ವಿಶ್ವ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು
ತಿಥಿ: ಪಂಚಮಿ 11:24 PM ರವರೆಗೆ, ನಂತರ ಷಷ್ಠಿ, ನಕ್ಷತ್ರ: ಪೂರ್ವ ಆಷಾಢ 08:24 PM ರವರೆಗೆ, ನಂತರ ಉತ್ತರ ಆಷಾಢ, ಪಕ್ಷ: ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ (ವೃದ್ಧಿ ಚಂದ್ರ), ವಾರ: ಶನಿವಾರ
ಸೂರ್ಯೋದಯ: 06:17 AM, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ: 05:50 PM, ಅಭಿಜಿತ್ ಮುಹೂರ್ತ: 11:40 AM ರಿಂದ 12:27 PM, ರಾಹು ಕಾಲ: 09:10 AM ರಿಂದ 10:37 AM
ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್, ಗೊರೂರು, ರಾಮಸ್ವಾಮಿ, ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, 'ಜಿ.ಆರ್.', ಗೋಪಿನಾಥ್, ಭಾರತೀಯ, ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು, ಭಾರತೀಯ, ಸೇನೆಯ, ಮಾಜಿ, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 13, 1951 ರಂದು, (ಕೆಲವು, ಮೂಲಗಳು, ನವೆಂಬರ್, 14 ಎಂದು, ಹೇಳುತ್ತವೆ) ಕರ್ನಾಟಕದ, ಹಾಸನ, ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಗೊರೂರಿನಲ್ಲಿ, ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ, 'ಕಡಿಮೆ, ವೆಚ್ಚದ, ವಿಮಾನಯಾನ' (low-cost aviation) ದ, ಪ್ರವರ್ತಕ, ಎಂದು, ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು, 2003 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ, ಮೊದಲ, ಬಜೆಟ್, ಏರ್ಲೈನ್, ಆದ, 'ಏರ್, ಡೆಕ್ಕನ್' (Air Deccan) ಅನ್ನು, ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರ, 'ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ, ಸಾಮಾನ್ಯ, ಮನುಷ್ಯನೂ, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ಹಾರಾಡಬೇಕು' ಎಂಬ, ಕನಸು, ಭಾರತೀಯ, ವಾಯುಯಾನ, ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ, ಒಂದು, ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಅವರ, ಜೀವನ, ಚರಿತ್ರೆ, 'ಸಿಂಪ್ಲಿ, ಫ್ಲೈ' (Simply Fly) ಅನ್ನು, ಆಧರಿಸಿ, 2020 ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳು, ಚಲನಚಿತ್ರ, 'ಸೂರರೈ, ಪೋಟ್ರು' (Soorarai Pottru) ಅನ್ನು, ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು, 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಚಲನಚಿತ್ರ' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು, ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ರಾಜ್ಯ
ಶೃತಿ, ಅವರು, ತಮ್ಮ, ರಂಗ, ನಾಮ, 'ಹರಿಪ್ರಿಯಾ' (Hariprriya) ದಿಂದ, ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, ಕನ್ನಡ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ರಂಗದ, ಜನಪ್ರಿಯ, ನಟಿ. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 14, 1991 ರಂದು, ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು, 'ಉಗ್ರಂ' (Ugramm), 'ರಣತಂತ್ರ' (Ranna), 'ನೀರೆ, ಡೋಸ್' (Neer Dose), ಮತ್ತು, 'ಬೆಲ್, ಬಾಟಮ್' (Bell Bottom) ನಂತಹ, ಯಶಸ್ವಿ, ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, ತಮ್ಮ, ಬಹುಮುಖ, ನಟನೆಗಾಗಿ, ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, ಕನ್ನಡ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮತ್ತು, ಮಲಯಾಳಂ, ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ರಾಜ್ಯ
ಪಂಡಿತ್, ಜವಾಹರಲಾಲ್, ನೆಹರು, ಭಾರತದ, ಮೊದಲ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ, ಮತ್ತು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಚಳವಳಿಯ, ಪ್ರಮುಖ, ನಾಯಕ. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 14, 1889 ರಂದು, ಅಲಹಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ, (ಈಗ, ಪ್ರಯಾಗ್ರಾಜ್) ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು, 1947 ರಿಂದ, 1964 ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ, ಮರಣದವರೆಗೆ, ಭಾರತದ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ಸೇವೆ, ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು, 'ಆಧುನಿಕ, ಭಾರತದ, ಶಿಲ್ಪಿ' (architect of modern India) ಎಂದು, ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು, 'ಅಲಿಪ್ತ, ನೀತಿ' (Non-Aligned Movement) ಯ, ಪ್ರಮುಖ, ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳ, ಮೇಲೆ, ಅಪಾರ, ಪ್ರೀತಿ, ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು, 'ಚಾಚಾ, ನೆಹರು' (Chacha Nehru) ಎಂದು, ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ, ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ, 'ಮಕ್ಕಳ, ದಿನಾಚರಣೆ' (Children's Day) ಯಾಗಿ, ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ, ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ, 'ಭಾರತ, ರತ್ನ' (1955) ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ನೀಡಿ, ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ರಾಷ್ಟ್ರ
ಪ್ರತಿ, ವರ್ಷ, ನವೆಂಬರ್, 14 ರಂದು, 'ವಿಶ್ವ, ಮಧುಮೇಹ, ದಿನ' (World Diabetes Day) ವನ್ನು, ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಮಧುಮೇಹ' (diabetes) ರೋಗದ, ಬಗ್ಗೆ, ಜಾಗತಿಕ, ಜಾಗೃತಿ, ಮೂಡಿಸಲು, ಈ, ದಿನವನ್ನು, ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ, ದಿನವನ್ನು, 'ಇನ್ಸುಲಿನ್' (insulin) ಅನ್ನು, ಸಹ-ಸಂಶೋಧಿಸಿದ, ಸರ್, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್, ಬ್ಯಾಂಟಿಂಗ್, ಅವರ, ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ವಿಶ್ವ
ನವೆಂಬರ್ 2, 1936 ರಂದು, (ಸೇವಾ, ವಿಸ್ತರಣೆ, ನವೆಂಬರ್, 14 ರ, ವರೆಗೆ, ಮುಂದುವರೆಯಿತು) 'ಬ್ರಿಟಿಷ್, ಬ್ರಾಡ್ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್, ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್' (BBC) ವಿಶ್ವದ, ಮೊದಲ, ನಿಯಮಿತ, 'ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್', ಸಾರ್ವಜನಿಕ, ದೂರದರ್ಶನ, (television) ಸೇವೆಯನ್ನು, ಲಂಡನ್ನ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ, ಅರಮನೆಯಿಂದ, ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು, ಟಿವಿ, ಇತಿಹಾಸದ, ಒಂದು, ಪ್ರಮುಖ, ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿತ್ತು.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ವಿಶ್ವ
ಚಾರ್ಲ್ಸ್, III, ಯುನೈಟೆಡ್, ಕಿಂಗ್ಡಮ್ನ, ಪ್ರಸ್ತುತ, ರಾಜ. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 14, 1948 ರಂದು, ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು, ರಾಣಿ, IIನೇ, ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅವರ, ಹಿರಿಯ, ಮಗ. ಅವರು, 2022 ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ, ತಾಯಿಯ, ಮರಣದ, ನಂತರ, ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ, ಏರಿದರು.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ವಿಶ್ವ
ಜನನ (1951): ಜಿ.ಆರ್. ಗೋಪಿನಾಥ್ ಜನ್ಮದಿನ: 'ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ವಿಮಾನಯಾನ'ದ ಪ್ರವರ್ತಕ - ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್, ಗೊರೂರು, ರಾಮಸ್ವಾಮಿ, ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, 'ಜಿ.ಆರ್.', ಗೋಪಿನಾಥ್, ಭಾರತೀಯ, ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು, ಭಾರತೀಯ, ಸೇನೆಯ, ಮಾಜಿ, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 13, 1951 ರಂದು, (ಕೆಲವು, ಮೂಲಗಳು, ನವೆಂಬರ್, 14 ಎಂದು, ಹೇಳುತ್ತವೆ) ಕರ್ನಾಟಕದ, ಹಾಸನ, ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಗೊರೂರಿನಲ್ಲಿ, ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ, 'ಕಡಿಮೆ, ವೆಚ್ಚದ, ವಿಮಾನಯಾನ' (low-cost aviation) ದ, ಪ್ರವರ್ತಕ, ಎಂದು, ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು, 2003 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ, ಮೊದಲ, ಬಜೆಟ್, ಏರ್ಲೈನ್, ಆದ, 'ಏರ್, ಡೆಕ್ಕನ್' (Air Deccan) ಅನ್ನು, ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರ, 'ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ, ಸಾಮಾನ್ಯ, ಮನುಷ್ಯನೂ, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ಹಾರಾಡಬೇಕು' ಎಂಬ, ಕನಸು, ಭಾರತೀಯ, ವಾಯುಯಾನ, ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ, ಒಂದು, ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಅವರ, ಜೀವನ, ಚರಿತ್ರೆ, 'ಸಿಂಪ್ಲಿ, ಫ್ಲೈ' (Simply Fly) ಅನ್ನು, ಆಧರಿಸಿ, 2020 ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳು, ಚಲನಚಿತ್ರ, 'ಸೂರರೈ, ಪೋಟ್ರು' (Soorarai Pottru) ಅನ್ನು, ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು, 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಚಲನಚಿತ್ರ' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು, ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
ಜನನ (1991): ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ಜನ್ಮದಿನ: ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ - ಶೃತಿ, ಅವರು, ತಮ್ಮ, ರಂಗ, ನಾಮ, 'ಹರಿಪ್ರಿಯಾ' (Hariprriya) ದಿಂದ, ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, ಕನ್ನಡ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ರಂಗದ, ಜನಪ್ರಿಯ, ನಟಿ. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 14, 1991 ರಂದು, ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು, 'ಉಗ್ರಂ' (Ugramm), 'ರಣತಂತ್ರ' (Ranna), 'ನೀರೆ, ಡೋಸ್' (Neer Dose), ಮತ್ತು, 'ಬೆಲ್, ಬಾಟಮ್' (Bell Bottom) ನಂತಹ, ಯಶಸ್ವಿ, ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, ತಮ್ಮ, ಬಹುಮುಖ, ನಟನೆಗಾಗಿ, ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, ಕನ್ನಡ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮತ್ತು, ಮಲಯಾಳಂ, ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ (1889): ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಜನ್ಮದಿನ: 'ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ' - ಪಂಡಿತ್, ಜವಾಹರಲಾಲ್, ನೆಹರು, ಭಾರತದ, ಮೊದಲ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ, ಮತ್ತು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಚಳವಳಿಯ, ಪ್ರಮುಖ, ನಾಯಕ. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 14, 1889 ರಂದು, ಅಲಹಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ, (ಈಗ, ಪ್ರಯಾಗ್ರಾಜ್) ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು, 1947 ರಿಂದ, 1964 ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ, ಮರಣದವರೆಗೆ, ಭಾರತದ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ಸೇವೆ, ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು, 'ಆಧುನಿಕ, ಭಾರತದ, ಶಿಲ್ಪಿ' (architect of modern India) ಎಂದು, ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು, 'ಅಲಿಪ್ತ, ನೀತಿ' (Non-Aligned Movement) ಯ, ಪ್ರಮುಖ, ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳ, ಮೇಲೆ, ಅಪಾರ, ಪ್ರೀತಿ, ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು, 'ಚಾಚಾ, ನೆಹರು' (Chacha Nehru) ಎಂದು, ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ, ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ, 'ಮಕ್ಕಳ, ದಿನಾಚರಣೆ' (Children's Day) ಯಾಗಿ, ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ, ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ, 'ಭಾರತ, ರತ್ನ' (1955) ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ನೀಡಿ, ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿಧನ (1716): ಗಾಟ್ಫ್ರೈಡ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಲೈಬ್ನಿಜ್ ನಿಧನ: ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಗಣಿತಜ್ಞ - ಗಾಟ್ಫ್ರೈಡ್, ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್, ಲೈಬ್ನಿಜ್, ಜರ್ಮನ್, ಬಹುಶ್ರುತ, ವಿದ್ವಾಂಸ. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 14, 1716 ರಂದು, ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು, 'ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರ' (calculus) ವನ್ನು, (ಐಸಾಕ್, ನ್ಯೂಟನ್, ಅವರಿಂದ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು, 'ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ, ಇತಿಹಾಸ'ದ, ಪ್ರಮುಖ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬರೆಂದು, ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿಧನ (1831): ಜಿ.ಡಬ್ಲ್ಯು.ಎಫ್. ಹೆಗೆಲ್ ನಿಧನ: ಜರ್ಮನ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ - ಜಾರ್ಜ್, ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್, ಹೆಗೆಲ್, 'ಜರ್ಮನ್, ಆದರ್ಶವಾದ' (German idealism) ದ, ಪ್ರಮುಖ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 14, 1831 ರಂದು, ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ, ಚಿಂತನೆಗಳು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ, ಮೇಲೆ, ಆಳವಾದ, ಪ್ರಭಾವ, ಬೀರಿವೆ.
ನಿಧನ (1915): ಬೂಕರ್ ಟಿ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ನಿಧನ: ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ನಾಯಕ - ಬೂಕರ್, ಟಿ., ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, 19ನೇ, ಶತಮಾನದ, ಕೊನೆಯ, ಮತ್ತು, 20ನೇ, ಶತಮಾನದ, ಆರಂಭದ, ಪ್ರಮುಖ, 'ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್' (African-American) ನಾಯಕ, ಮತ್ತು, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. ಅವರು, ನವೆಂಬರ್ 14, 1915 ರಂದು, ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು, 'ಟಸ್ಕೆಗೀ, ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್' (Tuskegee Institute) ನ, ಸ್ಥಾಪಕರು.
ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು, ಪಂಚಾಂಗ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ.