಿಡಿಯಷ್ಟು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯ ಎಲೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜಜ್ಜಿ ಬಿಸಿ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಮಧುಮೇಹ ರೋಗ ತಹಬದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಅರೆ ಬಲಿತ ಬಿಲ್ವದ ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಅಣಗಿಸಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಬಾರಿ ಬಿಸಿ ನಿರಿನಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಬೇಧಿ ನಿಯತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಲ್ವ ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾನಕ, ಅಜೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ್ವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಔಷಧ. ಕರುಳು ಹುಣ್ಣಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಇದು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಹುರಿದ ಬಿಲ್ವದ ಕಾಯಿಯ ತಿರುಳು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಿರುಳನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ, ಜೇನು ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಮಜ್ಜಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಬಾರಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಎರಡು ಚಮಚದಷ್ಟು ಬಿಲ್ವ ರಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ, ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ನೆಗಡಿ, ವಾತ ಹಾಗೂ ಕಫದ ಸಮಸ್ಯೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯ ಎಲೆಯ ರಸವನ್ನು ಪ್ರತೆದಿನ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಚಮಚ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮೂತ್ರಾಂಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ರೀಯರ ಅತುಯಾದ ಮಾಸಿಕ ಸ್ರಾವದ ತೊಂದರೆ ಉಪಶಮನವಗುತ್ತದೆ.
ಹತ್ತು ಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಬಿಲ್ವದ ಬೇರಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ಒಂದು ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ. ಅನ್ನದ ಗಂಜಿಯೊಡನೆ ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬೇಧಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಎರಡು ಚಮಚ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯ ರಸದಲ್ಲಿ ಕರಿಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ ಬೆರೆಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಕಾಮಾಲೆ ಹಾಗೂ ಮಲಬದ್ಧತೆ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಿಲ್ವದ ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯ ಮಲೇರಿಯಾ ರೋಗಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಔಷಧ.